Ambtsbericht / Rapport van de Marktopzichter.
Origineel
Ambtsbericht / Rapport van de Marktopzichter. [Linksboven, gestempeld en handgeschreven:]
№ 2 A/10/3 M. 1940 14/10
[Linksboven, handgeschreven:]
Gezien
[paraaf]
[Midden boven, getypt:]
R A P P O R T .
[Hoofdtekst, getypt:]
Op Vrydag 11 October 1940 te ongeveer 3 uur n.m. heb ik een onderzoek ingesteld in het pakhuis van de West-Ind. Bananen-Imp. Cy v/h A.G.v.d. Horst Jr., Jacob Catskade 45 alhier. In dit pakhuis bleken aardappelen opgeslagen te zyn, echter van een soort, waarvan het verhandelen is toegestaan. De Heer van Ryn van de kleinhandelaarsorganisatie heeft de ongeveer 5000 K.G. aanwezige aardappelen namelyk herkend als bintjes. De Heer v.d. Horst Sr. toonde een geleidebiljet, waaruit bleek dat zyn zoon 15000 K.G. van deze aardappelen had gekocht. De zoon zou op dat oogenblik te Haarlem vertoeven, waar hy in combinatie met den groothandelaar van Waalbeeke, Koudenhorn te Haarlem, handel dryft met aardappelen. Opmerkelyk was, dat in het pakhuis aan de Jac. Catskade eerst een onderzoek kon worden ingesteld nadat v.d. Horst Sr. een half uur tevoren verklaard had de sleutels van het pakhuis niet te kunnen bemachtigen. Later verklaarde hy over deze sleutels toch te kunnen beschikken. In den tusschenliggenden tyd acht ik contact tusschen de heeren v.d. Horst Sr. en v.d. Horst Jr. niet uitgesloten. By dit contact kan het v.d. Horst Sr. gebleken zyn dat er in het pakhuis geen verboden soorten aanwezig waren.
[Linksonder, getypt:]
Den Heer Directeur
v/h Marktwezen.
[Rechtsonder, getypt en handgeschreven:]
Amsterdam, 14 October 1940
[handtekening]
Marktopzichter.
[Onderaan, handgeschreven aantekeningen/handtekeningen:]
[onleesbare paraaf/naam]
[handtekening: A.H. Brouwer?] * Onderwerp: Inspectie op illegale aardappelhandel of opslag van verboden rassen.
* Bevindingen: Er werden 5.000 kg 'bintjes' aangetroffen. Hoewel dit een toegestaan ras was, was er sprake van een administratief verschil: het geleidebiljet (vervoersbewijs) sprak over 15.000 kg.
* Verdachte omstandigheden: De opzichter rapporteert een verdachte vertraging. Van der Horst Sr. beweerde eerst de sleutels niet te hebben, maar "vond" deze na dertig minuten. De inspecteur vermoedt dat deze tijd is gebruikt om contact te leggen met zijn zoon (de eigenaar) om te verifiëren of de voorraad "veilig" was voor inspectie, of om mogelijk verboden goederen snel te verwijderen/verhullen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (bijv. 'vrydag', 'namelyk', 'dryft') en ambtelijke terminologie. Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940). De schaarste nam toe en de bezetter stelde strikte regels op voor de distributie en handel van levensmiddelen om de zwarte markt tegen te gaan en de eigen voedselvoorziening (ook voor Duitsland) veilig te stellen.
De "Dienst van het Marktwezen" hield in deze periode streng toezicht op handelaren. Het feit dat er specifiek wordt gecontroleerd op "verboden soorten" aardappelen wijst op de verregaande regulering van de landbouw. Bintjes waren toegestaan, maar andere rassen konden onder strikte vorderingsregels vallen. Het rapport illustreert de kat-en-muisspelletjes tussen Amsterdamse handelaren en de controlerende instanties in oorlogstijd.