Archiefdocument
Origineel
De onderstaande tekst betreft de handgeschreven en getypte invullingen op het voorgedrukte formulier:
2. a. Beroep van den dienstplichtige .................... a. Gemeente-ambtenaar ( Marktwezen )
b. In wiens dienst hij het beroep uitoefent. ..... b. Gemeente Amsterdam ( Marktwezen )
d. Verdiensten uit het beroep, gemiddeld per week d. f. 34,--
e. Andere inkomsten van den dienstplichtige, gemiddeld per week. e. f. geene
3. Bedrag, dat de dienstplichtige gemiddeld per week aan de in vak 5 bedoelde personen:
a. afstaat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . a. f. alles
5. Geslachts- en voornamen van de personen, te wier behoeve vergoeding of vrijstelling wordt gevraagd, met opgaaf omtrent ieder hunner van:
Anna Margarethe Sopar
31 jaar, geen beroep
geen inkomsten, echtgenoote
Rita, dochter
2 ½ jaar
Coöperatiehof 4 II
Amsterdam-Zuid.
6. Komen tijdens het verblijf in werkelijken dienst nog andere inkomsten dan de in vak 5 bedoelde ten goede aan de in dat vak bedoelde personen?
a. op welk bedrag kunnen die inkomsten per week worden gesteld? a. f. Geene
Z.O.Z. (onderaan de rechterpagina)
--- Dit document is een pagina uit een militair dossier, specifiek een aanvraagformulier voor een financiële tegemoetkoming (kostwinnersvergoeding) voor de familie van een dienstplichtige die onder de wapenen is geroepen.
De kerngegevens zijn als volgt:
* De gezinssituatie: Het betreft een gezin wonend in Amsterdam-Zuid aan het Coöperatiehof 4 II. De echtgenote is de 31-jarige Anna Margarethe Sopar. Er is één dochter, Rita, van 2,5 jaar oud.
* De sociaaleconomische status: De man is in burgerdienst gemeenteambtenaar bij het 'Marktwezen' van de Gemeente Amsterdam. Hij verdient 34 gulden per week, een modaal inkomen voor die tijd. De echtgenote heeft geen eigen beroep of inkomsten.
* De financiële noodzaak: De dienstplichtige staat zijn volledige loon ("alles") af aan zijn gezin. Omdat er geen andere inkomstenbronnen zijn, is het gezin volledig afhankelijk van de kostwinnersvergoeding nu de man zijn normale werk niet kan uitvoeren door de militaire dienst.
--- Het formulier weerspiegelt de Nederlandse bureaucratie rondom de militaire mobilisatie (waarschijnlijk de periode 1939-1940). In deze periode werden duizenden mannen opgeroepen voor de verdediging van Nederland, wat voor veel gezinnen leidde tot plotselinge armoede omdat de hoofdkostwinner geen regulier salaris meer ontving.
De spelling (zoals "werkelijken", "den", "geene") volgt de spelling-Marchant, die tot 1947 officieel was. Het adres, Coöperatiehof, is een bekend architectonisch ensemble in de Amsterdamse wijk 'Plan Zuid', ontworpen door Piet Kramer in de stijl van de Amsterdamse School. Dit wijst erop dat het gezin waarschijnlijk in een sociale huurwoning van een woningbouwvereniging woonde. Dergelijke formulieren waren essentieel voor het sociale vangnet van die tijd. Gemeente Amsterdam Marktwezen