Archief 745
Inventaris 745-311
Pagina 313
Dossier 4
Jaar 1940
Stadsarchief

Archiefdocument

15 juli 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier.

Origineel

15 juli 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. M/HG.
extra [handgeschreven]

10/32/2 M.
n 2

15 Juli 1940.

Verkorte balansen per ultimo
Juni 1940 bedrijf Vischmarkt
bedrijf Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circu-
laire van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 20 Juli 1939
(No. 910/203 Fin. 1939) heb ik de eer U in bijlage dezes ver-
korte balansen per ultimo Juni 1940 van de bedrijven Centrale
Markt en Vischmarkt te doen toekomen.

Ten aanzien van de te verwachten eindresultaten van
deze bedrijven kan door den ingetreden oorlogstoestand zeer
moeilijk reeds nu een oordeel worden gegeven.

Ten aanzien van het bedrijf van de Centrale Markt
heeft de oorlogstoestand in het eerste halfjaar 1940 nog geen
belangrijken ongunstigen invloed gehad. De mindere opbrengst
aan entréegelden worden dezerzijds op ongeveer f 1.000,- ge-
raamd. De langdurige vorstperiode heeft de opbrengst aan kade-
gelden in dit halfjaar echter met naar schatting f 2.000,-
doen verminderen. Indien de Centrale Markt ook in het tweede
halfjaar geen groote nadeelen van den oorlogstoestand onder-
vindt zou het geraamde verliessaldo voor 1940 à f 244.000,-
met bovengenoemde f 3.000,- vermeerderd moeten worden, welk
bedrag dan nog verhoogd moet worden met rond f 10.000,- zijnde
hoogere uitgaaf aan grondbelasting. Deze belasting werd op de
begrooting op f 800,- geraamd doch werd als gevolg van een
intusschen gewijzigde berekening van den grondslag op rond
f 10.600,- gebracht. Het totale verliessaldo voor 1940 zou dus
op rond f 257.000,- kunnen worden geschat.

Het bedrijf van de Vischmarkt zal echter grooter na-
deel van den oorlogstoestand ondervinden. Het voor 1940 ge-
raamde verlies à f 8.030,- zal mede door de nadeelige finan-
cieele gevolgen van de langdurige vorstperiode zeker met
f 2.000,- à f 3.000,- verhoogd moeten worden en dus naar schat-
ting f 10.000,- à f 12.000,- bedragen.

De Directeur, * Financiële verslaglegging: De brief dient als begeleidend schrijven bij de halfjaarlijkse cijfers van twee gemeentelijke markten. Er wordt melding gemaakt van aanzienlijke tekorten (verliessaldi).
* Impact van externe factoren: De directeur identificeert twee hoofdoorzaken voor de tegenvallende cijfers:
1. De oorlogstoestand: De brief is geschreven twee maanden na de Duitse inval. Hoewel de impact op de Centrale Markt aanvankelijk meeviel, wordt voor de Vischmarkt een groter nadeel voorzien.
2. De weersomstandigheden: De "langdurige vorstperiode" verwijst naar de extreem strenge winter van 1939-1940, die het transport en de handel (met name via het water, getuige de daling in kadegelden) ernstig belemmerde.
* Fiscale aanpassing: Een opvallend detail is de enorme stijging van de geraamde grondbelasting voor de Centrale Markt, die meer dan vertienvoudigd is door een wijziging in de berekeningsgrondslag. Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De ambtenarij probeerde in deze fase de normale werkzaamheden en rapportages zo goed mogelijk voort te zetten. De brief illustreert hoe lokale overheden direct te maken kregen met de economische onzekerheid van de oorlog, bovenop de schade die de natuur (de strenge winter) al had aangericht. De genoemde markten zijn zeer waarschijnlijk de Centrale Markthallen en de Vischmarkt in Amsterdam, gezien de schaal van de genoemde bedragen en de structuur van het stadsbestuur (Wethouder voor de Levensmiddelen).

Samenvatting

  • Financiële verslaglegging: De brief dient als begeleidend schrijven bij de halfjaarlijkse cijfers van twee gemeentelijke markten. Er wordt melding gemaakt van aanzienlijke tekorten (verliessaldi).
  • Impact van externe factoren: De directeur identificeert twee hoofdoorzaken voor de tegenvallende cijfers:
    1. De oorlogstoestand: De brief is geschreven twee maanden na de Duitse inval. Hoewel de impact op de Centrale Markt aanvankelijk meeviel, wordt voor de Vischmarkt een groter nadeel voorzien.
    2. De weersomstandigheden: De "langdurige vorstperiode" verwijst naar de extreem strenge winter van 1939-1940, die het transport en de handel (met name via het water, getuige de daling in kadegelden) ernstig belemmerde.
  • Fiscale aanpassing: Een opvallend detail is de enorme stijging van de geraamde grondbelasting voor de Centrale Markt, die meer dan vertienvoudigd is door een wijziging in de berekeningsgrondslag.

Historische Context

Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De ambtenarij probeerde in deze fase de normale werkzaamheden en rapportages zo goed mogelijk voort te zetten. De brief illustreert hoe lokale overheden direct te maken kregen met de economische onzekerheid van de oorlog, bovenop de schade die de natuur (de strenge winter) al had aangericht. De genoemde markten zijn zeer waarschijnlijk de Centrale Markthallen en de Vischmarkt in Amsterdam, gezien de schaal van de genoemde bedragen en de structuur van het stadsbestuur (Wethouder voor de Levensmiddelen).

Kooplieden in dit dossier 26

Gebouw Jan van Galenstraat 8/22 Waterlooplein
Sportveld nabij terrein Waterloosing [doorgehaald]
Stads-bank-van-leening, rek. 49
Strook Visseringkade gratis
Strook Vlissingkade zie 96/12/1 m
Terrein, bestemd voor de uitbreiding van het marktterrein Waterlooplein
Terreinstuk langs kade F id.
Waterleidingen, rek. 43

Gerelateerde Documenten 6