Concept-akte van oprichting (notariële akte). Niet gespecificeerd (invulvelden open gelaten), geschat midden 20e eeuw (op basis van spelling en genoemde organisaties). 1.
Concept-acte Oprichting Stichting.

Op den [open ruimte]
verschenen voor mij Dr.Mr.K.L.Piccardt, Notaris ter standplaats Amsterdam, in tegenwoordigheid der na te noemen getuigen:

De comparanten verklaarden, onder afzondering van een bedrag van f. 100.- in contanten als voorloopig stichtingskapitaal, daarmede een Stichting in het leven te roepen, welke zal worden beheerscht door de volgende bepalingen:

Artikel 1. De Stichting is genaamd: AMSTERDAMSCHE MARKTEXPEDITEURS-CENTRALE.
Zij is gevestigd te Amsterdam.

Artikel 2. De Stichting stelt zich ten doel om te bevorderen, dat de aan- en afvoer van goederen naar en van de Centrale Markt te Amsterdam op de meest economische wijze geschiedt, om aldus de belangen van marktexpediteurs-contribuanten der Stichting, zoo goed mogelijk te behartigen, een en ander in den ruimsten zin.
Bij de uitvoering harer taak zal zij zooveel mogelijk samenwerking zoeken met den Directeur van het Marktwezen te Amsterdam.
Het Bestuur der Stichting kan, mits met schriftelijke toestemming van den Directeur van het Marktwezen, besluiten de taak van de Stichting bij voortduring of tijdelijk tot aanverwante doelstellingen uit te breiden.

Artikel 3. Contribuanten der Stichting kunnen slechts zijn de Amsterdamsche marktexpediteurs, die lid zijn van een erkende organisatie, - te weten den Bond van Bedrijfsautohouders in Nederland of de Centrale van Organisaties voor Beroepsvervoer lang den weg - dan wel van een vereeniging die bij een der beide voornoemde organisaties is aangesloten. De toelating als contribuant geschiedt door het bestuur der Stichting, doch kan zoo dit afwijzend beschikt, mede plaatsvinden op gezag van den Directeur van het Marktwezen, bij wien alsdan de uiteindelijke beslissing berust.

Artikel 4. Door toetreding tot de Stichting houden de contribuanten op tegenover derden zelfstandig als expediteur werkzaam te zijn, terwijl uitsluitend de Stichting als expediteur tegenover degenen, die vervoersbehoefte hebben optreedt.

Artikel 5. Het Bestuur der Stichting is gerechtigd het vervoer naar en van de Centrale Markt te Amsterdam, voor zoover dit aan de Stichting is opgedragen, te doen bewerkstelligen door de contribuanten op door het Bestuur der Stichting, eventueel in overleg of contract met een of meer organisaties van grossiers en/of schippers te bepalen voorwaarden.
De contribuanten zijn verplicht bij het uitvoeren van de hun door het Bestuur der Stichting opgedragen vervoerstaak, stipt de regelen na te leven, die daarbij in het algemeen of in elk bijzonder geval door het Bestuur van de Stichting worden gesteld.

Artikel 6. De door de Stichting in de uitoefening van haar taak verdiende vrachten, worden, na aftrek van de gemaakte onkosten en wanneer het Bestuur dit noodig oordeelt, van een door het Bestuur te bepalen heffing ten behoeve van de Stichting, wekelijks verdeeld onder de contribuanten volgens een door een vergadering van contribuanten vast te stellen schema en wel volgens een zoogenaamd "puntenstelsel" waarbij elke punt een vast percentage uitmaakt van de wekelijks verdiende vracht. Dit document vormt de juridische basis voor een collectivisering van het transport rondom de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de akte is de transformatie van zelfstandige marktexpediteurs naar 'contribuanten' van een centrale stichting.

Belangrijke juridische en operationele punten:
* Monopolievorming (Art. 4): Dit is het meest opvallende artikel. Expediteurs die zich aansluiten, verliezen hun recht om zelfstandig de markt op te gaan. De Stichting wordt de enige contractpartij voor klanten.
* Controle door de overheid (Art. 2 & 3): De Directeur van het Marktwezen (een gemeentelijke functionaris) heeft een zware stem in het beleid. Hij moet toestemming geven voor taakuitbreiding en fungeert als beroepsinstantie bij het weigeren van leden.
* Puntenstelsel (Art. 6): De inkomsten worden gepoold. Na aftrek van kosten en een afdracht aan de stichting worden de inkomsten verdeeld via een puntensysteem. Dit wijst op een vroege vorm van collectieve winstdeling om onderlinge concurrentie op de prijs te elimineren. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) vormden het kloppende hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Vóór de centralisatie was de handel verspreid over de stad, wat logistieke chaos veroorzaakte.

Dit document past in een tijdperk (vermoedelijk de jaren '30 of de vroege naoorlogse jaren) waarin men streefde naar "ordening" van de markt. De genoemde organisaties, zoals de Bond van Bedrijfsautohouders (een voorloper van de huidige transportorganisaties), waren cruciaal in de professionalisering van het wegtransport. Door de expediteurs in één stichting onder te brengen, kon de gemeente Amsterdam (via de Directeur van het Marktwezen) de enorme goederenstromen van en naar de Centrale Markt beter reguleren en de efficiëntie verhogen, terwijl de transporteurs verzekerd waren van een gereguleerd inkomen zonder destructieve prijsconcurrentie. K.L. Piccardt Gemeente Amsterdam Marktwezen