Getypt afschrift van een brief. 5 juli 1940 (5-7-'40). A F S C H R I F T.

Vervolg brief N.G.F.C. dd. 5-7-’40.

Het is ons opgevallen, dat juist nu door het bestaan van een wankele Combinatie klachten omtrent de in werking tredende minimumprijs te Uwer kennis worden gebracht, daar deze minimumprijsregeling toch reeds meerdere jaren al van kracht is in de periode van de vroege aardappelen.

Wij kunnen onder de gegeven omstandigheden niet inzien, wat er toe geleid heeft, juist AMSTERDAM, voor te schrijven een dag later de minimumprijzen in te zetten, omdat andere veilingen in dezelfde positie als wij verkeerende, dan toch ook aan deze regeling zouden moeten worden onderworpen. Maar afgezien daarvan lijkt ons dit voorschrift geheel onlogisch, omdat alleen van vroege aardappelen wordt gesproken en niet voor groenten of fruit, wat toch precies gelijk zou moeten zijn. Immers aan de groot- en kleinhandel wordt toch ook niet de gelegenheid gegeven in die branche de nadeelige gevolgen van een plotseling in werking tredende nieuwe minimumprijs op een bepaalden dag te ontgaan, omdat de fruit- en groentenhandelaren nog met voorraden van de vorige dag zijn blijven zitten.

Bovendien zou de handhaving van een ouden minimumprijs een dag langer dan de buitenveilingen, een niet onaanzienlijke benadeeling blijken voor de bij ons veilende kweekers, omdat het practisch een publiek geheim is, dat aan het begin van elke week bij den tegenwoordigen stand van zaken een wijziging in de aardappelprijzen te verwachten is en een goed koopman bij aankoop zich mondjesmaat zal dekken ten opzichte van een te verwachten prijsval. Daaruit volgt voor ons een mindere animo daags te voren en een vrij zeker te verwachten niet-verkoopbaar gedeelte, dat dan den volgenden dag een lageren minimumprijs voor onze kweekers opbrengt, zonder dat feitelijk van een export van aardappelen kan worden gebruikt gemaakt.

Al met al genomen achten wij deze regeling niet aanvaardbaar voor een consumptieveiling en zeker niet voor de onze, die juist in deze periode als vertegenwoordigende de vroege aardappelverbouwers, het debiet niet moet laten verdringen door een aantal grossiers, waarvoor de vroege-aardappelcampagne vrijwel bijzaak is.

Wij vertrouwen, dat U met al onze bezwaren rekening zult willen houden en ook onze veiling op gelijken voet zal worden behandeld als in het geheele land gebruikelijk is.

REGELING PROV. COMM. in NH.

In antwoord op dit gedeelte van Uw schrijven berichten wij U, dat het vrijwel niet voorkomt, dat kweekers in Noord-Holland op meer dan een veiling hun aardappelen mogen afzetten, i.c. op onze veiling te Amsterdam. Zooals reeds gisteren mondeling medegedeeld, is aan onze veiling tot op heden noch door Uwe centrale, noch door de betreffende Prov. Commissie maar iets ter kennis gebracht omtrent de hoeveelheden, welke in Noord-Holland in verband met het te verkoopen kwantum voor export, per are mogen worden gerooid. Wij gelooven niet, dat onze aanvoerders zich daaraan in het algemeen hebben kunnen houden uit onwetendheid, dat dit gebod ook gold o.a. voor veilingen gelegen beneden aan de lijn Alkmaar en de Purmer. Wij werden daarin nog versterkt door de mededeeling in het verslag van de Bedrijfsraad voor den Tuinbouw in Noord-Holland, dat het uitsluitend een regeling betrof, aangenomen door de Standorganisaties en de Provinciale Veilingsvereeniging.

Indien het de bedoeling is, dat deze regeling landelijk moet worden... * Context van het protest: De briefschrijver protesteert namens een Amsterdamse veiling tegen een specifieke regeling waarbij Amsterdam verplicht wordt om minimumprijzen voor vroege aardappelen een dag later aan te passen dan andere ("buiten")veilingen.
* Argumentatie:
1. Concurrentienadeel: Door de vertraging kopen handelaren elders of wachten zij op de prijsdaling, waardoor Amsterdamse kwekers met onverkochte voorraden blijven zitten.
2. Inconsistentie: De regeling geldt enkel voor vroege aardappelen en niet voor groente/fruit, wat als onlogisch wordt ervaren.
3. Informatievoorziening: Er is kritiek op de gebrekkige communicatie vanuit de provinciale commissie over rooivoorschriften en exportquota.
* Toon: Formeel, zakelijk maar dringend. Er wordt geappelleerd aan gelijkheid ("gelijken voet") binnen de nationale veilingsector. Dit document stamt uit juli 1940, slechts enkele maanden na de start van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de overheid (onder toezicht van de bezetter) de grip op de voedselvoorziening en prijsvorming te verstevigen om schaarste en woekerprijzen te voorkomen. De vroege aardappelteelt was een cruciale sector voor de voedselvoorziening. Het spanningsveld tussen lokale veilingbelangen (Amsterdam) en centrale regulering (de "Bedrijfsraad voor den Tuinbouw") is in deze brief duidelijk voelbaar. De brief illustreert de bureaucratische strijd over marktregels in een tijd waarin de vrije markt in Nederland stapsgewijs werd vervangen door een geleide economie.