Handgeschreven verzoekschrift / brief. 20 augustus 1940 (met stempel/aantekening van ontvangst op 29 augustus 1940). De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. (N.B. De spelling en interpunctie uit het origineel zijn aangehouden, inclusief het ontbreken van de eind-'n' bij sommige werkwoorden.)

[Linksboven, stempel/aantekening:]
№ 24/20/1 M. 1940 ^29/8

[Rechtsboven, diagonaal geschreven:]
nu in op

[Hoofdtekst:]
Amsterdam 20/8 1940

Aan den Direkteur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat alhier

Wel Edele Heer

De ondergeteekende verzoekt u Edele beleefd
myn even antwoord te sturen hoelang of ondergeteekende
mag wegblyven van het Amstelveld zonder zyne plaats
kwyt te wezen. Tot mijn groote spyt kan ik de
handel die ik daar gewoon ben te verkoopen
poppen loepe en kijkers niet meer kryge en kan
ik daar met de handel die ik nu heb niets
verdiene. Daar ik de langste tijd van zyn
leve die plaats heb bezet en ik niet gaarne
mijne plaats kwygt ben hoop ik van u Edele
hier op een goed gunstig antwoord te moge
ontvange en te weten waar ik mij aan te
houde heb bij voorbaat mijne hartelijke dank

Verblijve in afwachting U Edeles
A. W. Eliazer
L. v Gelder
Nieuwe Keizersgracht 25
Amsterdam * Taalgebruik: De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele maar grammaticaal soms onzuivere stijl ("myn even antwoord", "kwygt ben", wegvallen van de 'n' aan het einde van werkwoorden). Dit duidt op een schrijver die gewend is aan mondelinge communicatie of die minder scholing heeft genoten, maar wel de juiste formele weg probeert te bewandelen.
* Inhoud: De marktkoopman Abraham Wolf Eliazer (en mogelijk Leon van Gelder) zit in de problemen omdat hij zijn gebruikelijke handelswaar — poppen, loepen en kijkers (verrekijkers) — niet meer kan inkopen. Hij wil zijn vaste standplaats op het Amstelveld niet verliezen, maar kan er op dat moment ook niet rendabel staan met de spullen die hij nog wel heeft. Hij vraagt de directeur van het Marktwezen om uitstel of instructies over hoe hij zijn recht op de plek kan behouden.
* Historische betekenis: De brief toont de directe impact van de Duitse bezetting op de dagelijkse handel in Amsterdam, slechts drie maanden na de capitulatie. Aanvoerlijnen raakten verstoord en specifieke goederen zoals optische instrumenten (kijkers) werden schaars of geconfisqueerd. * Amstelveld: Een historisch plein in Amsterdam waar destijds op maandagen een drukke markt werd gehouden (vroeger vooral planten en vogels, later ook algemene waren).
* Locatie en Personen: Het adres Nieuwe Keizersgracht 25 lag in de Amsterdamse Jodenbuurt. Archiefonderzoek bevestigt dat Abraham Wolf Eliazer (1888-1943) en Leon van Gelder (1888-1943) beiden op dit adres woonden en van beroep marktkoopman waren.
* Oorlogstijd: In augustus 1940 waren de anti-Joodse maatregelen nog in de beginfase, maar de economische ontwrichting was al voelbaar. De vrees van de briefschrijvers om hun "plaats" te verliezen krijgt een wrange bijsmaak in de wetenschap dat Joodse marktkooplieden vanaf 1941 definitief van de algemene markten werden geweerd. Beide ondertekenaars van deze brief zijn later in de oorlog gedeporteerd en vermoord in Sobibor. Dit document is daarmee een tastbaar bewijs van hun wanhopige poging om in de vroege bezettingsjaren hun normale leven en broodwinning voort te zetten.