Archiefdocument
Origineel
Zaterdag 22 juni 1940 [KOP] Seyss-Inquart kondigt aan: Fonds voor wederopbouw.
[SUBKOP] NEDERLANDSCHE KINDEREN UITGENOODIGD naar de Oostmark.
(Van onzen correspondent).
ROTTERDAM, 21 Juni. — De Rijkscommissaris voor de bezette Nederlandsche gebieden, Rijksminister Seyss-Inquart, heeft vanmiddag een eerste officieel bezoek aan Rotterdam gebracht, waar hij in het stadhuis aan den Coolsingel een rede heeft uitgesproken, waarin hij enkele voor den wederopbouw van Rotterdam in het bijzonder en voor ons land in het algemeen zeer belangrijke mededeelingen heeft gedaan.
De Rijksminister maakte een langen autotocht door de straten van de Maasstad, waarbij hij zoowel aan de verwoeste stadsgedeelten als aan de gespaard gebleven wijken aandacht schonk. Bij den aanvang van zijn rondrit heeft de Rijksminister een bezoek gebracht aan een groot ziekenhuis, waar hij zoowel de gewonde Duitsche militairen als de hier verpleegde Nederlandsche soldaten bezocht.
[...]
[KOP] Frankrijk verneemt Hitler’s voorwaarden.
[SUBKOP] DE BESPREKINGEN VRIJDAGAVOND VOORTGEZET.
COMPIÈGNE, 21 Juni. (D.N.B.) — In het bosch van Compiègne — precies op dezelfde plaats als in 1918 — staat onversierd een normale restauratie-wagen van de internationale slaapwagenmaatschappij. Het is het rijtuig, waarin in 1918 de onderhandelingen werden gevoerd en waar vandaag de vertegenwoordigers van het overwonnen Frankrijk de voorwaarden voor den wapenstilstand hebben vernomen.
In het midden van den wagon staat een groote, rechthoekige tafel. Hieraan hebben hun zitplaatsen genomen de Führer, de Rijksmaarschalk Göring, de ministers Hess en von Ribbentrop; de opperbevelhebber van het leger, von Brauchitsch; de chef van de staf van het opperbevel van de weermacht, generaal Keitel en de chef van de staf der zeemacht, admiraal Raeder.
[...]
[KOP] Schuldenaar kan uitstel krijgen.
GEMACHTIGD door een verordening van den Rijkscommissaris, Rijksminister Seyss-Inquart, heeft de secretaris-generaal van het departement van Justitie een aantal voorschriften uitgevaardigd, ter bescherming van schuldenaren en betreffende de burgerlijke strafrechtpleging, alsmede het administratieve recht, met het oog op de sinds Mei 1940 ingetreden bijzondere omstandigheden.
In deze voorschriften is bepaald, dat de rechter een schuldenaar, die ten gevolge van de bijzondere omstandigheden, welke zich sedert 10 Mei 1940 hebben voorgedaan, niet tijdig aan zijn voor dien datum aangegane verplichtingen kan voldoen, uitstel van ten hoogste zes maanden kan verleenen, indien zulks met de belangen van den schuldeischer kan worden verlangd.
--- * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de vooroorlogse spelling (bijv. "bosch", "Nederlandsche", "Vrijdagavond"). Het taalgebruik is formeel en journalistiek-beschrijvend, doch sterk gekleurd door de bezettingsomstandigheden.
* Propagandistische elementen: De tekst over Seyss-Inquart in Rotterdam benadrukt zijn "benevolentie" (het bezoeken van zowel Duitse als Nederlandse gewonden) en de belofte van wederopbouw, bedoeld om de Nederlandse bevolking gunstig te stemmen na het verwoestende bombardement van 14 mei 1940.
* Symboliek: In het artikel over de wapenstilstand met Frankrijk wordt expliciet verwezen naar de locatie (het bos van Compiègne) en de wagon uit 1918. Dit was een bewuste keuze van Hitler om de Fransen te vernederen op de plek waar Duitsland in de Eerste Wereldoorlog de wapenstilstand moest tekenen.
* Bestuurlijke overname: Het artikel over de schuldenaren illustreert hoe de Nederlandse administratie (secretarissen-generaal) onder direct bevel van de Rijkscommissaris kwam te staan om de economische gevolgen van de inval op te vangen.
--- Dit document is een primaire bron uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. Op de dag van publicatie (22 juni 1940) staat de wereld in het teken van de totale overwinning van nazi-Duitsland in de West-Europese veldtocht.
- Rotterdam: Slechts vijf weken na het bombardement op Rotterdam bezoekt de hoogste civiele gezagvoerder de stad. Het aangekondigde "Wederopbouwfonds" moet de bevolking het idee geven dat de bezetter zorgt voor herstel.
- Frankrijk: Terwijl Nederland al bezet is, tekent Frankrijk op deze dag (22 juni 1940, laat in de middag) de wapenstilstand. De krant verslaat de voorbereidingen en de aankomst van Hitler op de historische locatie.
- Dagelijks leven: De berichten over schulduitstel en de "Oostmark" (Oostenrijk) uitnodigingen voor kinderen tonen hoe de bezetter direct invloed begon uit te oefenen op de sociale en economische structuur van de Nederlandse samenleving. De term "Oostmark" was de nazi-benaming voor het geannexeerde Oostenrijk. N.Z. Voorburgwal Stadhuis