Zakelijke brief op voorbedrukt briefpapier. 30 augustus 1940. D. Eitje, groothandelaar in celluloidafval en oude films. De Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. D. EITJE
TELEGRAM-ADRES: "PYROXYLIN"
POSTGIRO 296553
TELEFOON 55663
CODE: ABC 6th. ED.
BANKIER:
ROTTERDAMSCHE BANKVEREENIGING N.V.

Nº 1/62/13 M. 1940 31/8
AMSTERDAM-O., 30 Augustus 1940
~~GALILEIPLANTSOEN 38~~ Weesperzijde 14

Aan den Heer Directeur van het
Makrtwezen
Jan van Galenstr.14
H i e r ( W )

Mijnheer,

Ik ben groothandelaar (ook importeur & exporteur ) van Celluloidafval, oude films en dergelijken.

Op mijn aanvraag gericht tot het Centraal Bureau voor de Statistiek, den Haag, of ik voor de aanmelding als handelaar in afvalmaterialen in aanmerking kom, wordt mij heden bericht, dat ik mij tot 31. Augustus de noodige inlichtingen hieromtrent bij U moet verschaffen en verzoek ik U dus beleefd mij te willen zeggen, welke stappen ik moet doen.

Om U eenigszins omtrent mijn bedrijf intelichten, deel ik U mede, dat ik geen eigen magazijn heb, maar slechts bij expediteuren het goed laat opslaan. Ik koop het goed bij de fabrieken, waar het onstaat, resp. oude films bij de verhuurkantoren, terwijl de chemische industrie mijn artikelen verbruikt.

In afwachting van Uwe berichten, teeken ik

hoogachtend
[Handtekening: D. Eitje] * Taal en Spelling: De brief is opgesteld in formeel Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "eenigszins", "teeken"). Er staat een typfout in de adressering: "Makrtwezen" in plaats van "Marktwezen".
* Inhoud: De heer Eitje verzoekt om informatie over de verplichte aanmelding als handelaar in afvalmaterialen. Hij doet dit op aanwijzen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Opvallend is de krappe deadline (de brief is van 30 augustus, de genoemde termijn is 31 augustus).
* Bedrijfsvoering: De afzender specificeert zijn niche: celluloidafval en oude films. Celluloid (nitrocellulose) was een zeer brandbaar materiaal dat als grondstof diende voor de chemische industrie. Hij werkt zonder eigen magazijn en maakt gebruik van externe expediteuren voor opslag.
* Administratieve sporen: Het stempel rechtsboven en de onderstreepte "Hier (W)" wijzen op de verwerking door de gemeentelijke administratie van Amsterdam. * Historische periode: De brief dateert van augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De noodzaak om handelaren in afvalstoffen te registreren hangt samen met de groeiende schaarste aan grondstoffen en de behoefte van de bezetter om controle uit te oefenen op de economie en recycling (de zogenaamde "Rüstungswirtschaft").
* Biografische achtergrond: De afzender, David Eitje (1896-1943), was een Joodse ondernemer. De verhuizing op het briefpapier (van het Galileiplantsoen naar de Weesperzijde) en deze poging om aan nieuwe regelgeving te voldoen, vallen in de periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland langzaam maar zeker werden opgevoerd. David Eitje zou later, in 1943, in Sobibor worden vermoord. Documenten als deze vormen de bureaucratische getuigenissen van het leven en de werkzaamheden van personen die later door het naziregime werden gedeporteerd. D. Eitje Eitje verzoekt (De heer) Marktwezen