12 maart 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke instantie in Amsterdam, gelet op het onderwerp). VP/HG. extra

2B/12/4 M.

12 Maart 1940.

den Heer Secretaris van de Com-
missie van Advies, bedoeld in het
Crisis-Organisatiebesluit 1933,
Lange Voorhout 1 en 3,
' s - G r a v e n h a g e .

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Februari jl.
(No.T 32/Msk/C.B.) heb ik de eer U te berichten, dat, blij-
kens een dezerzijds ingesteld onderzoek, Isaäc Senator,
geboren 27 Mei 1904 te Amsterdam, wonende Plantage Badlaan
24 boven aldaar, de laatste jaren onafgebroken als personeel
van den grossier in bananen M.Cortissos is werkzaam geweest.
Deze grossier heeft opgehouden zaken te doen en Senator
tracht thans als reiziger voor conservenfabrieken in zijn
onderhoud te voorzien. Voor zoo ver dezerzijds kan worden na-
gegaan is Senator nimmer als kleinhandelaar opgetreden. Zijn
handel betrof voorts uitsluitend zuidvruchten en bananen.

De Directeur, Deze brief is een zakelijke rapportage over de arbeidsgeschiedenis van Isaäc Senator (geboren in 1904). Het doel van de brief is om vast te stellen of Senator als kleinhandelaar heeft gewerkt. De conclusie van het onderzoek is dat hij dat niet heeft gedaan; hij was voorheen in loondienst bij de bananengrossier M. Cortissos en probeert nu werk te vinden als handelsreiziger in conserven.

De taal is formeel ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten", "dezerzijds"). Opvallend is de nadruk op de aard van de handel (zuidvruchten en bananen) en de specifieke woonomstandigheden (Plantage Badlaan 24 boven). De handgeschreven aantekening bovenaan lijkt "extra" te luiden, mogelijk een archief- of verzendinstructie. 1. Crisis-Organisatiebesluit 1933: Dit was onderdeel van de Nederlandse overheidswetgeving om de economische gevolgen van de Grote Depressie te beheersen. Het reguleerde handel en nijverheid, vaak met een vergunningenstelsel. De Commissie van Advies moest waarschijnlijk beoordelen of Senator in aanmerking kwam voor een bepaalde status of vergunning als zelfstandige of reiziger.
2. Datum: De brief is gedateerd op 12 maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland.
3. Joodse geschiedenis: De namen Isaäc Senator en M. Cortissos, evenals het adres in de Plantagebuurt in Amsterdam, duiden op een Joodse achtergrond. De Plantage was een buurt met veel Joodse inwoners en de fruit- en bananenhandel was een sector waarin veel Joodse Amsterdammers werkzaam waren. In de jaren dertig hadden veel Joodse kleine ondernemers en werknemers het economisch zwaar, wat de noodzaak voor dergelijke onderzoeken in het kader van de crisiswetgeving verklaart.
4. Bananenhandel: De vermelding van "M. Cortissos" verwijst naar een bekende naam in de Amsterdamse fruitsector. Het feit dat deze grossier "heeft opgehouden zaken te doen" suggereert de economische malaise van die tijd. M. Cortissos