Getypte brief (doorslag op dun papier). 15 augustus 1940. De Directeur (van een niet nader gespecificeerde gemeentelijke dienst, vermoedelijk Marktwezen). Het Gemeente Energiebedrijf, Tesselschadestraat 1, Amsterdam-West. extra

M/HG.

10/36/1 M.

15 Augustus 1940.

het Gemeente Energiebedrijf,
Tesselschadestraat 1,
Amsterdam-West.
Wijk 21.

Wegens levering van gas over de maanden Mei en Juni 1940 ten behoeve van het marktkantoor Jonas Daniël Meyerplein meter nummer 196137 werd door U in rekening gebracht: 1022 m3.

Aangezien het normale gasverbruik over het kalenderjaar 1939 over dezen meter slechts 1119 m3 heeft bedragen en over de maanden Maart en April 1940, waarin evenals in de maanden Mei en Juni 1940 het verbruik van gas uitsluitend diende ter verwarming van water (en niet voor kantoorverwarming), een verbruik van 80 m3 werd genoteerd, moet een verbuik van 1022 m3 in twee zomermaanden als abnormaal hoog worden aangemerkt.

Beleefd verzoek ik U te doen onderzoeken, of bij het opstellen van de bovenbedoelde rekening een abuis is begaan.

De Directeur, In deze formele brief tekent de directeur van een Amsterdamse dienst protest aan tegen een buitensporig hoge gasrekening. Het betreft het marktkantoor aan het Jonas Daniël Meijerplein. De kern van het argument is een vergelijking van verbruikscijfers:
* Gefactureerd verbruik (mei-juni 1940): 1022 m³.
* Totaal jaarverbruik 1939: 1119 m³.
* Verbruik maart-april 1940: 80 m³.

De schrijver wijst erop dat het gas in deze periode enkel voor het verwarmen van water wordt gebruikt en niet voor de verwarming van het pand. Gezien het feit dat het verbruik in twee zomermaanden bijna even hoog is als het totale jaarverbruik van het voorgaande jaar, wordt er uitgegaan van een fout ("abuis"). De toon van de brief is, ondanks de duidelijke klacht, formeel en beleefd ("Beleefd verzoek ik U"). De brief is gedateerd op 15 augustus 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval en de start van de bezetting van Nederland. Amsterdam probeert in deze periode de normale gemeentelijke functies voort te zetten.

De locatie van het marktkantoor, het Jonas Daniël Meijerplein, is historisch zeer relevant. Het plein lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. Voor de oorlog was hier een levendige markt. Kort na het schrijven van deze brief zou het plein een centrale en tragische rol gaan spelen in de Holocaust; in februari 1941 vonden hier de eerste grote razzia's plaats die leidden tot de Februaristaking. Deze brief toont echter de alledaagse bureaucratie die, ondanks de beginnende bezetting, in eerste instantie gewoon doorliep. De vermelding van "Wijk 21" verwijst naar de oude Amsterdamse wijkindeling. Marktwezen