Archief 745
Inventaris 745-307
Pagina 26
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Verslag van een vergadering (waarschijnlijk notulen van een commissie of overlegorgaan betreffende de voedselvoorziening).

Origineel

Verslag van een vergadering (waarschijnlijk notulen van een commissie of overlegorgaan betreffende de voedselvoorziening). De tekst is getypt. Handgeschreven toevoegingen of correcties zijn tussen [ ] geplaatst. Doorgehaalde tekst is weergegeven met een doorstreping. Er is gebruik gemaakt van een typemachine waarbij de 'y' consequent wordt gebruikt voor de 'ij'.


-2-

winkeliers behoort tot het verleden; eenig wachten kan echter niet altyd worden vermeden. Binnenkort moeten byv. Friesche bintjes worden verkocht. Deze zyn opgeslagen aan de overzyde van het IJ en in het Entrepôtdok. De kleinhandel moet dan daar hun aardappelen halen en ook dan zullen er wel meer klachten komen. Daar is echter in verband met gebrek aan opslagruimte op de Centrale Markt weinig aan te doen.
De heer Sixma acht het zeer gewenscht, dat eerst de Drentsche aardappelen worden verkocht, daarna de Bintjes en de Eigenheimers van de klei en tenslotte de bonten en blauwen.
De heer Van Es onderschryft dit volkomen en dit is ook de bedoeling van de combinatie.

Distributie.

De heer Sixma zegt, dat reeds eenige dagen by hem de vraag is opgekomen, of het niet noodig zou zyn om binnenkort te overwegen of wellicht [ /rantsoeneering ] tot/distributie van aardappelen onder de bevolking zal moeten worden overgegaan; gevreesd mag worden, dat, wanneer er bonten en blauwen beschikbaar gesteld zullen worden, het publiek een run zal ondernemen op de winkels, omdat het houdbare soorten betreft. Hierdoor zou de aflevering zeer ernstig verstoord [ / zich met ] kunnen worden, terwyl de meest draagkrachtigen [en] voorraad kunnen dekken, eventueel ten koste van de overige burgery. Dit moet naar spreker's oordeel beslist worden voorkomen.
De heer Van Es zegt, dat hem vertrouwelyk eenige feiten ter oore zyn gekomen; hy wenscht echter in geen geval tegenover de Akkerbouwcentrale als de zegsman hiervan te worden voorgesteld. Spreker vreest echter een tekort aan aardappelen in de toekomst, indien er geen distributiemaatregelen worden genomen. De distributiebons liggen, naar hy meent te weten, al eenige maanden klaar. Mr. Pool hoopte het zonder distributie te kunnen klaarspelen, doch is hieromtrent ook niet meer optimistisch. Spreker is van oordeel, dat er vóór de Kerstdagen reeds een distributieregeling zal zyn.
De heer Sixma zegt, dat van deze mededeelingen slechts vertrouwelyk gebruik zal worden gemaakt.

Transport.

De heer Sixma vraagt naar de resultaten van het overleg, dat de V.B.N.A. zou voeren, teneinde zoo mogelyk tot een georganiseerden bezorgdienst voor de aardappelen te komen.
De heer Van Es deelt mede, dat de groothandel eenige hoop heeft, dat het voor de maand December een iets ruimere toewyzing van benzine zal verkrygen en dan gaat men weer by den kleinhandel bezorgen. Spreker verzoekt hiervoor tevens de medewerking van het Marktwezen, hetgeen door den heer Sixma wordt toegezegd. In dit verband is een bezorgdienst met paard en wagen, welke op verschillende moelykheden stuit, vooralsnog niet noodig. De kleinhandel heeft zich reeds vrywel aangepast. De transportmoelykheden lossen zich vanzelf op. In dit verband deelt de heer Broerse mede, dat de laatste dagen 27 nieuwe overkruiers met paard en wagen toegang tot de markt hebben verkregen. * Schrift en staat: Het document is een doorslag of origineel van een getypt verslag op dun papier. De tekst is goed leesbaar. Er zijn handgeschreven correcties in de kantlijn aangebracht met potlood of inkt, waarschijnlijk tijdens of vlak na het overleg om de tekst te preciseren.
* Correcties:
* In de marge bij het kopje 'Distributie' is het woord "rantsoeneering" toegevoegd als alternatief of precisering voor de doorgehaalde tekst.
* De zin "Hierdoor zou de aflevering zeer ernstig verstoord kunnen worden" heeft een invoeging "/ zich met", wat suggereert dat de zin gewijzigd moest worden naar "...zou de aflevering zich met zeer ernstige verstoringen kunnen voltrekken" (hoewel de grammaticale aansluiting niet volledig is genoteerd).
* In de zin over "draagkrachtigen" is het woord "en" doorgehaald om de zinsbouw te verbeteren.
* Taalgebruik: Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (den, eenige, moelykheden). Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij', wat gebruikelijk was op veel Nederlandse schrijfmachines uit die tijd. Dit document biedt een inkijk in de logistieke en sociale uitdagingen van de voedselvoorziening in Nederland (specifiek Amsterdam) tijdens de Duitse bezetting.

  1. Aardappelschaarste: De discussie draait om het managen van de voorraad aardappelen (soorten als Bintjes, Eigenheimers en 'bonten en blauwen'). Men is bang voor een 'run' op de winkels zodra de houdbare soorten op de markt komen.
  2. Rantsoenering: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de wens om de vrije handel te laten voortbestaan (de visie van Mr. Pool) en de noodzaak om over te gaan op een officieel distributiesysteem met bonnen om hamsteren door "draagkrachtigen" (rijken) ten koste van de gewone burger te voorkomen.
  3. Transportproblemen: De schaarste aan benzine dwingt de handel tot creatieve oplossingen. Er wordt gehoopt op een extra toewijzing van brandstof, maar ondertussen vindt een terugkeer naar "paard en wagen" plaats. De "overkruiers" (kleine zelfstandige transporteurs op de markt) spelen hierin een cruciale rol.
  4. Organisaties: De "Akkerbouwcentrale" en de "V.B.N.A." (Vereniging van de Bureauhouders van de Nederlandse Aardappelhandel) waren sleutelorganisaties in de gereguleerde oorlogseconomie. Sixma (De heer) Van Es (De heer) Marktwezen

Samenvatting

  • Schrift en staat: Het document is een doorslag of origineel van een getypt verslag op dun papier. De tekst is goed leesbaar. Er zijn handgeschreven correcties in de kantlijn aangebracht met potlood of inkt, waarschijnlijk tijdens of vlak na het overleg om de tekst te preciseren.
  • Correcties:
    • In de marge bij het kopje 'Distributie' is het woord "rantsoeneering" toegevoegd als alternatief of precisering voor de doorgehaalde tekst.
    • De zin "Hierdoor zou de aflevering zeer ernstig verstoord kunnen worden" heeft een invoeging "/ zich met", wat suggereert dat de zin gewijzigd moest worden naar "...zou de aflevering zich met zeer ernstige verstoringen kunnen voltrekken" (hoewel de grammaticale aansluiting niet volledig is genoteerd).
    • In de zin over "draagkrachtigen" is het woord "en" doorgehaald om de zinsbouw te verbeteren.
  • Taalgebruik: Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (den, eenige, moelykheden). Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij', wat gebruikelijk was op veel Nederlandse schrijfmachines uit die tijd.

Historische Context

Dit document biedt een inkijk in de logistieke en sociale uitdagingen van de voedselvoorziening in Nederland (specifiek Amsterdam) tijdens de Duitse bezetting.

  1. Aardappelschaarste: De discussie draait om het managen van de voorraad aardappelen (soorten als Bintjes, Eigenheimers en 'bonten en blauwen'). Men is bang voor een 'run' op de winkels zodra de houdbare soorten op de markt komen.
  2. Rantsoenering: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de wens om de vrije handel te laten voortbestaan (de visie van Mr. Pool) en de noodzaak om over te gaan op een officieel distributiesysteem met bonnen om hamsteren door "draagkrachtigen" (rijken) ten koste van de gewone burger te voorkomen.
  3. Transportproblemen: De schaarste aan benzine dwingt de handel tot creatieve oplossingen. Er wordt gehoopt op een extra toewijzing van brandstof, maar ondertussen vindt een terugkeer naar "paard en wagen" plaats. De "overkruiers" (kleine zelfstandige transporteurs op de markt) spelen hierin een cruciale rol.
  4. Organisaties: De "Akkerbouwcentrale" en de "V.B.N.A." (Vereniging van de Bureauhouders van de Nederlandse Aardappelhandel) waren sleutelorganisaties in de gereguleerde oorlogseconomie.

Genoemde Personen 2

Sixma (De heer) Van Es (De heer)

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Bintje A.G.F. (Aardappelen): Blauwen A.G.F. (Aardappelen): Eigenheimer A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Meel Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Gerelateerde Documenten 6