Brief / Verzoekschrift
Origineel
Brief / Verzoekschrift Ongepubliceerd (vermoedelijk vroege 20e eeuw, tijdens een mobilisatieperiode) Daar Leo als mede kostwin-
naar in huis is en de
verdienste in de winter
maanden door de vorstperiode
meer dan slecht zijn geweest
en hij, nog mijn ouders eenig
steun genoten hebben, hoop
ik, dat U mijn verzoek zult
kunnen inwilligen. Hopende
van U een gunstig antwoord
te mogen verwachten
teeken ik Hoogachtend
C. L. Princen.
1e Jan v/d Heydenstr. 44 II.
Amsterdam
mobilisatie adres
C. L. Princen.
ingekwartierd bij den
Heer Fr. v.d. Kant.
Hoogstr. 146.
Werkendam. * Inhoud: De schrijver, C. L. Princen, richt een verzoek aan een niet nader genoemde instantie (waarschijnlijk een militaire commandant of een steuncomité). De kern van het verzoek is financiële nood of een verzoek om verlof/vrijstelling. De reden hiervoor is dat de "medekostwinner" Leo weliswaar thuis is, maar dat er door een strenge vorstperiode geen inkomsten waren. Daarnaast hebben noch de schrijver, noch de ouders enige (overheids)steun ontvangen.
* Schrift: Het document is geschreven in een vlot, geoefend cursief handschrift, typerend voor de eerste helft van de 20e eeuw.
* Stijl: Formeel en beleefd ("Hoogachtend", "U mijn verzoek zult kunnen inwilligen"). De spelling "teeken" en "den Heer" duidt op de periode vóór de spellinghervorming van 1947 (Spelling-Marchant/De Vries en Te Winkel).
* Adressering: De schrijver woont normaal gesproken in de 1e Jan van der Heijdenstraat in Amsterdam (De Pijp), maar is op het moment van schrijven ingekwartierd bij een particulier (Fr. v.d. Kant) in Werkendam. Dit document is hoogstwaarschijnlijk geschreven tijdens de Mobilisatie (1914-1918) tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, werden honderdduizenden mannen gemobiliseerd. Dit leidde vaak tot grote armoede in gezinnen waar de kostwinner wegviel.
De verwijzing naar de "vorstperiode" is cruciaal: in die tijd lag veel werk (zoals in de bouw of transport over water) volledig stil zodra het vroor. Zonder sociale vangnetten betekende vorst direct honger of schulden voor arbeidersgezinnen. Het document getuigt van de persoonlijke offers en de economische druk op burgers tijdens de oorlogsjaren aan de grens. De inkwartiering bij burgers ("bij den Heer Fr. v.d. Kant") was de standaardmethode om soldaten te huisvesten in dorpen zoals Werkendam, dat strategisch nabij de Nieuwe Hollandse Waterlinie lag. L. Princen