Dienstbrief (gemeentelijke correspondentie). 30 april 1940. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen. GEMEENTE AMSTERDAM

m. Hr. Sixma
AMSTERDAM, 30 April 1940. (bespreken s.v.p.)

AFD. L.M.
No. 387 (1940)
BIJLAGEN
Nº 37/59/2 M. 1940 30/4 [stempel]

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.
[Onleesbare paraaf/krabbel]

Naar aanleiding van Uw schrijven van 15 April j.l. No.37/49/1 M, waarin U maatregelen voorstelt tot het tegengaan van het z.g. "leuren", bericht ik U, dat ik gaarne door U uitvoerig zou worden ingelicht betreffende den omvang van dat "leuren" hier ter stede en de nadeelen, die daaruit voor de Gemeente voortvloeien. Ik acht het van veel belang, wanneer Burgemeester en Wethouders zouden overwegen verdere maatregelen tegen het leuren te gaan nemen, te beschikken over zooveel mogelijk gegevens betreffende de materieele beteekenis van het door U bedoelde euvel.

CJ [handgeschreven paraaf]

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-,
bad- en zweminrichtingen,
[Handtekening]

Aan den Heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen.

Model G.A. 7
25.000-1-’39 * Onderwerp: Het aanvragen van nadere informatie over de problematiek rondom "leuren" (het aan de deur of op straat verkopen van waren zonder vaste standplaats) in Amsterdam.
* Inhoud: De wethouder reageert op een voorstel van de Directeur van het Marktwezen om het leuren aan te pakken. Voordat het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) besluit tot strengere maatregelen, wil de wethouder harde feiten en cijfers zien over de omvang en de economische ("materieele") schade voor de stad.
* Terminologie: De term "euvel" duidt erop dat de gemeente het leuren destijds als een ongewenst maatschappelijk of economisch verschijnsel beschouwde.
* Annotaties: Rechtsboven staat een handgeschreven notitie gericht aan "Hr. Sixma" met de toevoeging "bespreken s.v.p.", wat duidt op een interne doorgeleiding voor overleg binnen de dienst. * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd op 30 april 1940, exact tien dagen voor de Duitse inval in Nederland. Het document toont de "business as usual" van het Amsterdams gemeentebestuur aan de vooravond van de oorlog.
* Sociaal-economisch: Het "leuren" was in de jaren '30 en '40 een veelvoorkomend verschijnsel, vaak geboren uit armoede en werkloosheid. Voor de gemeente en gevestigde winkeliers vormde dit echter een vorm van oneerlijke concurrentie en oncontroleerbare handel, die men via verordeningen probeerde te reguleren.
* Bestuur: De afdeling L.M. (Levensmiddelen) viel onder de verantwoordelijkheid van de wethouder die ook over de was- en badinrichtingen ging. In deze periode was de bemoeienis van de overheid met de dagelijkse levensbehoeften van de burgers groot, zeker met de dreigende oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande distributievraagstukken op de achtergrond.