C. Ravensbergen

Officieel rapport van een inspectie/controle.

Dit document is een proces-verbaal of rapportage van een marktcontroleur in Amsterdam, opgesteld enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de ontdekking van partijen aardappelen (17 kisten, 10 kisten en 31 zakken) bij drie verschillende grossiers (Rustenburg, Ravensbergen en Bras) in de Markthallen. De overtreding betreft het ontbreken van een wettelijk verplicht 'vervoerbewijs'. In de context van de oorlogseconomie was dit een ernstig feit, aangezien de distributie van voedsel strikt gereguleerd werd om zwarte handel te voorkomen. De controleur heeft de goederen in beslag genomen en de zaak overgedragen aan de Crisis Controle Dienst (CCD). Opvallend is de handgeschreven kanttekening onderaan: *"schriftelijke waarschuwing was overbodig"*. Dit duidt erop dat men direct overging tot strengere maatregelen of vervolging op basis van Artikel 19 van de Marktverordening, waarschijnlijk omdat de aard van de overtreding (illegale voorraad/transport) geen ruimte liet voor een lichte waarschuwing.

Doorslag (carbonkopie) van een officiële waarschuwingsbrief.

Dit document is een formele waarschuwing aan drie handelaren (Rustenburg, Ravensbergen en Bras) die gevestigd zijn aan de oostzijde van de Centrale Markt. De kern van de overtreding is het ongeoorloofd opslaan van aardappelen in of nabij hun pakhuizen op 24 oktober 1940. De directeur verwijst expliciet naar twee juridische kaders: 1. **Lokaal:** Artikel 19 van het Reglement op de Centrale Markt, dat dergelijke opslag verbiedt. 2. **Nationaal:** "Voorschriften welke van Rijkswege zijn ingesteld". Dit verwijst naar de distributiewetten en maatregelen tegen prijsopdrijving en hamsteren die kort na de Duitse inval werden aangescherpt. De toon van de brief is streng en dwingend ("nadrukkelijk voor herhaling"), wat duidt op de grote belangen die gemoeid waren met de voedselvoorziening en de controle daarop in de eerste maanden van de bezetting.

Getypte brief (doorslag op doorslagpapier).

* **Inhoud:** De directeur van de Centrale Markt stuurt een formele waarschuwing naar drie marktkooplieden. Zij hebben aardappelen opgeslagen bij hun pakhuizen, wat volgens het marktreglement (artikel 19) verboden is. * **Toon:** De brief is formeel en streng. Er wordt gedreigd met de vaststelling dat mogelijk ook rijksvoorschriften zijn overtreden, wat in oorlogstijd zware gevolgen kon hebben. * **Administratieve kenmerken:** De afkorting "vP/HG" staat waarschijnlijk voor de initialen van de opsteller en de typist. De nummers achter de namen onderaan (bijv. no.2A/10/5 M.) refereren vermoedelijk aan de dossiernummers of specifieke vergunningen van de betrokkenen. * **Fysieke staat:** Het document is een doorslag (carbon copy) op dun papier, wat de vage en grijze tekst verklaart. De handgeschreven toevoeging "extra" duidt op een speciale status van dit specifieke afschrift.

Document

* **Structuur**: De lijst is opgedeeld in drie segmenten. Het eerste segment (percelen H) bevat perceelnummers. Het tweede segment bevat afwijkende codes (AG 25) en een notitie over "bietenplants" (bietenplanten). Het derde segment betreft een genummerde lijst onder de noemer "Bloemen". * **Inhoud**: De afkorting "pl. H" staat zeer waarschijnlijk voor "Plaats H" of "Perceel H", wat wijst op een indeling van land of tuinen. De vermelding van "bietenplants" suggereert dat dit een distributielijst is voor pootgoed of een overzicht van gewassen per persoon. * **Correcties**: De rode strepen en het grote kruis duiden op een dynamisch document. Mensen die van de lijst zijn geschrapt of wiens toewijzing is gewijzigd/voltooid, zijn doorgehaald.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kern van het beklag:** De schrijfster heeft haar wintervoorraad aardappelen gekocht met de daarvoor bestemde distributiebonnen, maar driekwart van de levering blijkt onbruikbaar door ziekte en rot ("afval"). * **Belemmering:** De handelaar (C. Ravensbergen) weigert compensatie omdat hij zelf door de groothandel/overheid gedwongen werd deze inferieure partij van 15 mud te accepteren. * **Persoonlijke omstandigheden:** De afzender benadrukt haar kwetsbare positie als weduwe met een zeer laag inkomen van slechts 10 gulden per week. Het verlies van de aardappelen betekent een direct tekort op haar noodzakelijke voedselrantsoen. * **Terminologie:** * *Mud:* Een volumemaat (destijds meestal gelijk aan 100 liter of circa 70 kg aardappelen). * *Erk: no:* Erkenningsnummer van de betreffende partij of handelaar. * *Wintervoorraad:* In de oorlogstijd kregen burgers de mogelijkheid om in één keer een grotere hoeveelheid aardappelen in te slaan voor de wintermaanden.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtenaarlijk rapport/geleidebrief (handgeschreven). * **Kenmerk:** Rapport op No. 24 18/1 M 1940 8/4. * **Datum:** 8 april 1940. * **Geadresseerde:** Den Heer Inspecteur. * **Onderwerp:** Handel in afgedankte trekrozen op de markten van Utrecht en Amsterdam (Amstelveld). * **Genoemde personen/instanties:** Heer v. Starckenborg v. Straten, Gebr. Ra...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie/rapportfragment op een voorgedrukt formulier ("Bijblad"). * **Datering:** Diverse data in mei 1940 (8 mei, 9 mei, 22 mei). * **Instelling/Herkomst:** Waarschijnlijk Gemeente Amsterdam (verwijzing naar Amstelveld), afdeling Algemene Zaken (Model No. 14). * **Onderwerp:** De handel in afgedankte trekrozen op de markt Ams...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport van de Dienst van het Marktwezen. * **Datum:** 5 januari 1944. * **Locatie:** Amsterdam (Albert Cuypstraat). * **Betrokken personen:** J. H. de Grebber (Ambtenaar bij het Marktwezen), Jan Hendrik van der Swaan (geboren 27 april 1876). * **Kenmerken:** Getypte tekst met handgeschreven kanttekeningen, stempels en een handtekening. Er ...

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer C. de Vries, Orteliusstraat 94, p/a J. Hees, Amsterdam-West. Wijk 26a. 77/10/3 M. 4 April 1941. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 3 April jl. op de Cen- trale Markt hebt schuldig gemaakt aan diefstal van 1 kist rabarber. Op grond van dit feit ontzeg ik U, ingevolge artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, den toegang tot die markt voor de periode v...

# TRANSCRIPTIE *extra* HG. den Heer C.de Vries, Orteliusstraat 94, p/a J.Hees, Amsterdam-West. Wijk 26a. 77/10/3 M. 4 April 1941. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 3 April jl. op de Cen- trale Markt hebt schuldig gemaakt aan diefstal van 1 kist rabarber. Op grond van dit feit ontzeg ik U, ingevolge artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, den toegang tot die markt voor de...