Officieel schrijven / Circulaire (Afschrift)
Origineel
Officieel schrijven / Circulaire (Afschrift) 6 december 1939 [Linksboven in druk:]
LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.
[Rechtsboven handgeschreven:]
Muthhallen (?)
[In druk:]
A f s c h r i f t.
Bestemd voor H.H. Chefs Vakstaf en Wijkhoofden.
Amsterdam, 6 December 1939.
Keizersgracht 611. Tel. 40122-41122.
[Links:]
No. 742.
Gr. C.
Bijlage(n):-
[Grote stempel midden-links:]
№ 96/28/1 M. 1939 13/12
[Rechts midden:]
Aan H.H. Vakhoofden.
[Rechtsboven handgeschreven in rood en grijs potlood:]
n.o.i. [onleesbaar]
M. [onleesbaar]
h. Broerse
[Inhoud brief:]
Mede met het oog op het resultaat van de laatst
gehouden oefeningen, komt het mij gewenscht voor, nogmaals
een cursus te organiseeren, waardoor over de geheele lijn
een grootere activiteit kan worden ontwikkeld.
Het eerste gedeelte van den cursus omvat 3 avon-
den en wordt gegeven door het Adj. Hoofd van den Luchtbescher-
mingsdienst.
Achtereenvolgens zal worden behandeld:
de mobilisatie van den Luchtbeschermingsdienst;
het optreden van den Luchtbeschermingsdienst in oorlogstijd;
de taak der verschillende functionnarissen in vredestijd.
Mede aan de hand van platte gronden, zullen ver-
schillende oefeningen en mogelijkheden worden besproken.
Het voornemen bestaat, daarna nog 2 avonden te or-
ganiseeren , waarop besproken zullen worden: organisatie
en werkwijze bij luchtgevaar van: Gemeentewaterleidingen,
Luchtbeschermingsbrandweer, Gemeente-electriciteitswerken
en Gemeentegasfabrieken.
Aan dezen cursus worden verzocht deel te nemen:
de wijkhoofden (dus geen vervangers), Chef en Adj. Chef van
de Vakstaven.
De bedoeling is, dat deze heeren het verhandelde
(waarvan excerpt zal worden verstrekt) doorgeven aan andere
functionnarissen: plaatsvervangende wijkhoofden en andere
leden van den Staf, zoomede aan de blokhoofden.
Mocht naar Uw meening het wijkhoofd minder ge-
schikt zijn om instructie te geven, dan kan deze vergezeld
zijn van een vervanger, die daartoe wel de geschiktheid be-
zit.
Met het oog op verschillende factoren is het niet
gewenscht, dat de cursus door meerderen wordt bijgewoond.
Voor de eerste 3 lessen worden de Vakken verdeeld
in 2 groepen.
Groep A omvat de Vakken I t/m VII;
Groep B de overige Vakken, dus VIII t/m XIV.
De eerste drie lessen worden gegeven in de boven-
zaal van het Bureau van den Luchtbeschermingsdienst, Keizers-
gracht 611.
Voor groep A op 3, 10 en 17 Januari, voor groep
B op 4, 11 en 18 Januari 1940. n.m. [handgeschreven]
De beide volgende avonden zullen voor alle Vakken
tegelijk worden gegeven, waarschijnlijk op 24 en 31 Januari
in een der zalen van het Stadhuis.
Waar deze opleiding van groot belang is, verwacht
ik, dat de betrokkenen den cursus getrouw zullen bijwonen.
Gaarne zie ik vóór 20 December e.k. nominatieve
opgave van de deelnemers tegemoet.
M/R. HET HOOFD VAN DEN LUCHTBESCHERMINGSDIENST,
[Handgeschreven handtekening en paraaf] * Doel van het document: Het formaliseren van een intensief trainingsprogramma voor het kader van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD) om de paraatheid te verhogen.
* Organisatiestructuur: Het document weerspiegelt een strikte hiërarchie. De wijkhoofden worden gezien als de primaire ontvangers van informatie, die zij vervolgens moeten "cascaderen" naar de blokhoofden (de vrijwilligers in de woonwijken).
* Inhoudelijke focus: Er is een duidelijke tweedeling. De eerste fase is gericht op de algemene organisatie en mobilisatie. De tweede fase richt zich op de technische samenwerking met vitale infrastructuur (water, gas, licht), wat essentieel was voor de overleving van de stad bij bombardementen.
* Tijdlijn: De cursus is gepland voor januari 1940. Dit toont aan dat men in de winter van 1939-1940 (tijdens de 'Phoney War') met grote spoed de civiele verdediging aan het professionaliseren was. Dit document stamt uit de periode van de Nederlandse mobilisatie voorafgaand aan de Duitse inval in mei 1940. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was een relatief nieuwe organisatie, grotendeels gebaseerd op burgerwachten en vrijwilligers, maar onder strak gemeentelijk toezicht.
Het hoofdkwartier aan de Keizersgracht 611 was het zenuwcentrum van deze voorbereidingen in Amsterdam. De nadruk op "platte gronden" en "nominatieve opgaven" (namenlijsten) illustreert de bureaucratische grondigheid waarmee de stad zich trachtte voor te bereiden op de toen nog onbekende gevaren van een moderne luchtoorlog. De genoemde nutsbedrijven waren cruciaal; uit ervaringen in het buitenland wist men dat het beheersen van gaslekken en het behouden van waterdruk voor de brandweer de belangrijkste factoren waren om een stad na een aanval te redden.