J. de Groot
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 54
David Cohen was actief als groente- en fruitverkoper op de Waterloopleinmarkt. In 1940 verhuurde hij een standplaats aan de Centrale Markthallen. In 1941 werd zijn zaak in beslag genomen door de autoriteiten. In 1943 werd hij gearresteerd en in 1944 overleden in een concentratiekamp.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Officieel ambtelijk adviesformulier (Model No. 14, Algemene Zaken).
* **Kern van het document:** Het document betreft een verzoek van S. de Groot, een marktkoopvrouw op de Ten Katemarkt, om haar 16-jarige zoon (J. de Groot) als assistent te laten optreden bij haar marktkraam. * **Besluitvorming:** De ambtenaar 'de Maar' adviseert op 24 november 1939 dat er geen bezwaar is tegen dit verzoek, mits tot wederopzegging. Hij verwijst hiervoor naar een rapport van de marktopziener ("marktopz"). * **Bureaucratiche controle:** Een supervisor (geparafeerd als "Wh." op 9 december 1939) plaatst een kritische kanttekening. Hij wijst op de noodzaak om officiële documenten zoals een geboortebewijs of trouwboekje te controleren om de exacte leeftijd van de assistent vast te stellen, zeker in "twijfelgevallen". Dit duidt op een strikte naleving van de regels omtrent marktvergunningen en mogelijk de Arbeidswet.
Document
Dit document is een administratief overzicht van de toewijzing van percelen op een terrein (Terrein E). De kern van het document is de vergelijking tussen de perceelnummers van 1938 en die van 1939. De nummers voor 1939 zijn handgeschreven toegevoegd, wat wijst op een hernummering of een nieuwe indeling van het terrein waarbij de bestaande lijst als basis werd gebruikt. Er is een duidelijke organisatorische scheiding aangebracht met een rode lijn tussen nummer 75 en 76, vergezeld van de notitie "2e rij". Dit duidt op de fysieke lay-out van het terrein. Bij nummer 95 is de naam van de gebruiker (Kuijper) doorgestreept en voorzien van de aantekening "gaat verder", wat suggereert dat dit specifieke dossier of deze persoon elders in de administratie is ondergebracht of dat het perceel een andere status heeft gekregen.
Document
In deze brief beklaagt J. de Groot, een vaste koopman op de Amsterdamse Uilenburgmarkt, zich over de indeling van de marktplaatsen. De kern van zijn klacht is dat er op zondagen direct voor zijn eigen kraam een "losse" (tijdelijke) standplaats wordt toegewezen aan een concurrent, wat zijn eigen handel schaadt. De schrijver hanteert een formele toon, maar maakt enkele grammaticale fouten (zoals "gedupeerd bent" in plaats van "ben" en "concurent" met één 'r'). Hij refereert tevens aan een eerdere negatieve ervaring op de markt in de Westerstraat, waar hij blijkbaar zijn plek moest verlaten ondanks een aanzienlijke afstand tot een concurrent. Hij verzoekt de instanties om in te grijpen en de extra standplaats voor zijn neus op te heffen of hem die plek zelf toe te wijzen.
Administratief dossierblad/bijblad (Model No. 14 van Algemene Zaken).
Dit document is een administratieve kaart die de afhandeling van een hulpvraag of dossier van een zekere heer J. de Groot registreert. De heer De Groot was woonachtig of werkzaam op "pl. 193 Uilenburg", een adres in de Amsterdamse Uilenburg-buurt. De chronologie van de afhandeling in 1939 is als volgt: * **8 juni:** Het dossier wordt in behandeling genomen/doorgezonden. * **9 juni:** Een "heruitreiking" vindt plaats (mogelijk van documenten of een verstrekking), getekend door d'Elsa. * **21 juni:** De betrokkene wordt opgeroepen voor een gesprek. * **23 juni:** De betrokkene is "opgn." (afkorting voor 'opgekomen', oftewel verschenen op de afspraak). * **29 juni:** Ambtenaar d'Elsa sluit het dossier met de beslissing dat de zaak als "afgedaan" kan worden beschouwd, met de toezegging dat De Groot hulp zal krijgen voor zover de mogelijkheden reiken. * **4 juli:** De kaart wordt definitief "opb" (opgeborgen/gearchiveerd). De naam 'd'Elsa' (of d'Elsas) komt vaker voor in de administratie van Amsterdamse sociale instellingen uit die tijd.
Officiële brief/aanmaning van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan een marktkraamhoudster die meer dan drie weken achterloopt met het betalen van haar marktgeld voor de markt op Uilenburg. * **Consequenties:** Indien de betaling niet uiterlijk op 20 augustus is voldaan, wordt haar vaste staanplaats per 27 augustus ingetrokken conform de marktverordening. * **Uitzonderingen:** Er wordt een handreiking gedaan: als er een geldige reden is voor de betalingsachterstand (zoals ziekte of het ontvangen van een uitkering/steun), kan de intrekking mogelijk worden voorkomen door dit direct te melden. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en typerend voor de periode, inclusief het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als *hierby, wys, blyft, onherroepelyk, onmiddellyk* en *myn*. Er is een typcorrectie zichtbaar waarbij "vóór" is doorgehaald en vervangen door "op".
Ambtelijke notitie / intern memo (op voorgedrukt formulier 'Alg. Zaken Model No. 14').
Dit document betreft een ambtelijke afhandeling van een verzoek voor een standplaatsvergunning voor het bakken van frites. De aanvrager, J. de Groot, beschikt reeds over een vergunning voor de Zwanenburgwal, maar wenst zijn activiteiten uit te breiden naar de markt op Uilenburg. Uit de aantekeningen blijkt een positief advies ("kan m.i. worden toegestaan"), mits de standplaats wordt ingenomen op een specifiek gedeelte van de markt, namelijk aan de zijde van de Oude Schans. Het procesverloop is zichtbaar via de verschillende data: * **20-09-1939:** Document wordt doorgezonden/geregistreerd. * **21-09-1939:** Notitie over de bestaande vergunning en verwijzing naar een inlichtingenrapport. * **03-10-1939:** Het feitelijke advies voor toestemming wordt genoteerd. * **06-10-1939:** Administratieve afhandeling (gezien de rode markering en het nieuwe dossiernummer 31/54/2). Het document is representatief voor de strakke regulering van straathandel en markten in Amsterdam in het interbellum en de vroege mobilisatieperiode.
Antwoordbriefkaart (postwaardestuk).
Deze briefkaart is een zakelijke correspondentie gericht aan de Directeur van het Marktwezen. De afzender is J. de Groot, woonachtig aan de Weesperstraat in Amsterdam. Hoewel de kaart in Haarlem is afgestempeld op 30 maart 1940, is het adres van de geadresseerde (Jan van Galenstraat) de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Opvallend is de rode doorstreping van "Amsterdam 14" en de toevoeging van "Alkmaar" in een ander handschrift, wat duidt op een misadressering of een doorzending naar een andere vestiging of persoon. De paarse stempel met het nummer "26/25/1 M. 1940" is een typisch registratienummer van de ontvangende instantie (waarbij de 'M' waarschijnlijk staat voor Marktwezen). De aanduiding "VERZEND PER LUCHTPOST" is opmerkelijk voor een binnenlandse zending; dit kan betekenen dat de kaart een voorgedrukte variant was die toevallig voor deze correspondentie werd gebruikt.
Handgeschreven brief (mogelijk een briefkaart).
* **Kernboodschap:** De schrijver, J. de Groot, zegt formeel het gebruik van een vaste standplaats op de Dapperstraat op. * **Taalgebruik:** De tekst bevat enkele grammaticale bijzonderheden en archaïsmen die typerend zijn voor die tijd en sociale context, zoals het gebruik van "alsdat" en de constructie "het achterstallige schuld" (vrouwelijke/mannelijke verbuiging bij een onzijdig woord, of vice versa). De toon is beleefd en formeel ("Weled. Heer", "Hoogachtend"). * **Financiële status:** Er is sprake van een achterstallige betaling die de afzender belooft in te lossen. Dit suggereert een zakelijke beëindiging, mogelijk vanwege financiële redenen. * **Handschrift:** Een vlot, verbonden schrift dat kenmerkend is voor het onderwijs in de vroege 20e eeuw.
Handgeschreven brief/notitie op briefkaartformaat.
* **Inhoud:** De afzender, J. de Groot, verontschuldigt zich voor zijn afwezigheid op twee Amsterdamse markten: de Dapperstraat-markt (op zaterdag 30 maart) en de Westerstraat-markt (vandaag, maandag 1 april). * **Reden:** De afzender is verhuisd van de Lepelstraat 12-hoog naar de Nieuwe Achtergracht 115-hoog. Hij merkt op dat hij deze verhuizing al eerder had doorgegeven. * **Stijl:** Formeel en beleefd ("mij dit verzuim niet kwalijk zult nemen"). Het handschrift is duidelijk en wijst op een zekere mate van geletterdheid. * **Correcties:** In de tekst is het woord "hebben" doorgehaald, wat duidt op een directe correctie tijdens het schrijven van de zin.
Handgeschreven brief (klacht/melding).
In deze brief meldt J. de Groot een onregelmatigheid op de zaterdagmarkt in de Dapperstraat. De strekking van de klacht is dat de heer A. de Groot zijn toegewezen standplaats illegaal overdraagt aan een zekere mevrouw Emrik. De briefschrijver voert aan dat dit problemen veroorzaakt in de opstelling van de kramen: mevrouw Park mag blijkbaar niet naast mevrouw Matteman staan (die een vaste standplaatshoudster is). De schrijver verzoekt de instantie om in te grijpen en wijst erop dat A. de Groot een vergelijkbare overtreding al eerder heeft begaan op de markt in de Westerstraat. Opvallend is dat de melder (J. de Groot) en de beklaagde (A. de Groot) dezelfde achternaam dragen, wat kan wijzen op een familie-vete of een zakelijk conflict binnen de Amsterdamse markthandel. De taal is formeel ("alsdat", "teekent"), maar bevat ook grammaticale eigenaardigheden en een dwingende ondertoon.
Handgeschreven brief (verklaring).
De brief is een formele verklaring van ene J. Renz, gericht aan een inspecteur. De aanleiding lijkt een eerdere correspondentie of klacht van een zekere heer J. de Groot te zijn. Renz verklaart de strekking van dat schrijven niet te begrijpen, maar geeft wel opheldering over de aanwezige personen bij een verkoopkraam (waarschijnlijk op de Dappermarkt). Renz bevestigt dat een zekere Mevrouw Emrich af en toe Mevrouw de Groot hielp met het uitschrijven van bonnetjes. Tegelijkertijd ontkent Renz stellig dat hij/zij Mevrouw Park of Mevrouw Matteman kent, en benadrukt dat deze vrouwen zeker niet werkzaam zijn bij de stal van de heer A. de Groot. De toon is zakelijk en enigszins defensief, wat suggereert dat er een onderzoek gaande was naar de bezetting of de administratie van de betreffende marktkraam. Het onderscheid tussen J. de Groot (in de eerste regel) en A. de Groot (bij de stal) kan duiden op verschillende familieleden binnen een bedrijfje.
Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen.
Het document is een officiële rapportage over het overtreden van de markttijden in de Dapperstraat te Amsterdam. De kern van de klacht is dat een groep kooplieden op zaterdag 23 november 1940 hun kramen niet op de reglementaire tijd van 17:30 uur (17 1/2 uur) hadden ontruimd. De rapporteur, Schlutugt, adviseert expliciet om de genoemde personen te straffen. De lijst is onderverdeeld in vijftien "vaste plaatshouders" (kooplieden met een vaste staanplaats, aangeduid met hun standplaatsnummer) en twee "losse kooplieden" (zonder vaste plek, geïdentificeerd aan de hand van hun woonadres). Bij één koopman, J. Visser, staat de aantekening "Avondvergunning", wat suggereert dat hij mogelijk een ontheffing had of juist ondanks die vergunning de regels nog overtrad. Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorhandschrift, goed leesbaar en zakelijk van toon. De rode onderstrepingen en de administratieve nummers bovenin duiden op een actieve dossierbehandeling door de gemeentelijke instantie.
Vakblad voor standwerkers en marktkooplieden.
De linkerpagina toont een streng bericht van het bondbestuur (ondertekend door A. Morpurgo en JAC) over achterstallige contributies. Er wordt gedreigd met definitief royement als de schulden niet voor 1 april zijn voldaan. De lijst met namen van geschorste leden geeft inzicht in de ledenlijst van de bond op dat moment. Onderaan staat een gedetailleerde kalender van jaarmarkten en marktdagen in april voor diverse Nederlandse plaatsen. De rechterpagina bevat advertenties die specifiek gericht zijn op de beroepsgroep van standwerkers en marktkooplieden. De toon is collegiaal ("Uw collega van de markt"). Opvallend is de advertentie van L. Paes, die etui's verkoopt voor stamkaarten, identiteitsbewijzen en distributiebonnen. Dit is een cruciale aanwijzing voor de datering van het document.
Document
Het document is een officieel administratief formulier van de gemeente Amsterdam, specifiek van de afdeling Marktwezen. Hiermee geeft een marktkoopman (J. de Groot) formeel te kennen zijn of haar vaste standplaats op de Lindengrachtmarkt op te geven. * **Standplaats:** Het betreft plaats nummer 607. De Lindengrachtmarkt in de Jordaan was (en is) een van de prominente markten in de stad. * **Status:** De term 'voorkeurskaart' duidt erop dat de houder een vaste vergunning had met bepaalde rechten (vaak gebaseerd op anciënniteit), in tegenstelling tot 'meelopers' die per dag naar een plek moesten zoeken. * **Tijdslijn:** Het formulier is gedrukt in 1937 (gezien de code onderaan), maar gebruikt in 1941. De opzegging werd gedaan op 5 februari en de administratie verwerkte dit direct de volgende dag ("Afgevoerd 6/2 '41"). * **Administratieve kenmerken:** De paarse stempel en handgeschreven nummers (28/14/5) zijn dossierverwijzingen van het Marktwezen om de administratie van standplaatsen actueel te houden.
Getypt afschrift van een verzoekschrift.
* **Inhoud:** De heer J. de Groot verzoekt om een vaste staanplaats op een van de Amsterdamse "Joodsche markten". Hij voert als reden aan dat hij "afgekeurd" is voor het werkkamp waar hij voorheen verbleef. * **Toon:** De brief is geschreven in een formele, onderdanige stijl ("U Dienaar"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie in die tijd, maar ook de precaire positie van de verzoeker onderstreept. * **Status verzoeker:** De afzender is een Joodse Amsterdammer die tracht in zijn eigen onderhoud te voorzien binnen de beperkende regels van de bezetter. Het feit dat hij is afgekeurd voor een werkkamp (waarschijnlijk vanwege fysieke redenen of leeftijd) dwingt hem om naar andere middelen van bestaan te zoeken.
Handgeschreven klachtbrief.
De brief is een formeel verzoek van een beroepsvisser, J. de Groot, om handhaving van de visserijwetgeving. De schrijver klaagt over illegale visserij (zonder vergunning) op de terreinen van de Ford-fabriek in de IJ-polder. Het feit dat hij specifieke tijden noemt (12.30 - 13.30 uur), wijst erop dat het waarschijnlijk gaat om fabrieksarbeiders die tijdens hun schafttijd vissen. De afzender benadrukt dat deze concurrentie zijn eigen broodwinning schaadt. De ambtelijke aantekeningen in de marge tonen de efficiëntie van de bureaucratie in die tijd: binnen vijf dagen na dagtekening (op 16 november) is er al een controlerapport opgemaakt door een ambtenaar genaamd De Haan. Op 17 november is het stuk geparafeerd door H. Reyinga.
Getypte namenlijst (mogelijk een doorslag).
* **Inhoud:** Het document bevat 84 namen van personen, telkens vergezeld van hun geboortedatum. De data zijn genoteerd in dag-maand-jaar formaat, waarbij het jaar is afgekort met een apostrof (bijv. '98 voor 1898). * **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar niet strikt binnen de letters (bijv. 'Aardewerk' komt voor 'Aldewereld', maar 'Appelboom' volgt daarna). Dit duidt op een administratieve lijst die mogelijk handmatig of per sectie is samengesteld. * **Bijzonderheden:** Aan het einde van de tweede kolom staan bij enkele namen kleine 'v'-tekens (Vischjager v, Vischschoonmaker v). Dit kunnen administratieve vinkjes zijn of een aanduiding voor een specifieke status (zoals 'vertrokken' of 'vrijgesteld').
Briefkaart (voorgedrukte postkaart).
* **Handschrift:** Het adres is geschreven in een verzorgd, lopend cursief schrift (zwarte inkt). De wijkaanduiding "19a" is met een dik rood potlood aangebracht, wat gebruikelijk was bij de postsortering. * **Doorhaling:** De voorgedrukte optie "MW." (Mevrouw) is met een horizontale lijn doorgehaald, waardoor "DEN HEER" als de correcte aanhef overblijft. * **Frankering:** De tekst "Frankeering in afrekening Amsterdam" wijst op een zakelijke of officiële verzender die de portokosten niet per stuk via postzegels voldeed, maar periodiek via een verzamelrekening met de PTT verrekende. * **Adresdetails:** Het huisnummer "19 II" duidt op de tweede verdieping, een karakteristieke aanduiding voor de Amsterdamse etagewoningen.
Technisch weekverslag / onderhoudslogboek van een bedrijf of instelling.
* **Structuur:** Het document is georganiseerd per afdeling of installatiegroep, aangeduid met letters in de linkermarge (K, H, V, T). Dit suggereert een gecodeerd systeem voor bijvoorbeeld 'Koeltechniek' (K), 'Hoofdgebouw' (H) en 'Transport' (T). * **Inhoud:** Het verslag geeft een gedetailleerd overzicht van de dagelijkse technische werkzaamheden: van mechanisch onderhoud (compressoren, motoren) tot installatietechniek (C.V., condensleidingen) en elektra (verlichting). * **Bijzonderheden:** * De rode onderstreping bij "lift" en het rode vinkje bij het verlof van Kroon duiden op actieve controle of prioritering door een opzichter. * De vermelding "te berekenen" wijst erop dat bepaalde werkzaamheden of materialen (sleutels, reparatie B XIII) extern of intern doorbelast moesten worden. * "Todd" wordt specifiek genoemd als externe partij ("Werk v. derden") voor isolatiewerkzaamheden. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk handschrift (Latijns cursief) dat typisch is voor administratief en technisch personeel uit het midden van de 20e eeuw.
Zakelijke brief / Verzoekschrift.
* **Inhoud:** De heer G.J. de Groot verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een vergunning voor de verkoop van cosmetische producten (parfum, brillantine) en snuisterijen (galanterie) op verschillende Amsterdamse markten. Hij benadrukt zijn jarenlange ervaring (22 jaar) als standwerker en zijn lidmaatschap van beroepsorganisaties om zijn verzoek kracht bij te zetten. * **Vorm en Stijl:** De brief is geschreven op representatief briefpapier dat een internationale allure uitstraalt (verwijzingen naar Parijs, Brussel, Keulen en Antwerpen). Het taalgebruik is hoffelijk en formeel, passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen burger en instantie. * **Opvallende details:** De blauwe stempel duidt op een kantoor- en magazijnlocatie aan de Sint Antoniesbreestraat 53, een pand dat tegenwoordig nog steeds bestaat in het centrum van Amsterdam. De schrijffout "M. Hallestr." (bedoeld wordt waarschijnlijk de Ten Katestraat) en de zinsnede "een hele maal Nieuwmarkt" vallen op.
Document
Deze lijst bevat 46 registraties van marktkooplieden in Amsterdam. De marktlocaties (Albert Cuypstraat, Sumatrastraat, Lindengracht en Ten Katestraat) zijn bekende handelsplekken in de stad. De grote meerderheid van de registraties is gedateerd op 1 oktober 1943. De aard van de handel weerspiegelt de economische situatie van de oorlogsjaren: * **Tweedehands goederen:** Er is veel handel in tweedehands boeken, artikelen en grammofoonplaten, wat duidt op schaarste van nieuwe producten. * **Surrogaten:** "Sijnt. rubber" (synthetisch rubber) was een belangrijk vervangingsmiddel aangezien natuurlijk rubber nauwelijks beschikbaar was. * **Houten zolen:** Vanwege de leertekorten werden veel schoenen voorzien van houten zolen. * **Distributievrije goederen:** "Distr. vrije galanterieën" mochten zonder distributiebonnen worden verkocht. De woonadressen van de kooplieden tonen aan dat zij uit diverse wijken van Amsterdam kwamen (zoals de Pijp, de Jordaan en Oud-West), maar ook uit omliggende plaatsen zoals Zaandam, Aalsmeer en Broek op Langedijk.
Document
Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.
Document
* **Structuur:** Het document is georganiseerd op basis van marktlocaties. De meest voorkomende markten zijn de Albert Cuypstraat, Lindengracht en Ten Katestraat. * **Tijdsbeeld:** De massale datum van 1 oktober 1943 wijst op een algemene administratieve actie, zoals een herregistratie van alle marktkooplieden onder de toenmalige bezettingsautoriteiten. * **Artikelen:** Er is een duidelijke aanwezigheid van tweedehands goederen ("2e h. art.") en specifieke oorlogsartikelen zoals "synthetisch rubber", wat wijst op de schaarste aan nieuwe grondstoffen in 1943. * **Handschrift:** Het betreft een net cursief archiefschrift, waarschijnlijk ingevuld door een ambtenaar van de Marktdienst.
Handgeschreven lijst op gelinieerd papier (mogelijk uit een kasboek of register).
* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per familienaam. Bij herhaling van dezelfde achternaam wordt gebruikgemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens). * **Bedragen:** De meeste posten hebben een waarde van 1200. De eerste drie (De Groot) staan genoteerd voor 1100. Er is één afwijkend hoog bedrag voor 'Grosse Nipper' (3200). * **Berekening:** De vermenigvuldiging in de marge (34 x 1200 = 40.800) suggereert dat dit document deel uitmaakt van een groter geheel. Op deze specifieke pagina staan 18 regels; de '34' in de berekening zou kunnen verwijzen naar het totaal aantal personen of eenheden in een volledige set gegevens. * **Namen:** De namen zijn typisch Nederlands (bijv. de Ruyter, Veerman, ter Voort). 'Grosse Nipper' is een minder gebruikelijke naam en zou een verbastering of een specifieke aanduiding kunnen zijn.
Zakelijke brief op officieel briefpapier.
De brief is geschreven in een zakelijke maar beleefde toon (met de afsluiting "Uw Dw. Dn.", wat staat voor *Uw Dienstwillige Dienaar*). De kern van het schrijven is een verzoek om een vergunning voor een jongeman, wiens naam niet wordt genoemd maar die waarschijnlijk door de ondertekenaars wordt gerepresenteerd. De argumentatie is sociaal-economisch: de jongen is te jong voor "ondersteuning" (financiële bijstand van de stad of kerk), en een officiële vergunning zou hem in staat stellen om zelfstandig in zijn levensonderhoud te voorzien ("zijn eigen brood te verdienen"). Er wordt specifiek gevraagd om de retourzending van een document van het "armbestuur" dat als bewijsstuk was bijgevoegd. Het feit dat een gerespecteerd fabrikant als De Groot de brief mede ondertekent, diende waarschijnlijk als een vorm van morele of financiële garantstelling naar de autoriteiten toe.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en tekens.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, maar verdeeld over twee kolommen die parallel lopen. * **Codering:** De prefixen zoals 'E2/' en breukgetallen (bijv. 26/129) verwijzen naar administratieve dossiers of kaartnummers in een kaartsysteem. * **Symboliek:** * De **'x'** achter de data lijkt een standaard afvinkteken voor aanwezigheid of verwerking. * Het **omcirkelde kruis** (bijv. bij L. v.d. Berg) duidt vaak op een mutatie: afvoer, overlijden of transport. * De toevoeging **'(m) L'** (bijv. Aardewerk en Querido) duidt waarschijnlijk op een specifieke status of bestemming (mogelijk 'L' voor Lager/Kamp). * **Handgeschreven notities:** De aantekening "Ingel. 28/2-42" bij E. Rootveldt suggereert een specifieke gebeurtenis op die datum (bijv. 'ingeleverd' of 'ingelicht'). De naam "Zomper" bij H. Swart is een persoonsnaam of verwijzing die later is toegevoegd.
Document
* **Handschrift:** Het betreft een uniform administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De letters zijn goed leesbaar. * **Structuur:** De lijst is georganiseerd op basis van een dossier- of serienummer (E1) en een volgnummer. Er zijn correcties zichtbaar (bijv. bij J. Degen). * **Terminologie:** Gebruik van afkortingen zoals 'hs' (huis/begane grond), 'str' (straat), 'Nw' (Nieuwe) en Romeinse cijfers (I, II, III, IV) voor verdiepingen is standaard voor Amsterdamse adresregisters uit die tijd. * **Geografie:** De meeste adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt, de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt van Amsterdam (bijv. Rapenburgerstraat, Blasiusstraat, Tugelaweg).
Zakelijke correspondentie (brief op briefpapier).
* **Inhoud:** De heer G.J. de Groot verzoekt om verlenging van een zakelijke vergunning voor het jaar 1944. Hij stuurt zijn oude vergunning uit 1943 mee als referentie. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formele, enigszins archaïsche stijl ("WelEd. Heer", "Ik ben zoo vrij", "Uw Dw. Dn." wat staat voor 'Uw Dienstwillige Dienaar'). Er zijn enkele spelfouten of afkortingen zichtbaar in het handschrift (bijv. "va" voor 'van', "e" voor 'en', "vrage" en "verstrekke" zonder slot-n). * **Administratieve verwerking:** De brief is op 12 januari verstuurd, op 15 januari binnengekomen (volgens de stempel) en op 17 januari behandeld. De aantekening onderaan suggereert een complicatie: de kaart (vergunning) moet geretourneerd worden omdat de geldigheidsduur blijkbaar per 1 april 1944 afloopt of dat er een andere administratieve discrepantie is. * **Bedrijfsvoering:** Het briefhoofd toont een internationaal georiënteerd bedrijf met vestigingen in Amsterdam en Antwerpen, en importrelaties met Parijs en Keulen. Het privé-adres is handmatig aangepast van de Zandstraat naar de Plantage Middenlaan 28.
Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.
* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.
Archieflijst-vermeldingen
Namenlijst - Albert Cuypstraat
| J. de Groot | 17-11-01 | Vasco da Gamastraat 18 I | idem | 1-10-43 | sijnt.rubber |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| J. de Groot | 11-7-'08 | Marco Polostraat 95 I | id. | 1-10-'43 | synt. rubber |
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats id
meerdere — standplaats idem 1-10-43 sijnt
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven in blauw:] 18. nov groot [Getypt in het midden:] Mevr. De Groot, Groen van Prinstererstraat 77, No.77 A l h i e r (W) [Onderaan links, vage doorslag of spiegelbeeld van tekst aan de achterzijde:] (get.) J. L. [K...]
# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven] **BIJBLAD VAN:** M. [vinkje] No. **25/103/1** 19**40** DOORGEZONDEN: **7/6** [Rechtsboven] 857 Rustenburgerstr 432 ho. Alb. Cuypstraat verzoek om ass. t.b.v. J.W. de Groot geb. -- [Hoofdtekst handgeschreven] Tegen inwilliging van het verzoek van D. M. de Groot, Th v Moerkerke om zich tot wederopzegging op zijn plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat, te mogen...
# TRANSCRIPTIE No.20/6/1 M.1942 15/4 AFSCHRIFT. No.26/4 L.M.1942 13/4 Amsterdam, 9, 3, '42. M.H. Ik, ondergeteekende, J.de Groot was in het werkkamp maar daar ik afgekeurd ben wensch ik in aanmerking te komen voor een vaste plaats op een van de Joodsche markten in Amsterdam. Hopende U aan mijn verzoek wil voldoen teeken ik Hoogachtend ...
zijn om bij zijn broer als assistent te fungeeren, mitsdien ik voorstel D.M. de Groot te berichten, dat hem de assistentie ten name van zijn broer wordt ingetrokken. De vechtpartij vond plaats op 26 Aug. '40 - 4.45 u. n.m. **[Onderaan:]** D. M. de Groot, Rustenburgerstr. 42² Amsterdam, 26 Augustus '40. 25/103/3 Pl 416 '40 Assist. aan broer J.W. de Groot toegestaan. De Marktmeester [onleesbare han...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] HG. 25/103/3 M. [Midden boven, handgeschreven in inkt:] Verzonden 27/6 [Rechtsboven, handgeschreven in inkt:] M. de Vaer [?] [Rechtsonder de datum, getypt:] 24 Juni 1940. den Heer D.M.de Groot, Rustenburgerstraat 432 hs, Amsterdam-Zuid. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 Juni jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich o...