Brief op officieel briefpapier.
Origineel
Brief op officieel briefpapier. 4 juni 1940. M. Prins, Secretaris van de vereniging. De Directeur van de Dienst Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd links:]
OPGERICHT 2 JUNI 1934
KON. GOEDGEK. 1 MEI 1936
SECR.
TELEFOON 5-3-8-2-7
No.
ONDERWERP:
verz. verv. marktpl.
[Briefhoofd midden:]
MARKTKOOPLIEDENVEREENIGING
[Logo: Wapen van Amsterdam geflankeerd door leeuwen]
"VOORUITGANG ZIJ ONS DOEL"
[Briefhoofd rechts:]
GEM. GIRO
M. 3 8 5 0
[Stempel over het briefhoofd:]
№ 26/45/M 1940 6/6
[Datum en adresregel:]
AMSTERDAM, 4 Juni 1940 19........
Aan den Weledel Heer Directeur
Dienst Marktwezen
Alhier.
[Handgeschreven notitie rechtsboven:]
zie insp [gevolgd door onleesbare paraaf]
[Inhoud:]
Weledel Heer Directeur
In opdracht van ons lid, Salomon van Engel,wonende Commelinstr. 38
alhier,deel ik U beleefd mede,dat hij op zijn verzoek d.d. 31 Oct. '39
inzake assistentie door zijn dochter op zijn standplaats Dapperstraat
Uwerzijds d.d. 17 Nov. '39 accoordbevinding (26/71/2M.) mocht ontvan-
gen.
Daar het echter veelvuldig voorkomt,dat hij voor zakelijke werkzaamheden
zijn kraam een poos onbeheerd moet laten en de verkoop daardoor stil
staat en dit zijn artikel (ijs) niet ten goede komt,verzoekt hij U be-
leefd toe te staan om zijn dochter,inplaats van zijn overleden echtge-
noote,hem tijdens zijn afwezigheid voor korten poos te doen vervangen.
Er wordt echter voor ingestaan,dat deze afwezigheid alleen zal geschie-
den voor dringende zaken het bedrijf betreffende.
Gaarne is genoemde S.v.Engel bereidt,persoonlijk nadere toelichtingen
te willen verschaffen,voor welke gelegenheid hij U bij voorbaat dank-
baar is.
Met meesten hoogachting
[Ondertekening handgeschreven:]
M. Prins
SECR.
[Rechtsonder handgeschreven:]
26 * Taal en stijl: De brief is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw ("Uwerzijds", "accoordbevinding"). Er zijn enkele typografische eigenaardigheden, zoals het ontbreken van spaties na komma's en de verouderde spelling "bereidt" (met een 't' waar een 'd' hoort).
* Kern van het verzoek: Salomon van Engel, een ijsverkoper op de Dappermarkt, vraagt toestemming om zijn dochter hem te laten vervangen wanneer hij voor zakelijke beslommeringen weg moet. Voorheen deed zijn (inmiddels overleden) echtgenote dit waarschijnlijk. Omdat ijs een bederfelijk product is ("niet ten goede komt"), is continuïteit bij de kraam essentieel.
* Administratieve context: De brief toont de rol van de beroepsvereniging als intermediair tussen de individuele koopman en de gemeentelijke instanties (Dienst Marktwezen). De stempels en kengetallen duiden op een strikte bureaucratische afhandeling. * Historisch moment: De brief is gedateerd op 4 juni 1940, slechts drie weken na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. Hoewel het dagelijks leven op dat moment nog grotendeels "normaal" leek door te gaan, bevond de Joodse gemeenschap in Amsterdam — waartoe Salomon van Engel behoorde — zich aan de vooravond van ingrijpende vervolgingen.
* Persoonsgegevens: Salomon van Engel (geboren in 1891) woonde in de Commelinstraat, midden in de Dapperbuurt. Archiefbronnen (zoals die van de Joodse Raad) bevestigen dat Salomon van Engel en zijn gezin de oorlog niet hebben overleefd; hij werd in 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document vormt daarmee een aangrijpend bewijs van de laatste jaren van zijn maatschappelijke bestaan en zijn pogingen om zijn broodwinning onder moeilijke persoonlijke omstandigheden (het verlies van zijn vrouw) voort te zetten.
* De Markt: De Dappermarkt was en is een van de belangrijkste markten van Amsterdam. In de jaren '40 was dit een vitale plek voor de lokale economie en de sociale samenhang in de buurt. Dit soort documenten helpt bij het reconstrueren van het sociaal-economische weefsel van de stad vlak voor de vernietiging van de Joodse handelsgeest door de bezetter. M. Prins Marktwezen