Handgeschreven brief (klacht/melding). 12 juni 1940. J. de Groot, Weesperstraat 21 II, Amsterdam. WelEd. Heer (waarschijnlijk de marktmeester of een ambtenaar van de Dienst Marktwezen). Nº 26/50/1 M. 1940 am 12/6 14 / Juni '40
in map.

Weled. Heer

Bij deze wilde ik U
mededeelen, alsdat op
de markt Dapperstraat
elken Zaterdag, den Heer
A. de Groot, zijn plaats
afstaat aan Mevrouw
Emrik, eerstens mag
Mevrouw Park niet samen
staan met Mevrouw Matteman
laatstgenoemde is vaste standplaats
houdster, zoo wilde ik U dan
beleefd verzoeken om hieraan
een einde te maken, omrede
den Heer de Groot het op
de Westerstraat ook heeft
gedaan

Teekent
Hoogachtend
J. de Groot
Weesperstraat 21 II
Alhier

26 In deze brief meldt J. de Groot een onregelmatigheid op de zaterdagmarkt in de Dapperstraat. De strekking van de klacht is dat de heer A. de Groot zijn toegewezen standplaats illegaal overdraagt aan een zekere mevrouw Emrik.

De briefschrijver voert aan dat dit problemen veroorzaakt in de opstelling van de kramen: mevrouw Park mag blijkbaar niet naast mevrouw Matteman staan (die een vaste standplaatshoudster is). De schrijver verzoekt de instantie om in te grijpen en wijst erop dat A. de Groot een vergelijkbare overtreding al eerder heeft begaan op de markt in de Westerstraat.

Opvallend is dat de melder (J. de Groot) en de beklaagde (A. de Groot) dezelfde achternaam dragen, wat kan wijzen op een familie-vete of een zakelijk conflict binnen de Amsterdamse markthandel. De taal is formeel ("alsdat", "teekent"), maar bevat ook grammaticale eigenaardigheden en een dwingende ondertoon. Dit document dateert van juni 1940, slechts een maand na de capitulatie van Nederland. De brief is gericht aan de Amsterdamse Dienst Marktwezen (herkenbaar aan de "M" stempels).

De context is beladen: de genoemde locaties (Dapperstraat, Weesperstraat) bevonden zich in het hart van de Joodse buurten van Amsterdam. De namen Matteman en De Groot kwamen in die tijd veelvuldig voor binnen de Joodse gemeenschap. In de eerste maanden van de bezetting probeerde de Nederlandse bureaucratie de orde op de markten nog volgens de oude regels te handhaven, terwijl de Duitse bezetter al begon met het voorbereiden van anti-Joodse maatregelen.

Dergelijke "klikbrieven" of klachten over standplaatsen waren destijds veelvoorkomend vanwege de enorme concurrentie en de beperkte ruimte op de markten. Onder het nieuwe regime van de bezetter konden dergelijke klachten echter veel zwaardere gevolgen hebben voor de beklaagden dan voorheen het geval was. A. de Groot Emrik (Mevrouw) J. de Groot Matteman (Mevrouw) Park niet (Mevrouw) Marktwezen