Politierapport (Afschrift van een proces-verbaal) 24 februari 1940 (betreft gebeurtenissen op 21 en 22 februari 1940) AFSCHRIFT.

Politie te Amsterdam
5e sectie 1e afdeeling
No. 272 a.

R A P P O R T .

                                Rapporteert de agent van politie W.Gill, kleedingnummer 1982, dienstdoende aan de 5e sectie - 1e afdeeling het volgende:
                                Op 21 Februari 1940, des namiddags te p.m.3.45 uur, zag ik, dat de koopman Samuel Zouten, wonende te Amsterdam, Louis Bothastraat 12 II, een standplaats had ingenomen op de openbare dagmarkt in de Albert Cuypstraat, alhier, voor perceel 145. Ik zag, dat hij zich had laten vervangen door zijn dertienjarig zoontje Maurits Zouten. Omdat ik Zouten eenigen tijd te voren voor een soortgelijke overtreding had gewaarschuwd, zocht ik hem op en trof hem aan op de Albert Cuypstraat, nabij de Ferdinand Bolstraat. Ik heb Zouten toen, terzake van overtreding van de Arbeidswet 1919, een proces-verbaal aangezegd.
                                Op Donderdag, 22 Februari 1940, des namiddags te p.m. 5.30 uur, toen ik toezicht hield op bedoelde markt, opdat er op dat tijdstip niet meer verkocht zou worden, zag ik, dat Zouten, die nog niet bezig was zijn waren (fruit) in te pakken, deze waren met luider stem aan het aldaar passeerende publiek ten verkoop aanbood. Ik zei tegen Zouten dat hij moest inpakken en dat het verboden was, nog waren af te leveren, omdat het reeds half zes was. Om 5.40 uur daarna echter, toen ik weer langs kwam, leverde Zouten, zooals ik zag, aan iemand twee kg. appelen af, voor f 0,20 . Ik heb hem toen een proces-verbaal aangezegd.
                                Terwijl ik het tijdstip van waarschuwen en van het aan- zeggen van het proces-verbaal aan Zouten, in mijn notitie-boekje noteerde, kwam hij naar mij toe en vroeg hij mij, in het bijzijn van ongeveer vijf en twintig personen, " of er op dit feit ook gevangenisstraf stond en dat hij maling aan tien bekeuringen had". En alsof dat nog niet genoeg was, voegde hij mij de woorden toe: "Voor mijn part krijg je de kramp in je handen".
                                Aldus opgemaakt te Amsterdam, den 24sten Februari 1940.

                                                De agent van politie, voornoemd,
                                                                w.g.W.Gill.

Gezien:
De Commissaris van Politie,
in de 5e sectie, alhier.

w.g. J.C.Krenning. Dit politierapport schetst een conflict tussen een Amsterdamse marktkoopman en een dienstdoende agent op de Albert Cuypmarkt in februari 1940. De koopman, Samuel Zouten, wordt voor twee verschillende zaken gerapporteerd:
1. Kinderarbeid: Op 21 februari liet hij zijn 13-jarige zoon de kraam bemannen, wat in strijd was met de Arbeidswet van 1919.
2. Overtreding markttijden: Op 22 februari bleef hij na de officiële sluitingstijd (17:30 uur) fruit verkopen, ondanks een eerdere waarschuwing diezelfde middag.

Het document is opmerkelijk vanwege de gedetailleerde weergave van de verbale weerstand van Zouten. Hij reageert provocerend en beledigend ("maling aan tien bekeuringen", "kramp in je handen") ten overstaan van een groep omstanders. Dit wijst op een gespannen sfeer tussen de marktkooplui en de handhavende macht in die periode. Het rapport dateert van vlak voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De Albert Cuypmarkt was in die tijd een vitale economische plek in de Pijp. De handhaving van de Arbeidswet 1919 was streng; deze wet was bedoeld om excessieve arbeidstijden en kinderarbeid te beteugelen.

Gezien de naam (Samuel Zouten) en het woonadres in de Louis Bothastraat (onderdeel van de Transvaalbuurt), is het zeer waarschijnlijk dat de betrokkene van Joodse afkomst was. Dit rapport biedt een inkijkje in het dagelijkse leven en de kleine criminaliteit/overtredingen van die tijd, maar krijgt een extra laag wanneer men de latere geschiedenis van de Jodenvervolging in Amsterdam in ogenschouw neemt. Veel marktkooplui uit deze buurt zouden later tijdens de bezetting hun vergunning verliezen en gedeporteerd worden. J.C. Krenning W. Gill Politie