Dagblad / Krantenpagina Dinsdag 2 Juli 1940 (Eerste Blad) [Kolom 1 - Binnenland]
Bij het witboek
IN het Duitsche witboek, waarvan wij gisteren een uittreksel publiceerden, neemt een document no. 19, volgens hetwelk de Nederlandsche opperbevelhebber aan den Nederlandschen gezant in Brussel op 23 Maart 1940 mededeelingen zou hebben gedaan, waaruit de conclusie ware te trekken dat Nederland zich met België zou hebben beschikbaar gesteld als opmarschgebied voor een Britsch-Fransche actie tegen het Duitsche Ruhrgebied.
Dat men in Engeland en Frankrijk een dergelijke bezettingsplan van de lage landen gaarne zou hebben gezien, betwijfelen wij geen oogenblik. Wij herinneren ons het „radio-praatje bij den haard” van minister Churchill van 20 Januari 1940, waarin hij als het ware een vingerwijzing gaf aan de neutralen om zich aan de zijde der geallieerden aan den oorlog deel te nemen, en ook van Fransche kant zijn zulke stemmen nu en dan wel opgegaan. Maar de reactie daarop in Nederland en in andere West-Europeesche neutrale landen is overduidelijk geweest. Zulke opvattingen zijn vierkant, openlijk en ondubbelzinnig van de hand gewezen.

[Kolom 3 - Middenboven]
Eenvormig document voor vervoer te water en te land
Onderlinge samenwerking, opdat de transportbedrijven zoo goed mogelijk kunnen blijven functionneeren.
HET „BEURTVAARTADRES”
Nu van 1 Juli af ook het vervoer per vrachtauto in interlocaal-verkeer aan een nieuwe regeling is onderworpen, is het gewenscht zoowel deze regeling als de reeds eerder afgekondigde voor het vervoer per beurtvaart te bezien.
In de Verordening Binnenbeurtvaart (besluit van 23 Mei) is de uitvoering van de beurtvaart opgedragen aan het Nederlandsch Binnenvaartbureau. De opdracht is het organiseeren van een vervoerservice met vaste vaarschema's, dit met het oog op de schaarschte aan brandstoffen, in het bijzonder van motorbrandstoffen.

[Onderaan over drie kolommen]
EEN EILAND WORDT HEUVEL
Blik over Schokland, waar eens een visschersgemeente van zeshonderd ingezetenen een bestaan vond. — Nu wonen er drie gezinnen, die het al niet zoo eenzaam meer hebben.

BESCHOEIING WORDT WEGGEBROKEN
Blijft er nog iets behouden?
(Van onzen specialen verslaggever.)
Schokland, Juni.
WIJ staan op den vuurtoren van Nederlands eenzaamste eiland. Nu is dat nog mogelijk. Over een jaar niet meer. Het water rondom Schokland zal weggepompt worden. En als het eiland niet heelemaal weg zal zinken in den drassigen bodem van den Noord-Oost-Polder, zal het slechts als een lichte oneffenheid in het akkerland blijven voortbestaan. Maar ook dan zal Schokland Schokland niet meer zijn......

Het bootje van ir. Klasema, leider van de Inpolderingswerkzaamheden op Urk, heeft ons afgezet bij de eeuwenoude steiger van palen en planken. Hij heeft hier iets te vertellen gehad aan honderden Urkers, die houden in de directie van zij van hun ommegang geklommen van den leelijken houten vuurtoren, die zonder eenige piëteit midden op het kerkhof is neergezet. Vlak er naast, bij de keet van de Zuiderzeewerken, is een gat gegraven van nog geen meter diep. Daar zijn fundamenten blootgelegd van de Middeleeuwsche kerk, die hier eens heeft gestaan. Zoo steeds noemden de visschers deze plaats, het Zuidoostelijk puntje van Schokland, de Kerk. Ook tot laatst toe noemden zij zoo. De plaats ligt iets hooger dan het overige eiland en is door palissaden omgeven. Met zorg hebben de vroegere bewoners deze plaats beschermd tegen het woelige water. * Propaganda en Oorlog: Het hoofdartikel "Bij het witboek" reageert op Duitse beschuldigingen (via het zogeheten 'Witboek') dat Nederland en België hun neutraliteit zouden hebben geschonden door samen te werken met de geallieerden. De krant neemt hierin een verdedigende positie in voor de Nederlandse neutraliteitspolitiek van vóór de invasie.
* Infrastructuur onder Bezetting: Het artikel over het "beurtvaartadres" laat zien hoe de transportsector werd gereguleerd tijdens de vroege bezetting, met name door de schaarste aan brandstoffen.
* Landschappelijke Transformatie: Het uitgebreide artikel over Schokland markeert een historisch moment: de transitie van Schokland van een eiland in de Zuiderzee naar een "heuvel" in de nieuwe Noordoostpolder. Dit weerspiegelt de voortgang van de Zuiderzeewerken, een project dat ondanks de oorlog doorging.
* Dagelijks Leven: Kortere berichten over een mislukte fietsenverkoop in Utrecht, brandstofschaarste (elektrische fiets) en de nationale inzameling voor oorlogsslachtoffers geven een beeld van de maatschappelijke ontregeling kort na de Nederlandse capitulatie. Deze krant verscheen op 2 juli 1940, minder dan twee maanden na de Duitse inval in Nederland (10-14 mei 1940). Het land bevond zich in de beginfase van de Duitse bezetting. De persvrijheid was op dit moment reeds aan banden gelegd; kranten moesten voorzichtig manoeuvreren tussen het rapporteren van feiten en het voldoen aan de eisen van de bezetter.

Het artikel over het Duitse "Witboek" is een voorbeeld van hoe de bezetter probeerde de invasie te rechtvaardigen. Tegelijkertijd toont het artikel over Schokland de continuïteit van nationale projecten zoals de drooglegging van de Zuiderzee. De vermelding van "Bommen op Rotterdam" (rechtsonder) refereert aan de voortdurende dreiging van luchtaanvallen, zelfs na het grote bombardement van mei, aangezien de Britse RAF nu Duitse doelen in bezet gebied begon aan te vallen.