Afschrift van een brief. 3 juli 1940. A F S C H R I F T.

NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

No. 287

N.V. Nederlandsche Veiling
van Land- en Tuinbouwproducten
"Amsterdam"

DIRECTIE. Centrale Markt
AMSTERDAM.

Dict. KJ.- typ. SvV.- 's-Gravenhage, 3 Juli 1940.

Mijne Heeren,

Naar aanleiding van een klacht van den aardappelhandel over de prijzen van de aardappelen op Maandagmorgen aan Uw veiling, in verband met de verlaging van den minimumprijs, moge[n]* het volgende dienen.

Op den veilingdag, waarop de minimumprijs van vroege aardappelen is veranderd, wordt door U de oude minimumprijs nog gehandhaafd, zoodat de handelaren op de markt niet met duurdere aardappelen zitten dan zijn, die op Uw veiling de aardappelen koopen.

Tevens zouden wij gaarne van U vernemen of op Uw veiling ook vroege aardappelen worden aangevoerd van telers, die zich niet houden aan de door de Provinciale Commissie uit de Tuinbouwveilingen in Noord-Holland voorgeschreven hoeveelheid, welke per dag wordt geveild.

Hierdoor zou een bevoorrechting kunnen ontstaan, welke niet gewenscht is.

Hoogachtend,
NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:

w.g. Jonker.

*Noot: In het origineel is de 'n' van 'mogen' handmatig doorgehaald of gewijzigd naar 'moge'. Deze brief betreft een formele klacht en een verzoek om opheldering over de gang van zaken bij de Amsterdamse veiling. De kernpunten zijn:

1. Prijsbeleid: De aardappelhandel beklaagt zich over het feit dat de veiling de oude (hogere) minimumprijs bleef hanteren op de dag dat er landelijk een verlaging was doorgevoerd. Dit leidde tot prijsverschillen op de markt die nadelig waren voor bepaalde handelaren.
2. Handhaving aanvoerquota: Er is een vermoeden dat bepaalde telers in Noord-Holland meer vroege aardappelen aanvoeren dan door de Provinciale Commissie is toegestaan. De Centrale vraagt de veilingdirectie of zij hierop controleert.
3. Gelijkheid: Het doel van de brief is het waarborgen van een eerlijk speelveld ("bevoorrechting voorkomen") binnen de gereguleerde handel. Het document dateert van juli 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de Nederlandse economie in sneltreinvaart omgevormd tot een strak geleide distributie-economie om schaarste te beheersen en de voedselvoorziening te controleren.

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale speelde hierin een cruciale rol als overkoepelend orgaan dat toezag op de veilingen en de prijsvorming. De vroege aardappeloogst was van groot strategisch belang voor de voedselvoorziening. De genoemde "Provinciale Commissie" en de strikte minimumprijzen zijn typerend voor de dirigistische economische politiek van die tijd, waarbij de overheid (onder toezicht van de bezetter) probeerde de markt volledig te beheersen om prijsopdrijving en zwarte handel tegen te gaan. De brief illustreert de frictie tussen de bureaucratische regelgeving en de dagelijkse praktijk op de Centrale Markt in Amsterdam. N.V. Nederlandsche