Officiële schriftelijke waarschuwing / betalingsherinnering. 5 september 1939. Waarschijnlijk een gemeentelijke instantie belast met marktwezen (gezien de term 'kramengeld'). [Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt]:
M. Rüfler

[Linksboven]:
85/91/1 M.
1

[Rechts]:
5 September 1939.

[Gecentreerd, onderstreept met dubbele stippellijn]:
Waarschuwing betaling kramengeld.
================================

Letter: B.

[Rechts]:
den Heer S. Abram,
Joden Houttuinen 42a,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

[Links, handgeschreven in een cirkel]:
Betaald f 5.-
op 7/9/39
[Paraaf]

[Linksonder]:
8 September a. s. Dit document is een formele sommatie aan de heer S. Abram voor het betalen van 'kramengeld'. Kramengeld was de belasting of huur die marktkooplieden betaalden voor het gebruik van een staanplaats of kraam op de openbare markt.

De brief is gedateerd op 5 september 1939 en stelt een deadline voor "Vrijdag 8 September a.s.". Uit de handgeschreven aantekening in de cirkel aan de linkerzijde blijkt dat de geadresseerde tijdig heeft gereageerd: er is op 7 september 1939 een bedrag van 5 gulden betaald. De paraaf eronder dient als bewijs van ontvangst of verwerking door de betreffende administratie.

De aanduiding "Wijk 2" en het adres "Joden Houttuinen" situeren de geadresseerde in het hart van de oude Amsterdamse Jodenbuurt. Gezien de locatie en het beroep (marktkoopman) is het zeer waarschijnlijk dat de heer Abram op de nabijgelegen markt op het Waterlooplein of een vergelijkbare markt in de buurt stond. De datum van het document, september 1939, is historisch saillant. De Tweede Wereldoorlog was op dat moment net vier dagen oud (Duitsland viel Polen binnen op 1 september 1939). Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal was en de bezetting pas in mei 1940 zou beginnen, laten documenten als deze de dagelijkse bureaucratische realiteit zien vlak voor de grote omwenteling.

De straat Joden Houttuinen was een levendige straat in de Joodse wijk van Amsterdam. Tijdens de bezetting werd de Joodse bevolking van deze buurt grotendeels gedeporteerd. Na de oorlog raakte de straat in verval en tijdens de sanering van de jaren '60 en de aanleg van de IJ-tunnel is de oorspronkelijke bebouwing van de Joden Houttuinen vrijwel geheel verdwenen. Dit document vormt daarmee een klein maar tastbaar bewijs van het sociaal-economische leven van een bewoner uit deze verdwenen buurt.