19 oktober 1940. Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC), Afdeeling Binnenland. Marktwezen van Amsterdam (W.), J. van Galenstraat 14, Amsterdam. NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE

BANKRELATIES: DE NEDERL. BANK, AMSTERD. BANK, ROTTERD. BANKVEREEN., ALLE TE 'S-GRAVENHAGE;
NEDERL. LANDBOUWBANK TE AMSTERDAM, COÖP. CENTR. RAIFFEISENBANK TE UTRECHT.
POSTGIRO: No. 226000 — TELEGRAM-ADRES: NEGRACE — TELEFOON No. 720090-97. RIJKS-TELEF. T T I EN T T II.

No. 36123/C
(Verzoeke bij beantwoording bovenstaand nummer te vermelden, en niet meer dan één onderwerp per brief te behandelen.)

Persoonlijk bezoek alléén van 9—12 uur.

Kö/GH
1/3

'S-GRAVENHAGE, 19 October 1940
BEZUIDENHOUT 15

Marktwezen van Amsterdam (W.)
J. van Galenstraat 14
A M S T E R D A M

[Stempel over adres:] № 2 A / 15 / 1 M. 1940 21/10
[Handgeschreven paraaf bij stempel:] mi. Dir WP
[Handgeschreven handtekening/naam:] Jh. Müller.
[Rond stempeltje met letter:] W

Betr: Aardappelen

Mijne Heeren,

Hiermede nemen wij de vrijheid ons met het volgende tot U te wenden.
De teler P.J. Kranenburg, Middenweg 7 te Halfweg heeft in de week van 13-18 Mei 22.400 kg. Bevelanders geleverd aan de Gemeente Amsterdam. Hij deelde ons mede, dat hij de betaling hiervoor rechtstreeks van Uwe Gemeente heeft ontvangen.
Wij verzoeken U te willen berichten of dit inderdaad juist is en ons voorts te willen mededeelen, of mogelijk nog aan meerdere telers, die in de periode 10-20 Mei aardappelen aan de Gemeente Amsterdam hebben geleverd, rechtstreeksche betalingen hebben plaats gehad.
De namen van deze telers zullen wij eventueel gaarne van U vernemen.
Wij zien Uw antwoord, indien mogelijk gaarne spoedig, met belangstelling tegemoet en verblijven

Hoogachtend,

p.p. NEDERLANDSCHE AKKERBOUW-CENTRALE
Afd. Binnenland
[Handtekening]

[Marginalia links midden:] r. o. m.
[Handgeschreven aantekeningen linksonder:]
20 Mei 5600 kg.
24 " 4900 "

Model G. 105 - 25 000
(A) 19071 - '40 * Inhoud: De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale (NAC) onderzoekt een directe betaling van de Gemeente Amsterdam aan aardappelteler P.J. Kranenburg uit Halfweg. De teler heeft 22.400 kg "Bevelanders" (een aardappelras) geleverd. De NAC wil bevestiging van deze transactie en vraagt of er meer telers zijn die in mei 1940 rechtstreeks zijn uitbetaald.
* Handgeschreven toevoegingen: De aantekeningen linksonder ("20 Mei 5600 kg" etc.) lijken specifieke leveringsdata en hoeveelheden te specificeren die waarschijnlijk deel uitmaakten van de controle door het Marktwezen. De stempel bovenin geeft aan dat het document op 21 oktober 1940 is binnengekomen bij de ontvanger.
* Toon: Formeel en zakelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die periode. * Historische periode: De brief is gedateerd oktober 1940, kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Organisatie: De Nederlandsche Akkerbouw-Centrale was een semi-overheidsorgaan dat tijdens de crisisjaren '30 werd opgericht om de productie en prijzen in de akkerbouw te reguleren. Tijdens de bezetting werd dit apparaat door de Duitsers gebruikt (en uitgebreid) voor de distributie en controle van voedselvoorraden.
* Administratieve controle: Het feit dat de NAC navraag doet naar "rechtstreeksche betalingen" wijst op de strikte centrale regie. Normaal gesproken moesten betalingen en leveringen via de centrale instanties lopen om prijsbeheersing en eerlijke distributie (distributiestelsel) te garanderen en de zwarte handel tegen te gaan. De teler Kranenburg heeft hier mogelijk een procedure omzeild door direct met de gemeente af te rekenen.