Handgeschreven conceptbrief. 18 november 1940 (met een latere aantekening "19/11/1940"). 19/11/1940 [doorgestreept]
Concept A’dam 18 Nov. ’40
MNo 2A/17/1
Klacht van Bouwfront w. b. d. [?]
inzake aardappellevering.

Hiermede heb ik de eer U te
berichten, dat de heer de Hartog, [doorgestreept: plaats-]
vervangend leider van het Bouwfront alhier,
[doorgestreept: zich] hedenmiddag telephonisch heeft geklaagd
over de wijze, waarop [doorgestreept: tegen] door de gecombineerde
grossiers aardappelen zijn afgeleverd aan den
kleinhandel. [doorgestreept woord] Kleinhandelaren zouden
door de politie [doorgestreept: zijn afgehaald] met de sabel zijn
geslagen, terwijl zij in een rij voor het
bankkantoor (Jan van Galenstr. 16) stonden,
waarin de gecombineerde grossiers gevestigd zijn;
Bovendien moesten de kleinhandelaren [doorgestreept: nadat], nadat zij
[doorgestreept: al aan het kantoor] de aardappelen hadden gekocht,
deze op Wittenburg halen.
Bij onderzoek naar deze klacht deelde
het Bestuur van de gecombineerde grossiers
(plaatselijke afdeeling van de VBNA) mij mede
[...] Drentsche aardappele[n] * Inhoud: Het document betreft een formele klacht die namens "de heer de Hartog" van het Bouwfront is ingediend. De kern van de klacht is tweeledig: geweld door de politie (gebruik van de sabel) tegen kleinhandelaren die in de rij stonden bij de Jan van Galenstraat, en logistieke inefficiëntie (betalen op de ene locatie, ophalen op de andere locatie, namelijk Wittenburg).
* Schrijfstijl: Administratief en formeel. De vele doorhalingen tonen aan dat de opsteller nauwgezet zocht naar de juiste formulering om de gebeurtenissen en de klacht accuraat over te brengen.
* Belangrijke termen:
* Bouwfront: De nationaalsocialistische werknemersorganisatie (onderdeel van de NSB).
* VBNA: Vereniging van Belangenbehartigers van de Nederlandse Aardappelgroothandel.
* Jan van Galenstraat 16: Een locatie nabij de Centrale Markthallen in Amsterdam, destijds het hart van de voedseldistributie. Dit document is geschreven in november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan basisbehoeften zoals aardappelen toe, wat leidde tot strikte distributieregels en spanningen bij de verdeelpunten.

Het feit dat de klacht uit de hoek van het Bouwfront komt, is veelzeggend. Deze organisatie wilde de belangen van de arbeiders en kleine ondernemers behartigen binnen de nieuwe nationaalsocialistische orde. Dat zij melding maken van politiegeweld (met de sabel) tegen kleinhandelaren duidt op de grimmige sfeer en de druk die op de voedselvoorziening stond. De politie probeerde met harde hand de orde te handhaven bij de lange wachtrijen voor schaarse goederen. De genoemde locaties (Jan van Galenstraat en Wittenburg) waren cruciale knooppunten in de Amsterdamse logistiek van die tijd.