Getypt afschrift van een zakelijke brief. 6 juli 1940. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (Directie). 2.

AFSCHRIFT.

N E D E R L A N D S C H E G R O E N T E N - E N F R U I T C E N T R A L E .

2-87

DIRECTIE.

N.V. Nederl. Veiling van Land- en
Tuinbouwproducten "Amsterdam"
Centrale Markt
AMSTERDAM.

Dict.GR. Typ.AG. 's-Gravenhage, 6 Juli 1940.

Mijne Heeren,

Wij komen hiermede terug op het onderhoud, dat U gevoerd heeft met onzen heer Jonker en Uw schrijven d.d. 5 Juli 1940. Wij kunnen ons met de daarin gegeven argumenten niet geheel vereenigen. De verandering van den minimumprijs is, zooals U zelf zegt, een publiek geheim. Als de grossiers vóór markttijd verkoopen, dan is toch reeds bekend, dat de minimumprijs verlaagd is. Nu doet dit niet zooveel terzake, omdat de klacht waaraan wij meer of minder gehoor hebben gegeven, niet een klacht is van dit jaar, maar reeds van het vorige jaar. Ook is de klacht niet alleen geuit door de Combinatie van Grossiers, maar ook door de echte groentengrossiers op de markt, die zooals U bekend, gezworen vijanden zijn van de Oostzijde.

Wij gelooven, dat wij aan deze klachten van de Amsterdansche grossiers een einde maken, indien U op Maandagmorgen, resp. op een dag dat de minimumprijs gewijzigd wordt, den vorigen minimumprijs nog een dag handhaaft. Dit komt ons ook volmaakt redelijk voor, omdat de kooplieden in Amsterdam onmogelijk op Maandagmorgen, waar ook vandaan, aardappelen kunnen hebben tegen een nieuwen minimumprijs.

Uw geval voor aardappelen is in ons land eenig. Op geen enkele consumptieveiling hebben wij met deze kwestie ook maar iets te maken.

Wat nu de tweede zaak betreft, wij gelooven dat daarin de kern van de moeilijkheden is gelegen, want als aan Uw veiling de aanvoer wat kleiner is, heeft U meer dan eens prijzen, die ver boven het grossiers - prijsniveau uitgaan. Nu beklagen de grossiers zich * Onderwerp: Een geschil over de vaststelling en handhaving van minimumprijzen voor aardappelen en groenten op de Amsterdamse veiling.
* Kern van het conflict: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) reageert op bezwaren van de veiling in Amsterdam. Wholesalers (grossiers) klagen dat zij benadeeld worden door prijsfluctuaties. De NGF stelt voor om prijswijzigingen met een dag vertraging door te voeren om een eerlijk speelveld te creëren.
* Interne rivaliteit: De brief hint op een diepgewortelde vete op de Amsterdamse markt tussen de "echte groentengrossiers" en de handelaren aan de "Oostzijde".
* Uitzonderingspositie: De situatie met aardappelen in Amsterdam wordt als uniek ("eenig") in Nederland omschreven, wat duidt op de specifieke marktwerking van de hoofdstad.
* Prijsvorming: De brief benoemt een structureel probleem: wanneer de aanvoer laag is, stijgen de veilingprijzen tot boven het niveau dat de grossiers aan hun klanten kunnen doorberekenen. * Tijdsgewricht: De brief dateert van juli 1940, slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. Het land bevindt zich in de beginfase van de bezetting, waarin de economie in sneltreinvaart wordt omgevormd tot een 'geleide economie'.
* De NGF: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een koepelorganisatie die kort voor de oorlog was opgericht om de markt te ordenen. Onder de bezetting kreeg deze instantie een cruciale rol in het beheersen van de voedseldistributie en prijsvorming.
* Voedselschaarste: Hoewel er in juli 1940 nog geen sprake was van acute honger, was de controle op basisvoedsel zoals aardappelen van groot strategisch en sociaal belang voor zowel de Nederlandse autoriteiten als de bezetter.
* De Amsterdamse Markt: De "Centrale Markt" (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de hoofdstad. De logistieke uitdagingen en de macht van verschillende handelsverenigingen zorgden voor constante wrijving met de centrale regelgevers in Den Haag.