Getypt afschrift van een brief. 10 juli 1940. Directeur (w.g. v. Es) van de N.V. Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten "Amsterdam". Directie der Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale te 's-Gravenhage. A F S C H R I F T .

10 JULI 1940.

Aan de Directie der
Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale,
's-G R A V E N H A G E.

betr. DIRECTIE.
veiling 2-87.

Wij hebben eerst heden gelegenheid op Uw schrijven dd. 6 dezer terug te komen.
Het spijt ons ten zeerste, dat U onze bezwaren tegen Uw maatregel om speciaal voor AMSTERDAM nog een dag langer de oude minimumprijzen voor vroege aardappelen te handhaven niet volledig kunt accepteeren.
Wij blijven van meening, dat daarmede de aangelegenheid om de Amsterdamsche Aardappelgrossiers te beschermen tegen verliezen van een dalenden minimumprijs niet wordt opgelost, maar de uitwerking daarvan eenvoudig een dag later wordt verschoven.
Wanneer toch deze grossiers, in de wetenschap, dat op een bepaalden dag de minimumprijs buiten wordt veranderd, hun oude voorraad van den vorigen dag moeten ruimen, zullen zij als gevolg van de terughoudendheid der kleinhandel in vele gevallen trachten tegen prijzen te verkoopen, die lager liggen dan de dien dag door onze veiling nog te handhaven oude minimumprijs.
Ofschoon wij ons standpunt handhaven, dat het in werking treden van den minimumprijs voor het geheele land gelijktijdig moet geschieden, willen wij als blijk, dat het niet onze bedoeling is, de goede verstandhouding met Uwe Centrale te verstoren, Uw dwingenden maatregel ingaande de eerstvolgende minimumprijswijziging invoeren, onder voorwaarde, dat Uwe Centrale aan den anderen kant alle betrokken aardappelgrossiers verplicht, eveneens dien dag - hoe dan ook - niet onder den ouden minimumprijs te verkoopen of af te leveren.
Wij hebben deze geheele aangelegenheid met de Directie van het Marktwezen, alhier, besproken, die met deze regeling gaarne instemt en bereid is het noodige te verrichten om tot het gewenschte resultaat te komen.
In dit verband zou genoemde Directie het zeer op prijs stellen, indien U zich met haar daaromtrent in verbinding wilde stellen.

Hoogachtend,
w.g. v. Es.
DIRECTEUR.

N.V. NEDERLANDSCHE VEILING VAN LAND-
& TUINBOUWPRODUCTEN "AMSTERDAM" In deze brief protesteert de directie van de Amsterdamse groenteveiling tegen een specifieke prijsmaatregel van de landelijke Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Het geschil draait om het handhaven van oude (hogere) minimumprijzen voor vroege aardappelen in Amsterdam, gedurende één extra dag nadat de prijzen elders in het land al zijn verlaagd.

De centrale instantie wilde hiermee Amsterdamse grossiers beschermen tegen plotselinge waardedaling van hun voorraad. De schrijver betoogt echter dat dit averechts werkt: omdat de detailhandel weet dat de prijzen de volgende dag zullen dalen, kopen zij niets in. Grossiers zitten dan met voorraad die ze, om bederf te voorkomen, onder de (nog officieel geldende) oude minimumprijs proberen te verkopen.

De brief toont een compromisbereidheid: men zal de maatregel bij de volgende wijziging toch invoeren, mits de Centrale ook de grossiers strikt verbiedt om onder die prijs te verkopen. Er is hierover ook afstemming gezocht met het lokale Amsterdamse Marktwezen. De brief is gedateerd 10 juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. In deze periode begon de bezetter, via Nederlandse organen zoals de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC), de grip op de voedseldistributie en prijsvorming te verstevigen. De NGFC speelde een cruciale rol in de distributie-economie tijdens de bezettingsjaren.

Dit document is een treffend voorbeeld van de frictie tussen centraal opgelegde distributiemaatregelen vanuit Den Haag en de praktische economische realiteit op de lokale markten. Het laat zien hoe complex de regulering van de voedselketen (van veiling naar grossier naar kleinhandel) was in een tijd van toenemende schaarste en overheidsingrijpen. N.V. Nederlandsche Marktwezen