Ambtelijk bijblad/interne notitie op een voorgedrukt formulier (Algemene Zaken Model No. 14).
Origineel
Ambtelijk bijblad/interne notitie op een voorgedrukt formulier (Algemene Zaken Model No. 14). Augustus en september 1940 (specifieke data genoemd: 8 augustus, 12 augustus, 21 augustus en een raming tot 9 september). [Kader linksboven]
B I J B L A D V A N :
M. No. 7/17/1 1940
DOORGEZONDEN: 8/8
[Hoofdtekst]
Petroleum.
Voorraad 8 Augs. ± 120 L. in vat.
Verbruik op 8 Augs - 9 Sept. geraamd op 30 L.
Doel waarvoor gebruikt hoofdzakelijk:
schoonmaken machine deelen
~~hulpverlichting~~
veiligheidsverlichting opgebouwde terrein ed.
hulpverlichting luchtbescherming
stoken ontvetlampen [mogelijk: ontkorstlampen]
Hr Jonkman
Petr v. nood- en hulpverlicht.
kan eventueel worden vervangen
door kaarsen. Indien kaarsen en
kaarslantaarns nog te verkrijgen zijn.
J 21/8/40
[Marginalia rechtsonder, diagonaal]
Spoed advies s v p
inzake de laatste
alinea. 12/8 40 my
[Marginalia linksonder, in rode inkt]
berichten
af
materiaal
bureau
acc.
[Voorgedrukte voetnoot]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Het document is een administratieve vastlegging van het brandstofverbruik kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de notitie is de zorg over de voorraad petroleum (120 liter).
De schrijver specificeert de doelen waarvoor de brandstof wordt gebruikt: technisch onderhoud ("schoonmaken machine deelen") en verschillende vormen van nood- en veiligheidsverlichting. De expliciete vermelding van "luchtbescherming" duidt op de oorlogssituatie, waarbij de Luchtbeschermingsdienst (LBD) zorgde voor veiligheid tijdens verduistering en luchtaanvallen.
Er is sprake van een kritieke situatie wat betreft de brandstofvoorziening. Jonkman stelt voor om voor noodverlichting over te stappen op kaarsen, maar plaatst daar direct de kanttekening bij of deze (en de benodigde lantaarns) zelf nog wel leverbaar zijn. De diagonale krabbel "Spoed advies s v p" onderstreept de urgentie van deze beslissing. Dit document is opgesteld in augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie. In deze periode begon de schaarste aan essentiële middelen zoals brandstoffen en grondstoffen merkbaar te worden door de Duitse vorderingen en de blokkade van de wereldhandel.
Petroleum was cruciaal voor zowel industriële processen als voor verlichting in gebouwen die niet op het elektriciteitsnet waren aangesloten of waar noodverlichting verplicht was. Het voorstel om terug te grijpen op kaarsen is een typisch voorbeeld van de vroege 'surrogaat'-economie en de pogingen van de Nederlandse bureaucreatie om de bedrijfsvoering onder bezettingsomstandigheden draaiende te houden. De verwijzing naar "luchtbescherming" laat zien dat men rekening hield met aanhoudende militaire dreiging en strikte verduisteringsvoorschriften.