Archiefdocument
Origineel
Zaterdag 22 juni 1940. (Selectie van de belangrijkste openingsartikelen en koppen)
Rijkscommissaris Seyss-Inquart te Rotterdam
(Vervolg van pagina 1).
Ik weet, dat gij in menschelijke hulpvaardigheid zorg hebt gedragen voor het voorloopig onderbrengen van deze getroffenen. Aangezien de wederopbouw — wanneer hij zorgvuldig wordt ontworpen en tot uitvoering wordt gebracht — tijd eischt, moeten deze zorgen op een zoodanige wijze worden uitgevoerd, dat de betrokkenen ook in die omstandigheden, die voor eenigen tijd stabiel zijn en hun het gevoel ontnemen, dat zij zijn overgelaten aan de aalmoezen der medemenschen.
Een uitnoodiging.
EN in dezen zin der gemeenschap, dien gij immers zelf in het verleden eenmaal hebt bewezen, verzoek ik u het te begrijpen, wanneer ik u thans vooraf namens de Oostmarksche (Oostenrijksche) gouw, waarvan de gouw is van den Führer, de Opper-Donau, de uitnoodiging overbreng om Nederlandsche kinderen, vooral van gezinnen, die door de oorlogsschade zijn getroffen, te laten komen naar vacantiehuizen in de Oostmark.
REDE VAN MR. OUD.
De rede van den Rijkscommissaris beantwoordende zeide de burgemeester, dat Rotterdam het een eer vindt, dat hij hier gekomen is. Wij zijn hier dadelijk begonnen met het opruimen van het puin, aldus de burgemeester, en met alle noodige voorbereidingen te treffen voor den opbouw van een nieuwe stad.
NOORDWIJK IN RUSTIE
HOTELS EN PENSIONS GEOPEND
INLICHTINGEN V. V. V. TE 170
(Ingezonden Mededeeling).
Wat uitvoeringsbesluiten inhouden.
Op een persconferentie te ’s-Gravenhage zijn van bevriende Duitsche zijde verschillende mededeelingen gedaan over de organisatie van ’t vervoer te land en te water.
DE MOORDZAAAK-LEIDSCHENDAM.
NIET ÉÉN MAN BIJ MISDRIJF, concludeert de verdediger.
De raadsman poogt dit aannemelijk te maken.
Uitspraak 1 Juli. (Van onzen correspondent). * Taal en Spelling: De tekst is geschreven in de destijds gangbare spelling (spelling-Marchant), herkenbaar aan de buigings-n (bijv. den Rijkscommissaris) en de 'ch' in woorden als menschelijke en Oostenrijksche.
* Typografie: Er wordt veel gebruik gemaakt van kapitalen (hoofdletters) voor koppen en vetgedrukte tussenkoppen om de hiërarchie van het nieuws aan te geven. De advertenties (zoals die voor Noordwijk of Grand Hotel Huis ter Duin) gebruiken diverse sierletters.
* Toon: De berichtgeving over Seyss-Inquart is opvallend hoffelijk en formeel. De toon suggereert een poging tot normalisatie en "opbouw" kort na de capitulatie. De juridische verslaggeving (de moordzaak) is zeer gedetailleerd, wat typerend was voor de toenmalige rechtbankverslaggeving.
* Propagandistische elementen: Het aanbod om Nederlandse kinderen naar de "Oostmark" (Oostenrijk) te sturen wordt gepresenteerd als een "menschelijke hulpvaardigheid" en een daad van "weldadigheid", wat past in de vroege nationaalsocialistische strategie om de gunst van de Nederlandse bevolking te winnen. Dit document stamt uit de beginperiode van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 - mei 1945). De krant dateert van ongeveer vijf weken na het bombardement op Rotterdam (14 mei 1940) en de Nederlandse capitulatie.
- Seyss-Inquart: Arthur Seyss-Inquart was de pas benoemde Rijkscommissaris voor de bezette Nederlandse gebieden. Zijn bezoek aan Rotterdam, zoals beschreven in de krant, was een strategisch moment om de wederopbouw te bespreken en de Duitse aanwezigheid een welwillend gezicht te geven.
- Burgemeester Oud: Mr. P.J. Oud was de burgemeester van Rotterdam. Hij probeerde in deze vroege fase van de bezetting binnen de nieuwe realiteit de belangen van zijn stad te behartigen, met name wat betreft de wederopbouw van het verwoeste centrum.
- Oorlogssituatie: De krant vermeldt ook Italiaanse successen in Libië en de situatie in Frankrijk (dat op het punt van overgave stond). Dit reflecteert de periode waarin de As-mogendheden aan de winnende hand leken te zijn.
- Dagelijks leven: De berichten over verkeersbesluiten en de moordzaak in Leidschendam laten zien dat, ondanks de bezetting, het maatschappelijk leven en de rechtspraak deels hun normale gang trachtten te hernemen, zij het onder strikt Duits toezicht. P.J. Oud