Ambtelijke brief/kennisgeving (doorslag op dun papier).
Origineel
Ambtelijke brief/kennisgeving (doorslag op dun papier). 1 october 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst of een gerelateerde Amsterdamse gemeentelijke instantie). [Rechtsboven:]
den Heer D. Zwaan,
Wagenaarstraat 21 III,
Amsterdam-Oost.
Wijk 18.
[Midden links:]
26/69/1 H
[Midden rechts:]
1 October 1940.
[Hoofdtekst:]
het
Naar ~~ter~~ aanleiding van feit, dat Uw legitimatiekaart
voor de dagmarkt Dapperstraat te mijnen kantore is ingeleverd,
deel ik U mede, dat U gedurende Uw opname in den Opbouwdienst
vrijgesteld zult worden van het betalen van marktgeld, mits U
ten spoedigste een verklaring van Uw commandant inlevert, waar-
uit blijkt, dat U in den Opbouwdienst is opgenomen en waarin
tevens is vermeld de datum, waarop dit is geschied.
De Directeur, De brief is een formele mededeling aan een marktkoopman, de heer D. Zwaan, die woonachtig was in de Wagenaarstraat in Amsterdam-Oost. Uit de tekst blijkt dat de heer Zwaan zijn legitimatiebewijs voor zijn standplaats op de Dappermarkt heeft ingeleverd. De reden hiervoor is dat hij is opgenomen in de "Opbouwdienst".
Zolang hij deel uitmaakt van deze dienst, wordt hij vrijgesteld van het betalen van marktgeld (de verschuldigde belasting/pacht voor een marktplaats). De directeur stelt echter de voorwaarde dat de heer Zwaan een officieel bewijs (verklaring) van zijn commandant overlegt, waarin de exacte begindatum van zijn diensttijd staat vermeld. De handgeschreven correctie boven de eerste regel suggereert dat de typist "Naar aanleiding van het feit" beoogde, in plaats van de aanvankelijk getypte fout "Naar ter aanleiding van feit". Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940). De Nederlandse Opbouwdienst (NOD) werd in juli 1940 opgericht als een overgangsorganisatie voor de gedemobiliseerde Nederlandse militairen. De bezetter wilde hiermee voorkomen dat er grote werkloosheid onder oud-soldaten ontstond en trachtte hen tegelijkertijd onder controle te houden.
De brief illustreert de administratieve gevolgen van de oorlog voor gewone burgers en ondernemers. De Dapperstraat (Dappermarkt) was en is een centrale marktplek in Amsterdam-Oost. Voor een marktkoopman betekende de overgang naar de Opbouwdienst een tijdelijk einde aan zijn handel, waarbij ambtelijke molens zorgden voor de juiste financiële afwikkeling wat betreft de marktgelden. D. Zwaan