Getypte brief of rapportage (pagina 2). De Secretaris-Generaal, Waarnemend Hoofd van het Departement van Landbouw en Visscherij. -2-

export van bospeen in deze periode van 600.000 kg. kleiner. De gemiddelde prys van het uitgevoerde product was evenwel gestegen van $f$ 44,- tot $f$ 88,- per 1000 kg.

De aanvoer van bloemkool ter veiling in Juli en Augustus was in 1939 en 1940 nagenoeg gelyk (plm. 8½ millioen stuks). De binnenlandsche vraag naar bloemkool was zoo groot, dat de prys belyngryk hooger was dan de maximale, voor export toegelaten prys.

In de door U genoemde week van 29 Juli - 6 Augustus 1940 bedroegen aan enkele groote veilingen hier te lande de voor het binnenland bestede pryzen tegenover den maximaal voor export toegelaten prys:

Deze situatie heeft zich ook in andere dagen van Augustus voorgedaan. Aan deze groote vraag voor de binnenlandsche markt tegen pryzen, welke 50% en meer boven den maximum-exportprys lagen, moet dan ook worden toegeschreven, dat de uitvoer naar hoeveelheid en waarde tot op de helft van die in de overeenkomstige periode van 1939 is gedaald.

Ik moge tenslotte nog Uwe aandacht vestigen op de verschillen ~~der~~ tusschen veilings- en marktpryzen:

In de periode van 29 Juli - 3 Augustus bedroeg de gemiddelde veilingsprys voor bloemkool:
AA: 12,5 ct. | A: 9 ct. | B: 6,5 ct.

De marktprys was voor:
1e kwaliteit: 22 | 2e kwaliteit: 16 | 3e kwal.: 9

De winkelprys bedroeg:
1e kwaliteit: 30 | 2e kwaliteit: 22 | 3e kwal.: 12

Hieruit kan, naar het my wil voorkomen, worden geconcludeerd, dat de verschillen~~den~~ (waaruit transportkosten, onkosten en winst van den tusschenhandel moeten worden bestreden) grooter worden naarmate de kwaliteit van het product beter en de grondprys hooger is. Dit verschijnsel wordt verklaard uit het feit, dat de omzethoeveelheid van de beste kwaliteit over het algemeen ~~te~~ kleiner is dan van de mindere kwaliteiten. In de afgeloopen zomermaanden is van bloemkool de sorteering AA in relatief niet groote hoeveelheden ter markt ~~gekooome~~ gekomen.

Aan het College van B. en W.
Amsterdam.

DE SECRETARIS-GENERAAL, WAARNEMEND HOOFD VAN
HET DEPARTEMENT VAN LANDBOUW EN VISSCHERY,
w.g. onleesbaar. * Kernboodschap: De brief verklaart waarom de export van bloemkool in de zomer van 1940 drastisch is gedaald ten opzichte van 1939. De oorzaak ligt in de enorme binnenlandse vraag, waardoor de marktprijzen in Nederland veel hoger lagen (soms meer dan 50%) dan de door de overheid vastgestelde maximumexportprijzen.
* Prijsstructuur: De schrijver analyseert de marge tussen de veilingprijs, marktprijs en winkelprijs. Hij concludeert dat de marges (voor transport en tussenhandel) relatief hoger zijn bij producten van hogere kwaliteit (sorteering AA), omdat de omloopsnelheid en het aanbod van dit topsegment lager zijn.
* Economische spanning: Er is een duidelijke spanning zichtbaar tussen de gereguleerde exportmarkt (met prijsplafonds) en de vrije(re) binnenlandse markt waar schaarste de prijzen opdrijft. * Historische periode: Dit document stamt uit de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (zomer 1940). De economie werd in deze periode in sneltempo omgevormd naar een distributiestelsel met prijsbeheersing.
* Voedselvoorziening: Hoewel de aanvoer van bloemkool nagenoeg gelijk bleef aan 1939, zorgde de oorlogssituatie voor onzekerheid en een verschuiving in de vraag. De bezetter had groot belang bij de export van Nederlandse landbouwproducten naar Duitsland, maar de hoge binnenlandse prijs vormde hierbij een economische barrière.
* Bestuur: De Secretaris-Generaal van Landbouw en Visscherij (destijds onder leiding van topambtenaar H.M. Hirschfeld) probeerde de Nederlandse economie draaiende te houden onder toezicht van de Seyss-Inquart administratie, terwijl hij tevens de voedselvoorziening voor de eigen bevolking (en steden zoals Amsterdam) moest waarborgen.