Dienstbrief / Officiële mededeling. 21 oktober 1939 (gebaseerd op het stempel "21/10" en het jaartal "1939"). Luchtbeschermingsdienst (LBD) der Gemeente Amsterdam, gevestigd aan de Keizersgracht 611. De Wijk- en Blokhoofden van de Luchtbeschermingsdienst in Amsterdam. [Stempel in paarse inkt bovenaan:]
№ 96/21/1 M. 1939 21/10

[Linkerbovenzijde:]
LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 436.
Gr. C.
Bijlage(n): 1.

[Rechterbovenzijde:]
Amsterdam, datum Postmerk.
Keizersgracht 611. Tel.31754.

[Centraal:]
Aan H.H. Wijk- en Blokhoofden,

Hierbij deel ik U mede, dat opgericht is een vrijwillige bouwtechnische dienst.
Deze dienst heeft zich ondermeer tot taak gesteld om de burgerij van Amsterdam een antwoord te geven op de vraag "met welke Bouwtechnische maatregelen de gevolgen van een bombardement verminderd zullen kunnen worden"
Ik verzoek U vanaf heden alle adviezen, welke bouwtechnische aangelegenheden raken onverwijld schriftelijk door te zenden aan de Vakbouwkundige in Uw Vak.
In bijgaande bijlage vindt U de namen en adressen dezer Vakbouwkundigen.
Het richten van telefonische aanvragen kan uit een organisatorisch oogpunt niet worden toegelaten.

Be/R. Het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst,

[Handgeschreven handtekening: Berschoor]

--- * Doel van de brief: Het informeren van de lokale vrijwilligersorganisatie (wijk- en blokhoofden) over het bestaan van een nieuwe gespecialiseerde afdeling: de vrijwillige bouwtechnische dienst. Deze dienst is bedoeld om burgers te adviseren over passieve luchtbescherming aan hun woningen.
* Inhoudelijke kern:
* Er is behoefte bij de burgers van Amsterdam aan technische kennis over hoe zij hun huizen veiliger kunnen maken tegen bombardementen.
* Er is een structuur opgezet waarbij specifieke 'Vakbouwkundigen' per vak (rayon) zijn aangesteld.
* Wijk- en blokhoofden fungeren als schakel: zij moeten vragen van burgers doorsturen.
* Er wordt strikt geëist dat dit schriftelijk gebeurt om de telefonische bereikbaarheid niet te belasten, wat wijst op een strakke regie en de beperkte technische middelen (telefoonlijnen) van die tijd.
* Taalgebruik: Formeel en ambtelijk ("Hierbij deel ik U mede", "onverwijld", "burgerij"). De toon is zakelijk en hiërarchisch, passend bij een semimilitair georganiseerde overheidsinstantie.

--- * Historische periode: De brief dateert van oktober 1939. Dit is de periode van de Mobilisatie. Hoewel Nederland op dat moment neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog een maand eerder uitgebroken in de rest van Europa. De dreiging van luchtaanvallen werd zeer serieus genomen.
* Luchtbeschermingsdienst (LBD): De LBD was een gemeentelijke organisatie die grotendeels steunde op vrijwilligers. De wijk- en blokhoofden waren verantwoordelijk voor de veiligheid in hun eigen buurt (bijv. toezicht op verduistering en het aanleggen van zandzakken).
* Bouwtechnische maatregelen: In 1939 adviseerde de overheid burgers over het versterken van kelders, het stutten van plafonds en het splintervrij maken van glas. Omdat dit technisch ingewikkeld was voor de gemiddelde burger, werden deze vrijwillige vakbouwkundigen (vaak architecten of aannemers die hun diensten aanboden) ingeschakeld.
* Ondertekenaar: N.J.C. Berschoor was in die tijd het hoofd van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst. Zijn naam komt voor op vele officiële bekendmakingen uit deze periode betreffende de veiligheid van de stad. H.H. Wijk N.J.C. Berschoor R. Het Gemeente Amsterdam