Officieel formulier voor de aanvraag van een vergoeding of vrijstelling wegens militaire dienstplicht (vermoedelijk kostwinnersvergoeding).
Origineel
Officieel formulier voor de aanvraag van een vergoeding of vrijstelling wegens militaire dienstplicht (vermoedelijk kostwinnersvergoeding). 1. Doel van de aanvraag.
(Kostwinnersvergoeding, vervroeging, uitstel of vrijstelling van opkomst, enz.) [Niet ingevuld]
2. a. Beroep van den dienstplichtige: Gemeente-ambtenaar (bureelambtenaar)
b. In wiens dienst hij het beroep uitoefent: Gemeente Amsterdam (Marktwezen)
c. Indien hij een bedrijf voor eigen rekening uitoefent... [Niet ingevuld]
d. Verdiensten uit het beroep, gemiddeld per week: f. 25,-
e. Andere inkomsten van den dienstplichtige, gemiddeld per week: f. Geene
f. Bedrag van de onder d en e bedoelde inkomsten... [Niet ingevuld]
3. Bedrag, dat de dienstplichtige gemiddeld per week aan de in vak 5 bedoelde personen:
a. afstaat: f. alles
b. volgens den geldenden maatstaf voor eigen levensonderhoud kost: f. 6,30
4. Zullen door het verblijf in werkelijken dienst de inkomsten... ondergaan? [Niet ingevuld]
5. Geslachts- en voornamen van de personen, te wier behoeve vergoeding of vrijstelling wordt gevraagd...:
A.M. Plas, echtgenoote
Warmondstraat 134 II
27 jaar
kantoorbediende
f 17,50 per week
6. Komen tijdens het verblijf in werkelijken dienst nog andere inkomsten dan de in vak 5 bedoelde ten goede aan de in dat vak bedoelde personen? neen
a. op welk bedrag kunnen die inkomsten per week worden gesteld? f. XXXXXXXXX
b. waaraan worden die inkomsten ontleend? XXXXXXXXX
7. Doen zich ten aanzien van het gezin omstandigheden... [Niet ingevuld]
8. Redenen, waarom opkomst op den vastgestelden datum bezwaren oplevert. [Niet ingevuld]
9. In welke maanden de bezwaren zich niet of in mindere mate voordoen. [Niet ingevuld]
10. Indien de dienstplichtige reeds eerder herhalingsoefeningen heeft vervuld... [Niet ingevuld]
11. Bijzondere opmerkingen. [Niet ingevuld]
Z.O.Z. * Economische status: De dienstplichtige verdient 25 gulden per week als gemeenteambtenaar bij het Marktwezen in Amsterdam. Zijn vrouw, A.M. Plas, draagt 17,50 gulden per week bij als kantoorbediende.
* Huishoudelijke financiën: De man staat zijn volledige loon af aan het huishouden ("alles"), terwijl zijn eigen levensonderhoud op 6,30 gulden wordt geschat. Dit geeft een gedetailleerd inkijkje in de kosten van levensonderhoud en de inkomensverhoudingen van een Amsterdams arbeidersgezin/middenklassengezin in die tijd.
* Functie van het document: Het formulier dient om vast te stellen of de echtgenote financieel in de problemen komt als de man zijn militaire dienstplicht vervult. Gezien de vermelding "kantoorbediende" voor de vrouw, had zij een eigen inkomen, wat van invloed zou zijn op de hoogte van een eventuele vergoeding. Dit formulier is een typisch voorbeeld van de bureaucratie rondom de Nederlandse dienstplicht in de eerste helft van de 20e eeuw (voor of rond de Tweede Wereldoorlog). In een tijd zonder uitgebreid sociaal vangnet was de kostwinnersvergoeding cruciaal voor gezinnen waarvan de man werd opgeroepen voor (herhalings)oefeningen of mobilisatie. De Warmondstraat in Amsterdam-West was in deze periode een typische wijk voor ambtenaren en kantoorpersoneel. De afdeling 'Marktwezen' was verantwoordelijk voor het beheer van de vele Amsterdamse dagmarkten. A.M. Plas Gemeente Amsterdam Marktwezen