Ambtsbericht/verslag (onderdeel van een dossier over haven- of marktzaken).
Origineel
Ambtsbericht/verslag (onderdeel van een dossier over haven- of marktzaken). konden begeven.
De z. gen. hanepooten zijn drie paaltjes die circa 1 meter boven
het water uitkomen en waartegen de vaartuigen gemeerd liggen.
Bij navraag bij de betrokken handelaren j. l. Zaterdag 16 Mei
kwam ik te weten dat een ambtenaar van de Precario-verordening
bij hun was geweest en hun aangeraden had een verzoek
dienaangaande tot hen te richten. De paaltjes stonden er
toen al geruimen tijd.
Het is m. i. wel wat ver gezocht om de diverse kolenhandelaren
daar nog eens apart voor te laten betalen, daar de Boerenwetering
(Ruysdaelkade) brandstoffenmarkt is en de vaartuigen alreeds
belast zijn met markt- en havengeld, de handelaren hebben
hiertegen dan ook ernstig bezwaar.
Wel kunnen wij hen de verplichting opleggen dat bij
eventueele schade daardoor aangericht, zij dat voor
hun rekening nemen en dat bij het voorgoed verlaten
van de ligplaats de paaltjes door hen op de door den
dienst der P. Werken voorgeschreven manier verwijderd
worden.
(w.g.) A.W. Rijvordt Het document is een ambtelijk advies over een geschil tussen de gemeente Amsterdam en kolenhandelaren aan de Ruysdaelkade. Het kernpunt is de zogenaamde "precario-belasting" (belasting voor het gebruik van openbare grond of water).
De handelaren hebben zogenaamde 'hanepoten' (meerpalen) geplaatst. Een ambtenaar van de precario-verordening heeft hen gesuggereerd hier officieel toestemming voor te vragen, wat zou leiden tot extra heffingen. De schrijver, Rijvordt, neemt het op voor de handelaren. Hij stelt dat zij al markt- en havengeld betalen voor hun ligplaats aan de brandstoffenmarkt en dat een extra heffing voor de paaltjes onredelijk ("ver gezocht") is.
Rijvordt stelt een pragmatische oplossing voor: de paaltjes mogen blijven zonder extra kosten, mits de handelaren aansprakelijkheid aanvaarden voor schade en beloven de palen te verwijderen volgens de voorschriften van Publieke Werken zodra zij de ligplaats definitief verlaten. De Boerenwetering, en specifiek de Ruysdaelkade in de Amsterdamse Pijp, fungeerde decennialang als een belangrijke aanvoerroute en marktplaats voor brandstoffen (met name steenkool). Tot ver in de 20e eeuw werd de stad via het water bevoorraad.
Dit document illustreert de bureaucratische spanningen tussen verschillende gemeentelijke belangen: de fiscus (precario-belasting) versus de marktmeesters en de Dienst der Publieke Werken. De term "hanepoot" verwijst hier naar een specifieke constructie van drie bij elkaar geplaatste meerpalen, een veelvoorkomend gezicht in de toenmalige Amsterdamse grachten bij overslagpunten. De tekst getuigt van een tijd waarin de overheid probeerde meer grip (en inkomsten) te krijgen op informele aanpassingen aan de openbare ruimte door ondernemers. A.W. Rijvordt P. Werken Gemeente Amsterdam Publieke Werken