Bijlage bij een ambtelijke brief (financieel overzicht).
Origineel
Bijlage bij een ambtelijke brief (financieel overzicht). 4 juli 1940 (betreft de maand mei 1940). Directeur van het Marktwezen. Behoort bij brief no.10/4/8 M. d.d. 4 Juli 1940 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.
Opgave van de financieele gevolgen die het Marktwezen (inclusief het bedrijf van de Centrale Markt en het bedrijf van de Vischmarkt) van den oorlogstoestand ondervindt over de maand Mei 1940.
===========================================================================
A. Nadeelige financieele gevolgen.
Salarissen aan personeel, dat ter vervanging van gemobiliseerden
moest worden aangesteld f 39,24
Huurderving ontstaan door het als gevolg van de mobilisatie
ontbinden van huurovereenkomsten (inclusief correctie op de
opgaven over Februari, Maart, April en Mei) " 1.455,98
Mindere opbrengst van belastingheffingen " 2.513,70
Extra uitgaven verband houdende met den oorlogstoe-
stand " 302,79
Hoogere uitgaven door prijsstijging " PM
f 4.311,71
=========
B. Voordeelige financieele gevolgen.
Aan gegradueerde gemobiliseerden minder uitgekeerd dan het
normale salaris of loon f 422,73
Vergoedingen voor het in gebruik geven van kantoor- en pak-
huisruimten voor militaire doeleinden " 97,16
f 519,89
=========
--- * Financiële balans: Het overzicht laat een aanzienlijk negatief saldo zien voor de maand mei 1940. De nadelige gevolgen (f 4.311,71) overstijgen de voordelige effecten (f 519,89) ruimschoots. Het nettoverlies voor deze specifieke dienst bedraagt f 3.791,82.
* Kostenposten: De grootste verliesposten zijn de daling in belastingopbrengsten en de huurderving door opgezegde contracten wegens de mobilisatie. De post "Hoogere uitgaven door prijsstijging" is gemarkeerd als PM (Pro Memorie), wat betekent dat men verwacht dat deze kosten substantieel zijn, maar op dat moment nog niet exact konden worden becijferd.
* Besparingen: Opvallend is dat de "voordeelige" gevolgen voortkomen uit het feit dat gemobiliseerd personeel minder salaris ontving van de gemeente (omdat zij een militaire soldij ontvingen) en uit de verhuur van panden aan het leger.
* Terminologie: Het document gebruikt de term "oorlogstoestand", verwijzend naar de Duitse inval in mei 1940 en de directe nasleep daarvan.
--- Dit document is opgesteld in juli 1940, slechts zeven weken na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). Het biedt een directe inkijk in de administratieve afwikkeling van de chaos die de invasie teweegbracht in Amsterdam (gezien de verwijzing naar de Centrale Markt en Vischmarkt).
De Wethouder voor de Levensmiddelen speelde een cruciale rol in deze periode, aangezien de voedselvoorziening en distributie direct na de inval strikt gereguleerd moesten worden om tekorten te voorkomen. De afdeling Marktwezen was verantwoordelijk voor de fysieke locaties waar deze handel plaatsvond. De overgang van een vrije markt naar een bezettingseconomie is hier in de cijfers al zichtbaar: dalende belastinginkomsten en stijgende prijzen waren de eerste tekenen van de economische ontwrichting door de bezetter.