W. Gill

Politierapport (Afschrift van een proces-verbaal)

Dit politierapport schetst een conflict tussen een Amsterdamse marktkoopman en een dienstdoende agent op de Albert Cuypmarkt in februari 1940. De koopman, Samuel Zouten, wordt voor twee verschillende zaken gerapporteerd: 1. **Kinderarbeid:** Op 21 februari liet hij zijn 13-jarige zoon de kraam bemannen, wat in strijd was met de Arbeidswet van 1919. 2. **Overtreding markttijden:** Op 22 februari bleef hij na de officiële sluitingstijd (17:30 uur) fruit verkopen, ondanks een eerdere waarschuwing diezelfde middag. Het document is opmerkelijk vanwege de gedetailleerde weergave van de verbale weerstand van Zouten. Hij reageert provocerend en beledigend ("maling aan tien bekeuringen", "kramp in je handen") ten overstaan van een groep omstanders. Dit wijst op een gespannen sfeer tussen de marktkooplui en de handhavende macht in die periode.

Officiële brief (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een sanctie. De heer Gill wordt voor een periode van veertien dagen de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam ontzegd vanwege een "ernstige verstoring van de goede orde" op 14 mei 1943. * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 35 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Escalatie:** De zaak wordt niet enkel intern afgehandeld; er wordt expliciet vermeld dat de kwestie wordt voorgelegd aan de Burgemeester voor eventuele verdere maatregelen. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, autoritair en bureaucratisch, passend bij een ambtelijk schrijven uit die periode.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Kern van de brief:** Een formele kennisgeving van een tijdelijk toegangsverbod tot de Centrale Markt in Amsterdam voor de heer W. Gill. * **Aanleiding:** Een "zeer ernstige" verstoring van de goede orde op de markt op 14 mei 1943. * **Sanctie:** Een ontzegging van de toegang voor de duur van veertien dagen (van 27 mei tot en met 9 juni 1943). * **Escalatie:** De directeur kondigt aan dat de burgemeester zal beslissen over eventuele verdere maatregelen. Dit suggereert dat de overtreding als meer dan een klein incident werd beschouwd. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en streng, passend bij een ambtelijke berisping in oorlogstijd.

Typoscript (doorslag van een officiële brief).

* **Kernboodschap:** De heer W. Gill krijgt een officieel toegangsverbod voor de Centrale Markt in Amsterdam opgelegd voor de duur van veertien dagen (van 27 mei tot en met 9 juni 1943). * **Aanleiding:** Een niet nader gespecificeerde "zeer ernstige" verstoring van de goede orde op vrijdag 14 mei 1943. * **Juridische basis:** De maatregel is gebaseerd op artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Escalatie:** De directeur kondigt aan dat de burgemeester van Amsterdam zal worden geraadpleegd voor mogelijk aanvullende maatregelen tegen de heer Gill. * **Stijl:** De brief hanteert een strikt formele en ambtelijke toon, kenmerkend voor de gemeentelijke correspondentie uit die periode.

Afschrift van een ambtelijk rapport.

Het document is een verslag van een handgemeen en een autoriteitsconflict aan de poort van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het incident is een escalatie tussen een jonge werknemer (W. Gill, 17 jaar oud) en een portier/controleur. Opvallende elementen in de tekst: * **Geweld en correctie:** In de getypte tekst is de frase "van repliek gediend" doorgehaald en vervangen door de explicietere handgeschreven opmerking "daarop een klap teruggegeven". Dit duidt erop dat de rapporteur of de overschrijver de feitelijke fysieke reactie nauwkeuriger (of eerlijker) wilde vastleggen. * **Hiërarchie en status:** De tussenkomst van 'De Haas' illustreert een statusconflict. Zijn uitspraak "Weet je wel tegen wien je spreekt" suggereert dat hij meende dat zijn functie bij het Provinciaal Bureau hem boven de regels van de marktcontroleur stelde. * **Ordehandhaving:** De aanwezigheid van een 'hondenbewaker' bij de ingang benadrukt het strikte regime op de markt in oorlogstijd.

Officiële brief/waarschuwing.

In deze brief spreekt de burgemeester van Amsterdam de leider van de V.B.N.A. (Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Aardappelen) direct aan op zijn gedrag en dat van zijn personeel. De kern van het conflict ligt bij een incident op 14 mei 1943, waarbij een zekere W. Gill zich "onbehoorlijk" gedroeg op de Centrale Markt. Nadat Gill de toegang was ontzegd, probeerde de geadresseerde hem weer binnen te krijgen zonder de geldende regels (zoals legitimatie) te respecteren. De burgemeester stelt hier een duidelijke grens: ook de leiding van de V.B.N.A. moet zich legitimeren als daarom gevraagd wordt. De brief bevat een expliciete waarschuwing: bij een volgend incident zal de leider zelf van de markt worden verwijderd. De sanctie voor Gill is vastgesteld op een toegangsverbod van vier maanden.

Handgeschreven memo of briefconcept.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, ambtelijk cursief handschrift dat kenmerkend is voor de jaren '40. De tekst bevat doorhalingen en toevoegingen, wat wijst op een conceptversie of een intern verslag. * **Inhoudelijke kern:** Het document betreft een verzoek om strafvermindering (clementie) voor een medewerker genaamd Gell. De heer Wal van de V.B.N.A. voert aan dat het ontslag van Gell leidt tot grote personele problemen binnen de organisatie. De auteur van de brief wijst dit verzoek echter resoluut af. De ernst van het vergrijp weegt zwaarder dan het praktische ongemak van een personeelstekort. De auteur noteert in de kantlijn zelfs dat hij de huidige straf eigenlijk nog te licht vindt. * **Afkortingen:** * *dd. 28 juni j.l.*: de dato 28 juni jongstleden (van de afgelopen maand juni). * *V.B.N.A.*: In de context van 1943 verwijst dit vrijwel zeker naar de organisatie die betrokken was bij de distributie en controle van akkerbouwproducten tijdens de bezetting. * *C.M.*: Waarschijnlijk de Centrale Melkvoorziening, een cruciaal orgaan in de oorlogse voedselvoorziening.

Getypte brief (afschrift), met handgeschreven annotaties en stempels.

* **Inhoud:** De brief betreft de herstel-toelating van een zekere W. Gill tot de Centrale Markt. De werknemer was blijkbaar eerder de toegang ontzegd wegens wangedrag. De wethouder stelt een voorwaarde aan deze terugkeer: bij een volgend incident volgt permanente uitsluiting. * **Vorm:** Het betreft een officieel afschrift voor administratieve doeleinden. De verschillende data (20/7, 22/7, 23/7) tonen de snelheid van de ambtelijke verwerking van het besluit. * **Terminologie:** De spelling is conform de toen geldende normen (bijv. "den Directeur", "medegedeeld", "eenigerlei"). De afkorting "ALHIER(W)" wijst op een lokale bestemming binnen dezelfde stad (vermoedelijk Amsterdam).

Ik,ondergeteekende,controleur H.Fleijsman,rapporteer U het volgende: Op Vrijdag 14 Mei 1943,des v.m.te ongeveer 8.45 uur,dienstdoende als portier,zag ik,dat e n mij onbekend persoon,die mij later bij onderzoek bleek te zijn genaamd: W.Gill,geboren 18 Juli 1925,wonende Woest- duinstraat 122 " te Amsterdam.W.,werkzaam bij het Provinciaal Bureau der V.B.N.A.,zich per rijwiel op d...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood/inkt bovenin:] Verzonden 19/7 17 Juli 1943. <u>Straf W.Gill, Vebena</u> Den Heer Wethouder <u>Centrale Markt.</u> voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Juni jl. No.47/4 L.M.1943 aan het bestuur van het Provinciaal ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw krijt:] *Ingekomen 28/5* [Handgeschreven in potlood:] *Bedr Chef* 77/18/3 M. HB. 28 Mei 1943. Straf W.Gill; Centrale Markt. den Heer Wethouder ...

# TRANSCRIPTIE **[Briefhoofd]** MARKTWEZEN AMSTERDAM HB. TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN No. 77/18/3 M. [handgeschreven] BIJLAGE 2. [handgeschreven] ONDERWERP: Straf W. Gill; Centrale Markt. AMSTERDAM (W.) 25 Mei 1943. JAN VAN GALENSTRAAT 14 **[Adressering]** AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. =========== **[Inhoud]** In bijl...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in potlood/blauwe inkt]: *Verzonden 25-5 Bri Chef 5* [onduidelijk] 77/18/2 M. HB. 25 Mei 1943. Den Heer W. Gill, Woestduinstraat 122 II, Amsterdam-West. ============= Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 14 Mei jl. op zeer ernstige wijze de goede orde op de Centrale Markt hebt verstoord. In verband met deze overtreding, ontzeg ik U, zulks op grond van het bepa...