Zakelijke correspondentie (brief op briefpapier). 2 maart 1940. Firma S. Maijer, Brandstoffenhandel. [Briefhoofd]
FIRMA S. MAIJER
BRANDSTOFFENHANDEL
BELGISCHE, DUITSCHE, HOLLANDSCHE ANTHRACIET :: GIET- EN BRECHCOKES
SPECIALITEIT WALES ANTHRACIET
GEVESTIGD 1890
TELEFOONNUMMER 32964
GEMEENTE GIRO M 1886
EGELANTIERSGRACHT 96-98
EGELANTIERSSTRAAT 97-97a

[Stempel en handgeschreven annotaties linksboven]
Nº 21/8/2 I.M. 1940 2/3
J. [geparafeerd]

[Handgeschreven tekst in het midden]
Telephonisch medegedeeld,
dat we tot onze spijt niet
kunnen helpen. wp 2-3-'40
[Initialen]

[Inhoud brief]
AMSTERDAM C., 2 Maart 1940
Het Marktwezen
Afd. Brandstoffenmarkt

Mijne Heeren,

Gezien de ontzettend slechten aanvoer van kolen is het voor ons een buitenkansje a.s. Maandag aan de Ertskade gebroken Anthraciet te kunnen laden, te meer waar wij nagenoeg zonder zitten.

Ziet U thans geen kans heden of uiterlijk Maandagmorgen onze gracht te laten openbreken; niemand anders is hier toe in staat.

Wij kunnen aan de Ertskade niet per auto ontvangen, alleen per schuit.

Wij rekenen stellig op Uw medewerking.
Bij voorbaat onzen dank,

Hoogachtend,
[Signatuur: Maijer] * Kernboodschap: De firma Maijer verzoekt de gemeente (het Marktwezen) dringend om het ijs in de Egelantiersgracht open te breken. Ze hebben een partij antraciet (kolen) klaarstaan bij de Ertskade, maar kunnen deze alleen per schuit vervoeren en hun voorraad is nagenoeg uitgeput.
* Logistieke beperking: De schrijver benadrukt dat transport "per auto" (vrachtwagen) niet mogelijk is vanaf de Ertskade, wat de afhankelijkheid van de waterwegen onderstreept.
* Ambtelijke reactie: De handgeschreven notitie ("niet kunnen helpen") laat zien dat het verzoek dezelfde dag nog telefonisch is afgewezen. Dit duidt op een overmachtssituatie bij de havendiensten of een prioriteitenstelling waarbij kleinere grachten niet ijsvrij werden gemaakt.
* Toon: De brief is formeel en beleefd, maar de urgentie is duidelijk voelbaar door woorden als "ontzettend slechten aanvoer", "buitenkansje" en "nagenoeg zonder zitten". * De Winter van 1939-1940: Dit was een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland. De kanalen en grachten in Amsterdam lagen maandenlang dichtgevroren. Dit veroorzaakte enorme distributieproblemen, vooral voor de aanvoer van brandstoffen zoals kolen, die essentieel waren voor de verwarming van huizen.
* Oorlogsdreiging: De brief dateert van maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. Door de al gaande oorlog in Europa en de mobilisatie was de aanvoer van brandstoffen (zoals de genoemde Belgische, Duitse en "Wales" antraciet) al ernstig verstoord.
* Locatie: De Egelantiersgracht ligt in de Jordaan. In deze periode was dit een volkswijk waar veel kleine handelaren gevestigd waren die voor hun logistiek volledig afhankelijk waren van de grachten.
* Ertskade: Gelegen in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam. Hier kwamen de grote zeeschepen aan, waarna de kolen werden overgeslagen in kleinere schuiten ("dekschuiten") voor distributie door de binnenstad. S. Maijer Marktwezen