Getypt conceptreglement met uitgebreide handgeschreven correcties en toevoegingen.
Origineel
Getypt conceptreglement met uitgebreide handgeschreven correcties en toevoegingen. (Handgeschreven toevoeging linksboven en in de marge:)
1. De pakhuishuurders van pakhuizen A, B, C, E of hal zijn verplicht de door hen gehuurde pakhuisafdeeling als openbare schuilgelegenheid voor het publiek, dat zich op de C.M. [Centrale Markt] bevindt, in te richten en voor zover noodig te doen gebruiken.
2. Iedere huurder is tijdens een luchtaanval voor de handhaving van de orde in de door hem gehuurde pakhuisafdeeling verantwoordelijk met aanspraak op schuilgelegenheid.
(Hoofdtekst:)
LUCHTBESCHERMING-CENTRALE MARKT.
Verplichtingen pakhuishuurders.
Verplichtingen op te leggen aan pakhuishuurders in geval van oorlog:
~~2.~~ 3. ~~Bovenverdieping~~ onder pakhuizen A, B, C, E en hal mogen slechts voor de helft, en zulks volgens nadere aanwijzing Wijkhoofd ~~leider~~ Luchtbescherming worden bezet.
~~3.~~ 4. De trappen naar de bovenverdieping, zoomede de toegang van buiten af (portaaltje) moeten geheel van goederen, materialen, enz. worden vrygehouden.
~~4.~~ 5. De tusschendeuren in de bovenverdiepingen mogen slechts worden gesloten door middel van touw, koord of metaaldraad, ~~verzekerd met een plombe - een en ander vanwege Marktwezen te voorzien -~~ van hoogstens zoodanige sterkte, dat ze onder niet te zwaren druk reeds breken.
~~5.~~ 6. De tusschendeuren moeten steeds aan beide kanten vry gehouden worden, zoodat de schuilenden zich ongehinderd van de eene naar de andere afdeeling kunnen begeven.
~~6.~~ 7. In de pakhuizen A, B en C moeten voor de hyschdeuren der bovenverdiepingen aan de zyden van den overbouw boven de uitstalplaatsen, borstweringen worden aangebracht ter hoogte van 1,20 meter, waarvoor gebruik gemaakt moet worden van zandzakken, ~~dan wel met zand gevulde (emballage) kisten een en ander~~ ter dikte van ~~steens~~ ± 50 cm en overigens volgens aanwijzing vanwege het ~~leider Luchtbescherming.~~ Wijkhoofd Luchtbescherming.
~~6.~~ Vooraleer de borstwering wordt aangebracht moeten de luiken worden gesloten en de naden van de deuren volgens nadere aanwijzing van den leider zoo goed mogelyk worden gedicht.
~~7.~~ De luiken aan de andere zyde der pakhuisafdeelingen kunnen:
(Tekst breekt hier af) Dit document is een werkconcept voor de passieve luchtbescherming op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van het document is de vordering van private pakhuisruimte voor publiek gebruik als schuilplaats.
Opvallende punten:
* Prioriteitsverschuiving: Door de handgeschreven toevoegingen (punten 1 en 2) wordt de juridische basis (de verplichting tot openstelling) en de verantwoordelijkheid voor de openbare orde bovenaan geplaatst, nog vóór de technische inrichtingseisen.
* Toegankelijkheid: Er is veel aandacht voor de doorstroom (punten 4, 5 en 6). De instructie over de 'breekbare' sluitingen van tusschendeuren (punt 5) is een pragmatische oplossing om compartimentering tegen te gaan in geval van nood.
* Fortificatie: Punt 7 (oorspronkelijk 6) geeft specifieke technische details voor de bescherming tegen scherfwerking bij de zwakste punten van de pakhuizen: de hijsdeuren. Er wordt gekozen voor zandzakken van 50 cm dikte.
* Bestuurlijke terminologie: De correctie van "leider Luchtbescherming" naar "Wijkhoofd Luchtbescherming" duidt op een aanpassing aan de specifieke hiërarchische structuur van de Luchtbeschermingsdienst in Amsterdam. In de jaren direct voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog (1938-1940) werd in heel Nederland de Luchtbeschermingsdienst (LBD) opgeschaald. Grote steden werden onderverdeeld in kringen en wijken. De Centrale Markt was vanwege de voedselvoorziening een vitaal object. Omdat er op het marktterrein zelf weinig specifieke schuilkelders waren, werden de robuuste bakstenen pakhuizen aangewezen als schuilplaats voor de honderden marktkooplieden, arbeiders en bezoekers.
Dergelijke documenten laten zien hoe de overheid in de mobilisatietijd diep ingreep in de eigendomsrechten van burgers en bedrijven ("Verplichtingen op te leggen aan pakhuishuurders") om de civiele veiligheid te waarborgen. De angst voor luchtaanvallen met brisant- en gasbommen was de drijfveer achter de gedetailleerde voorschriften voor het dichten van naden en het aanbrengen van borstweringen.