Een pagina uit een financieel kasboek of grootboek.
Origineel
Een pagina uit een financieel kasboek of grootboek. Het document beslaat de periode van mei 1939 tot en met december 1939. De onderstaande tekst is een letterlijke weergave van de handgeschreven invoer in de tabel. Onleesbare of onzekere woorden zijn tussen vierkante haken geplaatst.
Koptekst:
4. nadul
Speciale uitgaven in verband met de
buitengewone omstandigheden
Tabelgegevens:
| 1939 | No. stuk | Boek | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| mei | Firma [?] | ont luchtbeuk | √ | 0 90 | 217 | kas | 23/5 | |
| " | Wed d A.H. Abbe | lampenvorm | √ | 4 32 | 431 | ink | 1/7 | 5 22 |
| Juni | Brinkman | kalfs gasmasker | √ | 0 25 | 2323 | kas | 3/6 | |
| " | Sigma | verfseten | √ | 2 65 | 1303 | " | 7/6 | |
| " | Brinkman | glas in koker | √ | 0 77 | 2711 | " | 20/6 | 3 67 |
| Sept | diverse | loonen vullen | √ | 109 16 | 3785 | kas | 2/9 | |
| " | zandzakken | |||||||
| " | " | " | √ | 101 76 | 3804 | " | 15/9 | 210 92 |
| Oct | arbeidsbeurs | 21 09 ½ | ||||||
| " | 430 48 | 949 | ink | |||||
| " | Gem. magazijn | touw zandzakk | √ | 25 79 | 953 | " | ||
| " | " | verf | √ | 3 02 | 954 | " | ||
| " | " | zandzakken | √ | 63 -- | 959 | " | ||
| " | " | " | √ | 147 -- | 960 | " | ||
| " | " | " | √ | 115 50 | 961 | " | ||
| " | " | " | √ | 147 -- | 962 | " | ||
| " | " | " | √ | 157 50 | 963 | " | 1009 29 | |
| 10 09 29 | ||||||||
| Nov | Kleeding. Schand | omvlecht.zakken | √ | 4 20 | 995 | " | ||
| " | √ | 0 40 | 996 | " | ||||
| " | Brinkman | verhooging koga | 4 35 | 4750 | ||||
| " | Gem. magazijn | rol boterham | √ | 0 16 | 1019 | " | ||
| " | papier | |||||||
| " | " | touw | √ | 2 -- | 1020 | " | ||
| " | Arbeidsbeurs | loonen vullen | 34 72 | 1087 | " | 57 83 | ||
| zandzakken | 53 48 | |||||||
| 4 35 | ||||||||
| Dec | Hr Penning | reis huur | √ | 49 65 | 1123 | " | ||
| " | Gem magazijn | verf v. lampen | √ | 1 35 | 1130 | |||
| " | Wed H. Meijer | verversplakken | √ | 1 75 | 1140 | 52 75 | ||
| 52 75 | 1419 88 | |||||||
| " | Staatsdrukkerij | 300 biljetten | 16 37 | 1272 | 16 37 | |||
| vrije park. kaar. | 1436 25 |
De posten zijn zeer illustratief voor de tijdgeest:
* Luchtbescherming: Uitgaven voor "ont luchtbeuk" (luchtbescherming) en verf voor lampen (voor verduisteringsmaatregelen).
* Defensieve werken: De grote posten voor het vullen van zandzakken en de aanschaf van touw en zakken tonen de voorbereidingen op mogelijke bombardementen.
* Gasbescherming: De opmerkelijke post "kalfs gasmasker" laat zien dat men zelfs rekening hield met de bescherming van vee tegen gifgasaanvallen.
* Bureaucratie: De "vrije park. kaar." (parkeerkarten) en "300 biljetten" van de Staatsdrukkerij duiden op de administratieve afhandeling van de noodtoestand.
De rekenkundige structuur toont subtotalen per periode, leidend naar een eindtotaal van 1436,25 gulden voor deze specifieke categorie uitgaven in 1939. Het jaar 1939 markeert het begin van de Tweede Wereldoorlog met de Duitse inval in Polen in september. Hoewel Nederland probeerde neutraal te blijven, werd het leger gemobiliseerd en werden civiele beschermingsmaatregelen (Luchtbeschermingsdienst) op grote schaal uitgerold.
Documenten als deze zijn cruciaal voor historisch onderzoek op lokaal niveau. Ze maken tastbaar hoe de abstracte oorlogsdreiging zich vertaalde in alledaagse acties en kosten: het inhuren van werklozen via de "arbeidsbeurs" om zandzakken te vullen, het verduisteren van ramen en het aanschaffen van maskers. Het geeft een stem aan de materiële werkelijkheid van een samenleving die zich in allerijl probeerde te pantseren tegen een naderend conflict.