Krantenpagina Woensdag 26 juni 1940 AVONDBLAD — WOENSDAG 26 JUNI 1940 — 4

[KOP:] Voor de vrouwen
Bonnen die nu geldig zijn
Bon 69 — een half pond koffie of een half ons thee, tot en met 5 Juli.
Bon 70 — een kilo suiker, tot en met 27 Juni.
Bon 75 — een half pond tarwebloem of een half pond zelfrijzend bakmeel, tot en met 12 Juli.
Broodbonnen 31 tot en met 40 — twee kilo brood, tot en met 30 Juni; ongebruikte broodbonnen van deze serie blijven geldig tot en met 4 Juli. Bovendien zijn ongebruikte bonnen 21 tot en met 30 nog tot Donderdagavond a.s. geldig. Beschuit, ontbijtkoek, banket en koekjes vallen buiten deze regeling.
Petroleumzegel „Periode 1” — twee liter petroleum, tot en met 30 Juni (alleen voor degenen, die daartoe vergunning hebben).

[ARTIKEL:] Nog eens: pap!
Geeft dit gerecht een plaats in uw dagrantsoen!
Voor heel wat huisvrouwen zal die raad overbodig zijn; zij brengen de pap dagelijks te pas bij een van de gezinsmaaltijden, hetzij dit het ontbijt, het warme middagmaal of het avondeten betreft.
Andere echter — en dit geldt vooral de huisvrouwen in de stad — hebben een aanmoediging op dit punt nog wel even nodig. Ze hebben, zo ze er al ooit gebruik van hebben gemaakt, geleidelijk de pap uit het menu geschrapt.
Waarom?
[...]
Een paar pap-recepten.
KARNEMELKSEPAP MET ROZIJNEN.
1 liter karnemelk, een half ons maïzena, 1 ons rozijnen zonder pit, een paar lepeltjes suiker.
Roer door de helft van de melk de maïzena en laat die op een zacht vuur aan de kook komen onder voortdurend roeren met een houten lepel. Kookt het mengsel eenmaal (het koud door de karnemelk roeren van de maïzena voorkomt schiften!) giet er dan scheutje voor scheutje de rest van de melk bij, weer onder voortdurend roeren.

[ARTIKEL:] Ruilverkaveling aan de orde van de dag
Voor Amsterdam komt waarschijnlijk binnenkort groot werk los
Amsterdam, — Woensdag.
Er valt allerwegen een verheugende drang waar te nemen om door ruilverkaveling en herontginning van gronden meer arbeidsgelegenheid te scheppen en de oppervlakte cultuurland uit te breiden. Wij hebben er herhaaldelijk op gewezen, dat op deze wijze niet minder dan honderdduizend hectaren land zijn te winnen, terwijl de productiviteit van alle akkers in de herontgonnen gebieden belangrijk zal toenemen door betere bewerking, betere afwatering en betere indeling van het land.

[ARTIKEL:] Korporaal bij het zwemmen verdronken
Den Haag, — Woensdag.
Gisteravond, omstreeks tien uur, is de korporaal Chr. S., hier ter stede gelegerd in de Vijoenstraat, gaan zwemmen aan het stille strand. Hij heeft tenminste zijn fiets gestald en bij die gelegenheid is hij voor het laatst gezien.

[VERVOLGVERHAAL:] De geheimzinnige patiënt
door: R. AUSTIN FREEMAN
31.) Het is niet erg twijfelachtig, wat die suiker bevat. Ik moet mijn geleerden broeder aanraden de smaak ook eens te proberen. Maar wees voorzichtig. Een beetje hiervan brengt je al een heel eind.”
Hij nam een nieuw staafje uit het rek, doopte het in de oplossing en gaf het mij. Ik bracht het voorzichtig naar de punt van mijn tong en ik voelde ogenblikkelijk een vreemde, prikkelende, die met een gevoel van verdoving gepaard ging.
„Wel”, zei Thorndyke, „wat is het?”
„Aconiet”, zei ik, zonder aarzelen.

--- * Layout en Typografie: De krant hanteert een klassieke vijfrokoloms-opmaak. Titels zijn gezet in vette schreefloze of klassieke kapitalen. De tekst bevat veel kleine advertenties en aankondigingen die dicht op elkaar staan, wat typisch is voor een periode waarin papier schaars begon te worden.
* Taalgebruik: Het Nederlands is formeel en archaïsch (bijv. "allerwegen", "denkbeeldig", "ter stede"). Er wordt veel gebruik gemaakt van de naamvallen (bijv. "ter dezer gelegenheid").
* Inhoudelijke focus: Er is een duidelijke balans tussen praktisch nut (recepten en bonnen), officieel nieuws (examens en landinrichting) en ontspanning (het feuilleton "De geheimzinnige patiënt").
* Toon: De toon is instructief en nuchter, zelfs bij de vermelding van de rantsoenering en ongelukken.

--- * Historische Context: De datum, 26 juni 1940, is cruciaal. Nederland is op dit moment iets meer dan een maand bezet door nazi-Duitsland (de capitulatie was op 15 mei 1940). De krant weerspiegelt de overgang naar de oorlogseconomie.
* Rantsoenering: Het kader linksboven over "Bonnen" toont aan dat de distributie van schaarsteproducten zoals koffie, thee, suiker en brandstof (petroleum) al volledig van kracht was. De nadruk op "pap" in de huishoudrubriek suggereert dat men de bevolking aanmoedigt om goedkope, vullende maaltijden te maken met beschikbare middelen.
* Werkverschaffing: Het artikel over ruilverkaveling in Amsterdam is interessant in het kader van de werkloosheidsbestrijding en de voedselvoorziening tijdens de bezetting. De focus op het "uitbreiden van cultuurland" was essentieel omdat Nederland meer zelfvoorzienend moest worden.
* Dagelijks Leven: Ondanks de bezetting ging het 'normale' leven door: studenten deden examen (zoals te zien in de lange lijsten geslaagden), mensen tuinierden en men luisterde naar de radio (waarvan het programma rechtsonder is opgenomen). Het radioprogramma bevat echter ook al de invloed van de nieuwe orde (bijv. de "VARA-uitzending" onder toezicht).