18 Maart 1940 [Briefhoofd met logo Gemeente Amsterdam]
MARKTWEZEN AMSTERDAM VP/DV.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 2B/14/3 M.
BIJLAGE 1
ONDERWERP:
Verzoek van E. Kloos om met fruit te mogen venten.

AMSTERDAM (W.) 18 Maart 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 7 dezer om advies ontvangen stuk No. 67/4 L.M.1940 heb ik de eer U te berichten, dat adressant terzake van het in dit stuk vervatte verzoek nader is gehoord. Hij heeft verklaard, dat hij niet in het bezit is van een erkenning als kleinhandelaar in gewassen van den tuinbouw en dat hij ook de laatste jaren niet in den bedoelden kleinhandel is werkzaam geweest, hetgeen voor verkrijging [handgeschreven boven de regel:] mits eener dergelijke erkenning wordt vereischt. Hij heeft ~~verklaard~~ [handgeschreven boven de regel:] meegedeeld, dat hij van zijn voornemen om in groente en fruit te gaan handelen afziet en dat hij zal verzoeken om zijn ventvergunning in een opkoopersvergunning voor lompen te doen veranderen.

[Handgeschreven kanttekening linksonder:]
L, aangezien hij waarschijnlijk niet voor een erkenning in aanmerking kan komen,

De Directeur,
[Signatuur: WS]

[Voetnoot:]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526.

--- Dit document is een ambtelijk advies van de directeur van het Marktwezen aan de Wethouder voor de Levensmiddelen in Amsterdam. De kern van de zaak betreft een aanvraag van een burger, E. Kloos, voor een vergunning om met fruit te venten (straatverkoop).

Uit het onderzoek blijkt dat Kloos niet voldoet aan de wettelijke eisen: hij heeft geen officiële erkenning als kleinhandelaar in tuinbouwproducten en heeft ook geen relevante recente werkervaring in die sector, wat een voorwaarde was voor het verkrijgen van zo’n erkenning.

De aanvrager trekt zijn verzoek voor de fruitverkoop in nadat hem duidelijk is geworden dat hij niet aan de eisen voldoet. In plaats daarvan wijzigt hij zijn verzoek naar een vergunning voor het opkopen van lompen. De handgeschreven kanttekening bevestigt de conclusie dat een erkenning voor de fruithandel er waarschijnlijk niet in had gezeten.

--- Het document dateert van 18 maart 1940. Dit is een cruciaal moment in de Nederlandse geschiedenis: slechts twee maanden voordat Duitsland Nederland binnenviel (mei 1940). Hoewel de oorlogsdreiging op dat moment groot was, functioneerde het ambtelijk apparaat in Amsterdam nog volgens de normale procedures.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in die tijd een zeer belangrijke post vanwege de toenemende schaarste en de voorbereidingen op rantsoenering (de distributie van goederen). Het "Marktwezen" hield streng toezicht op de handel op straat en op markten om de kwaliteit en eerlijke concurrentie te waarborgen.

De overstap van een verzoek voor fruithandel naar lompenhandel (het ophalen van oude kleding en stoffen) illustreert de sociaaleconomische positie van de aanvrager; het venten en het handelen in lompen waren vaak beroepen van mensen die probeerden het hoofd boven water te houden in een tijd van economische onzekerheid.