21 mei 1940. Directie van het Marktwezen. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM VP/HG.
TELEFOONNUMMER 85151 VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. ______
BIJLAGE 37/28/2
ONDERWERP:
Regeling van aan- en afvoer der Centrale Markt bij benzine gebrek.

AMSTERDAM (W.) 21 Mei 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Overeenkomstig Uw opdracht heb ik hedenmorgen een bespreking gevoerd met de vertegenwoordigers van de Amsterdamsche groothandelaren, tuinders en kleinhandelaren, inzake de regeling van den aanvoer naar en ~~den~~ afvoer van de Centrale Markt, voor het geval wanneer daarvoor geen benzine meer beschikbaar zou zijn. Bij deze bespreking kwamen voorloopig eenige punten vast te staan, welke eventueel nog nader moeten worden uitgewerkt en misschien gewijzigd. Deze punten zijn de navolgende:

A. De aanvoer naar de Centrale Markt.
1. De natte tuinders. (van +/- 200)
De kleinste helft van deze groep producenten gebruikt roeibooten, teneinde de producten naar de markt te voeren; de grootste helft heeft (groote) motorbooten, welke eveneens ~~even-eens~~ kunnen worden ingericht om te worden geroeid.

[Doorgehaalde handgeschreven notitie in de marge:] ...

1. Droge tuinders.
   Van deze groep hebben 24 nog paard en wagen; bijna 200 hebben auto's. Het vervoer zal voor deze producenten moeten worden geregeld, door hen gezamenlijk in de gelegenheid te stellen (vanaf bepaalde verzamelpunten) hun producten met dekschuiten naar de Centrale Markt te brengen of, voor zoover zij niet dicht bij water zijn gevestigd, met groote met paarden bespannen wagens~~, met paardenbespannen~~ (voor zoo ver die beschikbaar zijn).

[Doorgehaalde handgeschreven notitie onderaan links:] T. die dan gesleept moeten worden, * Vorm: Het betreft een getypte ambtelijke brief met diverse handgeschreven correcties en toevoegingen. Dit wijst erop dat het een werkdocument of een concept-verslag is van een zojuist gevoerd overleg.
* Inhoud: Het document bespreekt noodscenario's voor de voedseldistributie in Amsterdam. Vanwege het dreigende tekort aan brandstof (benzine) wordt er gezocht naar alternatieve transportmiddelen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'natte tuinders' (aanvoer via water) en 'droge tuinders' (aanvoer via land).
* Oplossingen: De voorgestelde oplossingen zijn een terugkeer naar pre-industriële methoden: motorboten ombouwen tot roeiboten, het gebruik van dekschuiten (al dan niet gesleept) en het inzetten van paard-en-wagen in plaats van vrachtauto's.
* Toon: De toon is zakelijk, logistiek en urgent. De administratie probeert direct de gevolgen van de nieuwe oorlogssituatie voor de primaire levensbehoeften van de stad te beheersen. * Historisch moment: De datum, 21 mei 1940, is cruciaal. Dit is slechts zes dagen na de Nederlandse capitulatie (15 mei) en elf dagen na de Duitse inval (10 mei). De bezetting is net begonnen.
* Schaarste: Een van de eerste maatregelen van de Duitse bezetter was de inbeslagname en rantsoenering van brandstoffen voor de eigen oorlogsmachinerie. Dit dwong civiele instanties zoals het Marktwezen om onmiddellijk terug te vallen op 'ouderwetse' logistiek om de voedselvoorziening van de Amsterdamse bevolking veilig te stellen.
* Locatie: De 'Centrale Markt' verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (het huidige Food Center Amsterdam), dat in de jaren '30 was gebouwd als modern knooppunt voor de voedselhandel. Het document illustreert de abrupte overgang van deze moderne faciliteit naar een noodbedrijf.