Getypt afschrift van een officiële brief. 24 september 1940. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam (ondertekend door Jac. Broerse). De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief no. 2A/8/1 M. d.d. 24 September 1940 aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

AFSCHRIFT.

Amsterdam, 24 September 1940.

Op Maandag 23 September 1940 was de vraag naar aardappelen
op de Centrale Markt grooter dan het aanbod. In hoofdzaak gold dat voor de
Bonte en Blauwe (Zeeuwsche aardappelen). Het gevolg was dat er eenige onrust
kwam.

De aanvoer van aardappelen is voor normale tijden ruim vol-
doende, maar er heerscht onder de Amsterdamsche bevolking een zekere angst,
dat er gebrek aan aardappelen of distributie zal komen. Men gaat dus voor-
raad opdoen, hoewel de tijd voor het opslaan van aardappelen momenteel niet
gunstig is in verband met de houdbaarheid. De tijd voor het opslaan is pas
eind October.

Hedenmorgen was het aanbod weer voldoende en het laat zich
aanzien, dat zulks de geheele week het geval zal zijn. Van 1 tot 25 Sep-
tember 1939 was de aanvoer van aardappelen op de Centrale Markt 4.949.000
kg. en in 1940 van 1 tot 25 September 7.173.000 kg., terwijl de aanvoer in
de maanden Juli en Augustus 1940 ook ~~al~~ reeds één millioen kg. per maand
meer bedroeg dan over die maanden in 1939. ~~De prijzen lijken mij niet te~~
~~hoog bij deze vergroote vraag.~~ ^Bij de beoordeeling van de grootere
aanvoeren dient ook rekening te worden gehouden met de vestiging van verscheidene
kantines op de C. M. sedert de laatste maanden.^

De prijzen van Bonte en Blauwe, de voornaamste consumptie-
aardappelen, waren op 11 September, 18 September en 25 September 1939 res-
pectievelijk: f 3,80 - f 4,10; f 3,80 - f 4,- en f 3,50 - f 3,75 per hl., ter-
wijl zij op heden 24 September 1940 f 4,10 per hl. bedragen. ^Deze prijzen
lijken mij niet te hoog.^

w.g. Jac. Broerse.

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
Alhier.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen,
[Paraaf]
[Handtekening: Dr. v.d. Laan] * Hamsteren en Angst: Het document beschrijft een vroege vorm van 'hamstergedrag' onder de Amsterdamse bevolking. De angst voor tekorten of de invoering van de bonkaarten (distributie) zorgde voor een plotselinge stijging in de vraag, ondanks dat de feitelijke aanvoer hoger was dan het jaar ervoor.
* Cijfermatige onderbouwing: De directeur gebruikt harde cijfers (bijna 2,2 miljoen kg meer aanvoer in september 1940 t.o.v. 1939) om de wethouder gerust te stellen dat er geen fysiek tekort is.
* Operationele details: Er wordt melding gemaakt van nieuwe kantines op de Centrale Markt (C.M.), wat de verhoogde aanvoercijfers deels verklaart. Tevens geeft de directeur een praktisch advies: aardappelen nu al opslaan is onverstandig wegens de houdbaarheid; dat hoort pas eind oktober te gebeuren.
* Correcties: De handgeschreven correcties in de tekst suggereren dat het document nauwkeurig is bijgewerkt vlak voor het definitief maken van het afschrift, met name om de nuancering over de kantines toe te voegen en de conclusie over de prijzen kracht bij te zetten. Dit document stamt uit september 1940, slechts vier maanden na de Nederlandse capitulatie. Hoewel de grootschalige honger en tekorten van later in de oorlog nog niet aan de orde waren, was de bevolking uiterst nerveus. Men herinnerde zich de schaarste uit de Eerste Wereldoorlog. De "Bonte en Blauwe" waren destijds zeer populaire Zeeuwse aardappelrassen. De ondertekenaar van het afschrift, Dr. v.d. Laan, was een functionaris bij het Marktwezen die de echtheid van de kopie van de brief van Broerse bevestigde. De Centrale Markt was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West.