Getypte prijslijst / statistisch overzicht.
Origineel
Getypte prijslijst / statistisch overzicht. September 1940. [Handgeschreven: extra]
Hoogste en laagste winkelpryzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen over de maand September 1940.
No. 5/56/1 M.1940.
| Artikel | Eenheid | Kwaliteit | Winkelprys Hoogste | Winkelprys Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andyvie | struik | 1 | 5 | 3 |
| " | " | 2 | 3 | 2 |
| Snyboonen | K.G. | 1 | 40 | 24 |
| " | " | 2 | 24 | 16 |
| Sperzieboonen | " | 1 | 30 | 24 |
| " | " | 2 | 20 | 16 |
| Komkommers | Stuk | 1 | 10 | 9 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Bloemkool | " | 1 | 25 | 20 |
| " | " | 2 | 20 | 16 |
| Groenekool | " | 1 | 15 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 8 |
| Roode kool | K.G. | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 6 |
| Savoie kool | " | 1 | 10 | 9 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Koolrapen | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Kropsla | krop | 1 | 5 | 4 |
| " | " | 2 | 4 | 3 |
| Postelein | K.G. | 1 | 14 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Rabarber | bos | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Radys | " | 1 | 6 | 5 |
| " | " | 2 | 4 | 3 |
| Spinazie | K.G. | 1 | 16 | 12 |
| " | " | 2 | 12 | 10 |
| Tomaten | " | 1 | 22 | 18 |
| " | " | 2 | 16 | 14 |
| Uien | " | 1 | 10 | 10 |
| " | " | 2 | 8 | 7 |
| Wortelen | bos | 1 | 17 | 12 |
| " | " | 2 | 14 | 10 |
| Wortelen (peen) | K.G. | 1 | 16 | 14 |
| " | " | 2 | 12 | 7 |
| Aardappelen I (Zeeuwsche eigenheimers) | K.G. | 1 | 7½ | 6 |
| " " | " | 2 | 6½ | 4½ |
| Aardappelen II (Zeeuwsche bonten en blauwen) | " | 1 | 8 | 7 |
| " " | " | 2 | 7½ | 7 |
| Aardappelen III (Zandaardappelen) | " | 1 | 10 | 8 |
| " " | " | 2 | 8 | 7 |
--- * Valuta: De prijzen zijn weergegeven in centen (Nederlandse guldencenten). Dit is af te leiden uit de realistische marktwaarden van die tijd (bijv. 5 cent voor een struik andijvie).
* Terminologie: Het document hanteert de toen geldende spelling, zoals "pryzen", "Zeeuwsche", "Andyvie" en "Snyboonen". Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen kwaliteit 1 en 2.
* Specificiteit: Bij de aardappelen worden specifieke rassen en herkomstgebieden genoemd, wat wijst op een gedetailleerde marktmonitoring. "Zeeuwsche eigenheimers" waren destijds een zeer gewaardeerd kwaliteitsproduct.
* Prijsverschillen: Er is een aanzienlijk verschil tussen de hoogste en laagste prijs, wat duidt op regionale variatie of kwaliteitsverschillen binnen dezelfde categorie. Opvallend is dat bij 'Uien' de hoogste en laagste prijs voor kwaliteit 1 gelijk zijn (10 cent).
--- Dit document stamt uit september 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in mei 1940. Tijdens de vroege bezettingsjaren probeerde de overheid (onder toezicht van de bezetter) de prijzen te beheersen om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. Dergelijke lijsten werden gepubliceerd of intern verspreid door overheidsinstanties (zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening) om toezicht te houden op de kosten van het levensonderhoud.
Hoewel de schaarste in september 1940 nog niet zo nijpend was als later in de oorlog, was het distributiestelsel (de bonnenkaart) al wel in gang gezet (bijv. voor koffie en thee in juni 1940). Deze prijslijst vormt een belangrijk historisch ijkpunt voor de economische situatie van de gewone burger aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De handgeschreven notitie "extra" suggereert dat dit mogelijk een bijzondere bijlage of een gecorrigeerde versie van een regulier rapport was. Rijksbureau