Getypte brief (afschrift). 12 oktober 1940. Vereeniging ter Behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel (namens de Nederlandsche Akkerbouw-Centrale N.I.C.A.). 878/NICA

12 October 1940

Vereeniging ter Behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel
Zwarteweg 23
's-GRAVENHAGE

WF/YH
1/5

Mijne Heeren,

Hiermede bevestigen wij heden in een bijeenkomst te Amsterdam met den Heer Directeur der Centrale Markt, de vertegenwoordigers van groot- en kleinhandel en de leiders van Uw provinciaal bureau voor Noord-Holland en Uw plaatselijk verkoopkantoor te Amsterdam te zijn overeengekomen, dat de op dat oogenblik te Amsterdam aanwezige voorraad Zeeuwsche Bonte en Blauwe aardappelen door den groothandel zal worden aangeboden aan Uw plaatselijk verkoopkantoor Aldaar. Aflevering van deze aardappelen zal worden toegestaan op voorwaarde, dat de leider van het plaatselijk verkoopkantoor der V.B.N.A., in overleg met de organisaties uit den kleinhandel en in samenwerking met den Directeur der Centrale Markt voor een billijke en rechtvaardige verdeeling van bedoelde hoeveelheid over alle detaillisten zal zorgdragen, waarbij rekening zal worden gehouden met de bij deze handelaren reeds aanwezige voorraden.

In geval dan geen overeenstemming over de toewijzingen zou worden verkregen, zal de beslissing berusten bij den Directeur der Centrale Markt.

Voor dit speciale geval wordt toestemming verleend om den vastgestelden prijs voor verkoop aan den kleinhandel met 25 ct. per 100 kg. te verhoogen, zoodat f. 6.-- per 100 kg. mag worden berekend. De prijs voor detail-verkoop zal echter ongewijzigd blijven, namelijk 7½ ct. per kg. afgehaald bij detaillist.

Voorts kwamen wij nog met U overeen, dat voor de afwikkeling van deze aangelegenheid door of vanwege de V.B.N.A. geen kosten in rekening zullen worden gebracht, zoodat de verkoopprijs aan de belanghebbenden, die de betreffende partijen bij Uw plaatselijk verkoopkantoor hebben aangeboden, zal worden uitbetaald.

Uw accoord bevinding zien wij gaarne omgaand tegemoet,

Hoogachtend,

p.p. NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE
N.I.C.A.

Voor eensluidend afschrift
p.p. NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE
[Handtekening/Paraaf] Deze brief documenteert een formele overeenkomst over de distributie en prijsstelling van specifieke aardappelrassen (Zeeuwsche Bonte en Blauwe) in Amsterdam aan het begin van de Duitse bezetting.

De kernpunten zijn:
1. Distributie: Voorraden van de groothandel moeten worden overgedragen aan het plaatselijk verkoopkantoor van de V.B.N.A. (Vereeniging ter Behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel).
2. Rantsoenering/Verdeling: Er wordt nadruk gelegd op een "billijke en rechtvaardige verdeeling" onder winkeliers (detaillisten), onder toezicht van de Directeur van de Centrale Markt.
3. Prijsregulering: De groothandelsprijs mag incidenteel worden verhoogd naar 6 gulden per 100 kg, maar de consumentenprijs (detailhandel) wordt strikt bevroren op 7,5 cent per kilo om inflatie en woekerprijzen tegen te gaan. De datum van de brief, oktober 1940, plaatst dit document in de vroege fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Na de inval in mei 1940 begon de bezetter direct met het reguleren van de voedselvoorziening. Instanties zoals de N.I.C.A. (Nederlandsche In- en Uitvoer Centrale van Akkerbouwproducten) en de V.B.N.A. speelden een cruciale rol in de "geleide economie".

Aardappelen waren het belangrijkste volksvoedsel. Om schaarste, zwarte handel en prijsopdrijving te voorkomen, werd de gehele keten — van boer tot consument — onder strikt bureaucratisch toezicht gesteld. Dit document illustreert hoe de overheid en brancheorganisaties tot op het niveau van individuele steden (Amsterdam) de markt controleerden. N.I.C.A.