9 juli 1940. 33/60/119/40

Aan den Inspecteur
v.h. marktwezen
alhier.

Volgens inlichting van den Hr. Kittelugt maakt
G. Walvis steeds gebruik van zijn marktplaats op het Water-
looplein, en beschikt hij steeds over voldoende handel.
Dat Walvis geen handel heeft voor de Westerstraat
is mij onjuist. Walvis was toch altijd een slechte
Maandagmarkt bezoeker, en nu haalt hij de moeilijke
omstandigheden er ook nog bij.
Ik wil U dan ook adviseeren hem geen
langer uitstel te verleenen, maar wel dat hij zijn
marktplaats beter bezet, dat anders zijn plaats wordt in-
getrokken.

9 juli 1940 [Handtekening] De kern van dit document is een ambtelijke rapportage over een markthandelaar genaamd G. Walvis. De schrijver van de brief (vermoedelijk een controleur of marktmeester) rapporteert aan zijn superieur dat Walvis weliswaar actief is op het Waterlooplein, maar de maandagmarkt in de Westerstraat verwaarloost.

De toon is streng en onwelwillend. De schrijver stelt dat Walvis altijd al een "slechte bezoeker" van de maandagmarkt was en nu de "moeilijke omstandigheden" als oneigenlijk excuus gebruikt. Het advies is dan ook repressief: de inspecteur wordt aangeraden geen uitstel meer te verlenen en te dreigen met intrekking van de marktvergunning als Walvis zijn standplaats niet volledig benut. Het document is gedateerd op 9 juli 1940, slechts twee maanden na de Nederlandse capitulatie. De "moeilijke omstandigheden" waar in de tekst naar verwezen wordt, duiden direct op de beginfase van de Duitse bezetting.

De locaties (Waterlooplein en Westerstraat) en de naam Walvis plaatsen dit document vrijwel zeker in Amsterdam. De naam Walvis was veelvoorkomend binnen de Amsterdams-Joodse gemeenschap, die een prominente rol speelde in de markthandel op het Waterlooplein. Dit document illustreert de bureaucratische druk en de strikte handhaving van regels waarmee handelaren te maken kregen in een tijd van toenemende onzekerheid en nakende anti-Joodse maatregelen. Het laat zien hoe ambtenaren de gedragingen van individuele burgers nauwgezet volgden en beoordeelden.