Typschrift (waarschijnlijk een doorslag van een officiële brief). 5 oktober [jaar onbekend, maar uit de context blijkt de mobilisatieperiode 1939-1940]. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). 3                                               5 October                               9
8A/129/1                           den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                       Levensmiddelen,

                            Bij een voorloopige bespreking, die ik terzake met den heer Mouwen, Commissaris van Politie, voerde, bleek, dat waarschijnlijk voor de bedoelde vervanging een alleszins aannemelijke oplossing mogelijk is. Voor dit doel kan namelijk worden beschikt over gepensioneerd Politie-personeel en wel over oud-agenten, die den dienst om gezondheidsredenen hebben moeten verlaten, doch die thans een zoodanige gezondheid genieten, dat zij ongetwijfeld weer voor den dienst geschikt zijn. In dit verband deelde de heer Mouwen nog mede, dat uit dergelijke oud-agenten thans te Den Haag een hulp-politiekorps wordt gevormd; terwijl hij voorts verklaarde voor het Marktwezen goede krachten te kunnen aanwijzen. Aan deze ambtenaren behoeft voor hun dienst slechts te worden uitbetaald het verschil tusschen hun laatst-genoten bezoldiging als politie-man en hun pensioen (een eventueel hoogere bezoldiging zou door het Rijk op het pensioen in mindering worden gebracht).

                            Voor het Marktwezen heeft deze oplossing bovendien het voordeel, dat ervaren betrouwbaar personeel, dat bekend is met opsporings- en contrôle-werk, het opmaken van processen-verbaal, enz. wordt verkregen. Wat de financieele gevolgen van dit voorstel betreft merk ik nog op, dat twee van de drie gemobiliseerde ambtenaren der Centrale Markt namelijk één marktopzichter en één contrôleur in militairen dienst meer verdienen, dan in hun functie bij het Marktwezen. Hun bezoldiging behoeft dus niet te worden uitbetaald; het aldus bespaarde bedrag zal misschien bijkans voldoende zijn, om de drie ambtenaren, wier tijdelijke aanstelling thans wordt voorgesteld, te betalen.

                            Ik zal het op prijs stellen, zoo mogelijk spoedig, Uw machtiging tot tijdelijke aanstelling van drie contrôleurs op de voorwaarden zooals hierboven bedoeld, te ontvangen. Terzake geef ik U beleefd in overweging, vooraf het advies in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Arbeidszaken.

                                                                            De Directeur, In dit document doet de Directeur van het Marktwezen een voorstel aan de Wethouder voor Levensmiddelen om personeelstekorten op te lossen die zijn ontstaan door de mobilisatie van ambtenaren.

De kernpunten van het voorstel zijn:
1. Vervanging door ex-politieagenten: Er is overleg geweest met de politiecommissaris (de heer Mouwen) om gepensioneerde agenten in te zetten die eerder om gezondheidsredenen de dienst verlieten, maar nu weer inzetbaar zijn.
2. Deskundigheid: Deze groep wordt als zeer geschikt gezien vanwege hun ervaring met handhaving, controles en het opmaken van processen-verbaal.
3. Financiële constructie: De constructie is budgetneutraal of zelfs voordelig. De gemeente hoeft de vervangers enkel het verschil tussen hun pensioen en het politiesalaris te betalen. Daarnaast hoeft de gemeente het salaris van de gemobiliseerde ambtenaren niet door te betalen, omdat zij in militaire dienst reeds meer verdienen dan in hun burgerfunctie.
4. Verzoek: De directeur vraagt om machtiging voor de aanstelling van drie tijdelijke controleurs. Dit document stamt uit de periode van de Nederlandse mobilisatie (waarschijnlijk herfst 1939 of begin 1940), vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Door de oproep van duizenden mannen voor militaire dienst ontstonden er grote gaten in de personeelsbezetting van cruciale gemeentelijke diensten.

De Dienst van het Marktwezen en de Wethouder voor Levensmiddelen speelden een vitale rol in de Amsterdamse economie en voedselvoorziening. Toezicht op de markten was essentieel om prijsopdrijving en zwarte handel in tijden van schaarste te voorkomen. Het gebruik van "hulp-politie" of gepensioneerde agenten was een pragmatische oplossing die ook in andere steden, zoals Den Haag (waar in de tekst naar wordt verwezen), werd toegepast om de openbare orde en handhaving op peil te houden terwijl het reguliere korps was uitgedund. Marktwezen Politie