Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 17 oktober 1939. [Stempel linksboven:]
Nº 96/24/1 M. 1939 20/11

[Tekst linksboven:]
No. 515/147 Kab.Bm.
[Handgeschreven:] 867 Lm. 1939.

[Tekst rechtsboven:]
[Handgeschreven in rood:] 5 ex
[Doorgestreept:] Huur gemeentelokalen in verband met luchtbescherming.
[Handgeschreven potlood:] duplicaat voor Hr. Müller

[Kop:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Dinsdag 17 October 1939.

De Voorzitter brengt ter tafel, onder herinnering aan het besprokene in de vergadering van 15 September jl., verzoekschriften van de Vrijwillige Burgerwacht, het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers en de Amsterdamsche Vereeniging voor Luchtbescherming om, in verband met de buitengewone tijdsomstandigheden, gratis verschillende lokalen van de Gemeente in bruikleen te mogen ontvangen, alsmede de te dezer zake uitgebrachte adviezen van den Wethouder voor de Financiën.

Na gehouden bespreking besluit de vergadering, het volgende te bepalen:
1. in den regel dienen, bij het in bruikleen afstaan van gebouwen, lokalen en terreinen der Gemeente, de huur en de uit de ingebruikneming voortvloeiende onkosten, welke in den regel niet ten laste van den verhuurder komen, aan de Gemeente te worden betaald;
2. geen huur te erlangen, indien de objecten anders niet verhuurd zouden zijn;
3. aan bovengenoemde instellingen, in verband met de buitengewone tijdsomstandigheden, de gevraagde lokalen in bruikleen af te staan;
4. de uit de ingebruikgeving der onder 3 bedoelde lokalen voor de Gemeente ontstane kosten (derving van huur, verlichting, verwarming, enz.) voor het jaar 1939 te bestrijden uit het krediet van f 1.300.000 ten behoeve van maatregelen in verband met de buitengewone omstandigheden, waarvan de beschikbaarstelling aan den Gemeenteraad is gevraagd bij voordracht van 12 October 1939 No. 689 (Gemeenteblad 1939, Afd. I, blz. 1563).

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen Algemeene Zaken (4 stuks), Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (2 stuks), Onderwijs (2 stuks), Publieke Werken (4 stuks) en Financiën (2 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Pensioenbureau en den Gemeenteontvanger.

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) VAN LIER. Het document is een officieel besluit van het Amsterdamse college van B&W, kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was). De kern van het besluit is een afwijking van het reguliere beleid: waar normaal gesproken altijd huur betaald moet worden voor gemeentelijke panden, wordt er nu een uitzondering gemaakt voor organisaties die betrokken zijn bij de landsverdediging en civiele bescherming.

Belangrijke punten in het besluit:
* Doelgroep: De Vrijwillige Burgerwacht, het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers (KVV) en de Amsterdamsche Vereeniging voor Luchtbescherming.
* Financiële constructie: De kosten (verwarming, licht en gederfde inkomsten) worden gedekt uit een noodfonds van 1,3 miljoen gulden dat specifiek voor de "buitengewone omstandigheden" (de mobilisatie) is gecreëerd.
* Voorwaarde: De huur wordt alleen kwijtgescholden als het pand anders toch leeg zou hebben gestaan (punt 2). Dit document dateert van 17 oktober 1939, ruim een maand nadat Duitsland Polen was binnengevallen en de Tweede Wereldoorlog was begonnen. Nederland bevond zich in een staat van mobilisatie. De "buitengewone tijdsomstandigheden" waarnaar wordt verwezen, duiden op de enorme druk op de publieke infrastructuur om de stad voor te bereiden op een mogelijke oorlog, met name op het gebied van luchtbescherming.

De genoemde organisaties speelden een cruciale rol in de passieve luchtverdediging (het organiseren van schuilplaatsen, verduistering en eerste hulp). De Vrijwillige Burgerwacht ondersteunde de politie, terwijl het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers zich bezighield met sociale zorg en logistieke ondersteuning tijdens de mobilisatie. Het besluit laat zien hoe de gemeente Amsterdam proactief ruimte en middelen vrijmaakte om deze vrijwillige inzet te faciliteren zonder de organisaties op kosten te jagen.