Officieel rapport van een inspectie/controle. 24 oktober 1940. [Linksboven stempel/kenmerk]
Nº 2A/10/4 M. 1940

[Rechtsboven]
3.

[Centraal]
R A P P O R T

Bij, op 24 October 1940, des voormiddags omstreeks 9 uur, door mij gehouden contrôle, heb ik geconstateerd, dat grossier A. Rustenburg (pakhuis B.10), 17 kisten aardappelen in zijn pakhuis had staan. In het pakhuis van grossier C. Ravensbergen, (D.17) bevonden zich 10 kisten aardappelen en aan de achterzijde van pakhuis D.15-31 zak aardappelen. Laatstgenoemde partij bleek te behooren aan grossier C. Bras, (D.150). In opdracht van den heer Bedrijfschef heb ik voorloopig beslag gelegd op deze partijen aardappelen, daar de genoemde grossiers niet in het bezit bleken te zijn van een vereischt vervoerbewijs. Bras en Ravensbergen verklaardend dat zij de aardappelen reeds eenige tijd in hun bezit hadden. Rust enburg verklaarde ze eenige dagen geleden te hebben ontvangen. In opdracht van den heer Bedrijfschef heb ik den heer T. van Doorne, ambtenaar van de Crisis Controle Dienst, van het vorenstaande in kennis gesteld, die deze zaak verder ter hand heeft genomen.

[Linksonder]
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Rechtsonder]
Amsterdam 24 October 1940
Controleur,
(Handtekening)

[Handgeschreven toevoegingen onderaan]
W. Rustenburg
Ravensberg
Bras.

schriftelijke waarschuwing was overbodig
art 19. Marktverordening
(Initialen/paraaf)

[Kader onderaan]
Ja!
28-10-40 (Handtekening) Dit document is een proces-verbaal of rapportage van een marktcontroleur in Amsterdam, opgesteld enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de ontdekking van partijen aardappelen (17 kisten, 10 kisten en 31 zakken) bij drie verschillende grossiers (Rustenburg, Ravensbergen en Bras) in de Markthallen.

De overtreding betreft het ontbreken van een wettelijk verplicht 'vervoerbewijs'. In de context van de oorlogseconomie was dit een ernstig feit, aangezien de distributie van voedsel strikt gereguleerd werd om zwarte handel te voorkomen. De controleur heeft de goederen in beslag genomen en de zaak overgedragen aan de Crisis Controle Dienst (CCD).

Opvallend is de handgeschreven kanttekening onderaan: "schriftelijke waarschuwing was overbodig". Dit duidt erop dat men direct overging tot strengere maatregelen of vervolging op basis van Artikel 19 van de Marktverordening, waarschijnlijk omdat de aard van de overtreding (illegale voorraad/transport) geen ruimte liet voor een lichte waarschuwing. Het document dateert uit oktober 1940, de vroege fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De bezetter voerde, in samenwerking met Nederlandse instanties, een streng regime in wat betreft de distributie van schaarse goederen en levensmiddelen.

De Crisis Controle Dienst (CCD), die in het rapport wordt genoemd, was een in 1934 opgerichte instantie die tijdens de bezettingsjaren een cruciale rol speelde in de handhaving van de distributiewetten en het bestrijden van de zwarte markt. Aardappelen waren een strategisch product; handel buiten de officiële kanalen om werd gezien als een economisch delict.

De genoemde locaties (pakhuis B.10, D.17, etc.) verwijzen naar de indeling van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West, destijds het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad. Dit rapport biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratische controle en de toenemende repressie op de handelsvloer tijdens de oorlogsjaren. A. Rustenburg C. Bras C. Ravensbergen T. van Doorne W. Rustenburg Marktwezen