Ambtelijke brief / intern memorandum. 15 september 1939. Onbekend (mogelijk een afdelingshoofd of directeur, rechtsboven voorzien van een handgeschreven naam die lijkt op "Dr. Müller"). [Rechtsboven handgeschreven:] Dr. Müller [?]

vP/HG.

96/8/4 M.

15 September 1939.

Belooning werklieden, die
zandzakken vullen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Ter uitvoering van het Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 1 September jl. (No.656 L.M.1939), zijn dezerzijds negen werklieden, namelijk vijf reservisten en vier arbeids-contractanten in dienst genomen voor het vullen van zandzakken. In overleg met de afdeeling Arbeidszaken is het loon der reservisten bepaald op dat van loonklasse I en het loon der arbeids-contractanten op dat van sjouwerlieden (f 0,53 per uur), voorkomende in de "Bepalingen omtrent minimum-loon en maximum-arbeidsduur in bestekken voor gemeentewerken" behoorende bij het Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 24 Maart jl. No. 22/4a Arb./282 L.M. 1939.

De reservisten hebben zich tot mij gewend aangezien zij van meening zijn, dat hun werk te laag is gewaardeerd. Zij moeten het zand, waarmede zij de zandzakken vullen, graven uit reserveterrein der Centrale Markt; daartoe moeten eerst het gras en het onkruid, waarmede het bedoelde terrein is bedekt, worden weggestoken, waarna het zand kan worden opgeschept. Dieper dan hoogstens 40 cm. onder het maaiveld wordt niet gegraven. De werklieden meenen, dat dit werk als "grondwerk" in loonklasse III behoort te worden gewaardeerd.

Tot staving van hun opvatting, dat zij te weinig bezoldigd worden, voeren zij voorts aan, dat zij de gevulde zandzakken moeten transporteeren naar de verschillende op de Centrale Markt gelegen pakhuisafdeelingen, waarvoor die zakken [einde pagina] * Inhoud: De brief bespreekt een loongeschil van negen werklieden (vijf reservisten en vier contractanten) die zandzakken moeten vullen op het terrein van de Centrale Markt. Zij worden momenteel betaald volgens Loonklasse I (sjouwersloon, f 0,53 per uur), maar maken aanspraak op Loonklasse III (grondwerk).
* Argumentatie: De arbeiders stellen dat hun werk zwaarder is dan enkel sjouwen, omdat zij eerst zoden moeten steken (gras en onkruid verwijderen) voordat zij het zand kunnen opgraven. Daarnaast moeten zij de zware zakken transporteren naar pakhuisafdelingen.
* Terminologie: Het gebruik van termen als "reservisten", "arbeids-contractanten" en de verwijzing naar loonklassen en bestekken voor gemeentewerken duidt op een strak gereguleerde, bureaucratische arbeidsstructuur binnen de gemeente Amsterdam.
* Fysieke staat: De brief is getypt op een typemachine, vertoont een archiefstempel (rechtsboven, paars) en heeft perforatiegaten aan de linkerzijde voor archivering. * Historisch moment: De brief is gedateerd op 15 september 1939, exact twee weken nadat Duitsland Polen binnenviel en de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Nederland was op dat moment gemobiliseerd en verkeerde in een staat van paraatheid.
* Luchtbescherming: Het vullen van zandzakken was een standaard defensieve maatregel om gebouwen te beschermen tegen scherven en drukgolven bij eventuele bombardementen.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center lokatie in West) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Het is logisch dat de Wethouder voor de Levensmiddelen hier verantwoordelijk voor was.
* Sociaal-economisch: Het document toont de spanning tussen de noodzaak van snelle defensieve maatregelen en de zorgvuldige, bijna juridische afhandeling van loonvragen in een tijd van economische onzekerheid.