Getypte brief (afschrift). 3 oktober 1940. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam (namens hen getekend door burgemeester W. de Vlugt en secretaris Van Lier). [Links boven:]
Nº 5/54/2 M. 1940 2/W

[Links boven, stempel:]
Gezien
[Paraaf]

[Links boven, onder kenmerk:]
L.M.
897 -1940-

[Rechts boven:]
Marktw.
3. October 1940.

Het heeft onze aandacht getrokken, dat de groothandelsprijzen van de zuurkool zeer stijgen, zooals blijkt uit bijgaand overzicht van de gemiddelde groothandelsprijzen, die op de Centrale Markt alhier voor zuurkool per vat van 150 kg netto moesten worden betaald in de jaren 1936 tot en met 1940.
Dit overzicht toont aan, dat de tegenwoordige prijs van f 22.- per vat, tegenover een prijs van f 12.- in September 1939, zeer hoog is.
Het is ons bekend, dat er met goedkeuring van de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale een prijsafspraak bestaat tusschen de Vereeniging van groentenzouters en de Vereeniging van Groothandelaren in zuurkool.
Hoewel de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale derhalve ook contrôle op de prijzen zal uitoefenen, meenen wij goed te doen Uw aandacht op deze aanzienlijke prijsstijging te vestigen, aangezien het hier een voor den komenden winter belangrijk en gewild volksvoedsel betreft, waarvoor ten minste f 0.09 per pond zal moeten worden betaald. Wij dringen er dan ook bij U op aan te trachten een prijsverlaging te bewerkstelligen.
vM

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,

get. DE VLUGT.

de Secretaris,

(get.) VAN LIER.

Voor eensluidend afschrift
DE SECRETARIS.

[Handtekening: Van Lier]

den Secretaris-Generaal,
waarnemend Hoofd van het Departement
van Handel, Nijverheid en Scheepvaart,
's-G R A V E N H A G E In deze brief uiten de Burgemeester en Wethouders van Amsterdam hun zorgen over de explosieve stijging van de zuurkoolprijs aan het begin van de tweede oorlogswinter.

Kernpunten:
* Prijsvergelijking: De prijs per vat van 150 kg is gestegen van 12 gulden in september 1939 naar 22 gulden in oktober 1940, een stijging van ruim 80%.
* Volksvoedsel: Zuurkool wordt expliciet aangeduid als "belangrijk en gewild volksvoedsel", essentieel voor de voedselvoorziening in de wintermaanden. De consumentenprijs dreigt uit te komen op minimaal 9 cent per pond.
* Kartelvorming: Er wordt verwezen naar een prijsafspraak tussen de producenten (groentenzouters) en groothandelaren, die formeel is goedgekeurd door de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale.
* Oproep: Het Amsterdamse stadsbestuur dringt bij de landelijke overheid aan op ingrijpen om een prijsverlaging af te dwingen, ondanks de bestaande controles. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940). De economische situatie veranderde destijds drastisch:
* Schaarste en Inflatie: Door de oorlogsomstandigheden en de export naar Duitsland ontstonden tekorten, wat leidde tot prijsopdrijving. De overheid probeerde dit te beheersen via distributie (bonnen) en prijsvoorschriften.
* Bestuurlijke verhoudingen: Sinds het vertrek van de Nederlandse regering naar Londen in mei 1940, lag de feitelijke macht bij de Secretarissen-Generaal van de departementen, die onder toezicht stonden van het Duitse bewind (Seyss-Inquart). Burgemeesters moesten zich tot hen wenden voor landelijke kwesties.
* Voedselvoorziening: Het betaalbaar houden van basisbehoeften ("volksvoedsel") was cruciaal om sociale onrust te voorkomen. Zuurkool was in die tijd een onmisbare bron van vitamine C in de winter, zeker wanneer vers fruit schaars werd.
* Willem de Vlugt: De ondertekenaar, Willem de Vlugt, was de laatste vooroorlogse burgemeester van Amsterdam die door de Duitsers nog een tijdlang in functie werd gelaten (tot begin 1941), alvorens vervangen te worden door de NSB'er Edward Voûte.